De kampioen deed wat hij moest doen

Ajax werd niet kampioen dankzij enkele vedetten, maar dankzij een stabiele ploeg - geleid door een coach die nooit in paniek raakt.

AMSTERDAM - HULDIGING buiten bij de arena ajax Amsteram Arena . COPYRIGHT ROBIN UTRECHT FOTOGRAFIE

Natuurlijk, er is bij deze derde landstitel op rij iets van routine ingeslopen bij de huldigingsceremonie. De orgastische taferelen van 15 mei 2011, toen de dertigste landstitel van Ajax op de laatste speeldag veiliggesteld werd in een hunkerende Arena, zullen „waarschijnlijk nooit meer geëvenaard worden”, zei Frank de Boer. „Maar”, verklaarde de trainer van Ajax gistermiddag, half verscholen achter de kampioensschaal die even daarvoor na de 5-0 overwinning op Willem II aan middenvelder Siem de Jong was uitgereikt, „als coach zijnde ben ik juist het meest tevreden met deze titel”.

Dat is niet eens omdat de 42-jarige coach zich met de voltooiing van de trilogie schaart bij Rinus Michels, Louis van Gaal en Guus Hiddink – trainers die drie keer achter elkaar de landstitel wonnen. Deze titel, de 32ste in het bestaan van Ajax, is er één volgens plan.

Meer dan de voorgaande twee is dit kampioenschap het resultaat van het meesterschap van De Boer, zo leek de coach zelf tussen de regels door te willen zeggen. Ja, er was het falen van de concurrentie, met name PSV, maar dat was andere jaren ook zo. De Boer putte dit seizoen vooral voldoening uit de vertaling van wat hij voor ogen had naar wat er gebeurde op het veld.

De Boer heeft zijn ploeg volledig naar zijn hand gezet. Weg zijn lastige jongens, non-conformisten als middenvelder Theo Janssen en spits Mounir El Hamdaoui. Het team doet steeds vaker wat hij wil, voert uit hoe hij het bedacht heeft en niemand zeurt. De Boer: „We zijn in alle wedstrijden dominant geweest dit seizoen en in de prestatiecurve heel constant. Natuurlijk hebben we ook mindere wedstrijden gespeeld, maar we zijn nooit door een ondergrens gezakt.” En een ploeg die niet door de ondergrens zakt, is in de eredivisie tegenwoordig het maximale wat je kan vragen.

Met dat simpele gegeven, elke wedstrijd gewoon doen wat er van je gevraagd wordt, hebben de spelers van De Boer de essentie van professionalisme begrepen. Met minder neemt de coach ook geen genoegen. Het was de tweede wedstrijd van het seizoen, uit bij NEC op een van de warmste dagen van de voorbije honderd jaar, toen hij zijn elftal tijdens een drinkpauze uitkafferde omdat Ajax bij een 5-0 voorsprong een tegendoelpunt had toegestaan. De schoolklas luisterde, niemand lachte om die brullende man.

Na die wedstrijd in Nijmegen vertrokken Janssen en Gregory van der Wiel, terwijl Jan Vertonghen en Vurnon Anita kort ervoor al naar de Engelse Premier League waren verhuisd. Bleef over: een ensemble zonder sterren. De Boer haalde gisteren zijn schouders op toen hem gevraagd werd naar exceptionele spelers in zijn team. „In 1995 [toen Ajax de Champions League won] hadden wij ook niet het idee dat we veel uitschieters in de selectie hadden. Als je ziet naar welke clubs die spelers zijn uitgewaaierd, bleken het toch exceptionele spelers te zijn.”

Dat waren andere tijden, en dat weet De Boer ook wel. Eén of twee internationale topspelers heeft Ajax nu in de selectie – misschien. De toekomst zal uitwijzen hoe ver de Denen Christian Eriksen en Viktor Fischer het kunnen schoppen. Ajax gebruikte dit seizoen 33 spelers, meer dan enige andere club. Zonder aansprekende topscorer is de club drie keer kampioen geworden. Tekent dit de inwisselbaarheid van Ajacieden anno 2013? Waar zijn die bijzonder talenten die Johan Cruijff cum suis node miste bij Ajax?

Daarop moeten we nog even wachten. Volgens directeur voetbalzaken Marc Overmars zijn die jongens nu vijftien, zestien jaar en voetballen ze op opleidingscomplex De Toekomst. Deze zomer zal blijken hoe goed de club onder leiding van Overmars het eventuele vertrek van Christian Eriksen, Siem de Jong en Toby Alderweireld kan opvangen.

Ajax heeft Adam Maher (AZ) en Marco van Ginkel (Vitesse) op het oog, de meest talentvolle middenvelders van Nederland. Daar wordt niet geheimzinnig over gedaan. Ajax is weer die club die kan zeggen wie het wil hebben. Wie niet wil komen voor het geboden salaris, zoekt het maar uit.

Vleugelspeler Luciano Narsingh koos vorig jaar voor PSV, maar dit jaar moet het vreemd lopen als Ajax naast Adam Maher grijpt. De Boer: „Ik denk dat mensen hier graag naartoe willen, maar duidelijk is dat wij niet de jackpot bieden.” De coach steunt desgevraagd de soberheid die de directie propageert. „Absurde bedragen betalen we gewoon niet. Het moet voor ons allemaal acceptabel zijn.”

De coach weet dat trainers met verregaande bevoegdheden Ajax in het verleden met problemen hebben opgezadeld. Marco van Basten moest en zou Miralem Sulejmani hebben. Dezer dagen werkt de aanvaller, die ooit 16,25 miljoen euro kostte, bij Jong Ajax zijn laatste wedstrijden en trainingen bij de club af. De Serviër tekende niet bij en kan nu transfervrij naar een andere club, maar viel door zijn weigering om een lagere aanbieding te accepteren keihard uit de gratie.

Ook dat is Frank de Boer: hij eist totale overgave aan het project-Ajax. Doodleuk zei hij vrijdag dat zijn beste speler Eriksen kan gaan „zitten”, mocht de Deen bij Ajax blijven en zijn contract, dat tot 2014 loopt, niet willen verlengen. Het was een hypothetische voorstelling van zaken, want de zaakwaarnemer van Eriksen heeft al gezegd dat zijn speler bijtekent als hij deze zomer bij Ajax blijft. Maar het is duidelijk: mensen die bij Ajax transfervrij de deur uit hopen te wandelen, hebben aan De Boer een verkeerde.

Een man met zijn status kan het maken. De Boer, die zelf voor nog eens drie jaar bij Ajax wil bijtekenen, bracht hiërarchie in de eredivisie die op hol geslagen was sinds AZ in 2009 de macht van de traditionele topdrie doorbrak en FC Twente het jaar daarop de eerste landstitel in de geschiedenis won.

Nu is Ajax de dominante factor, zeker nu de club voor het eerst onder De Boer op een evenwichtige manier de titel heeft gewonnen. Het is de enige club in Nederland met een begroting van boven de 100 miljoen euro, met bijna structurele inkomsten van de Champions League. Wat is er nog te wensen over voor De Boer en zijn Ajax? „Echt meedoen in Europa.”