Maleisië naar stembus - lakmoesproef voor huidige coalitie

Kiezers bij het stembureau in Pekan, 300 kilometer ten oosten van Kuala Lumpur. Het bordje op de deur links vraagt kiezers hun telefoon uit te zetten en stil te zijn. Foto Reuters / Bazuki Muhammad

In Maleisië gaan op dit moment miljoenen kiezers naar de stembus. In de eerste uren nadat de stembussen open zijn gegaan, bracht al bijna zestig procent van de 13,3 miljoen geregistreerde kiezers zijn stem uit. De verkiezingen zijn vooral een test voor de huidige regering.

De coalitie Nationaal Front, die 135 van de 222 zetels in het parlement heeft, zou voor het eerst in 56 jaar weleens de verkiezing kunnen verliezen. De coalitie regeert het land al sinds het in 1957 onafhankelijkheid werd en is daarmee de langst zittende regeringscoalitie in een democratisch land in de wereld.

Maar de peilingen zien er niet goed uit voor de coalitie. Er zijn de laatste tijd steeds meer beschuldigingen geweest aan het adres van de regering van premier Mohammed Najib bin Tun Haji Abdul Razak; corruptie, misbruik van overheidsgeld, arrogantie en discriminatie hebben de populariteit van de regering doen afnemen.

De Maleisische premier Najib Razak brengt zijn stem uit in Pekan. De premier wordt dit keer geconfronteerd met een stevig oppositie. Foto AP / Lai Seng Sin

In een verklaring zei de premier:

Jullie steun is van groot belang als we op dit pad van ontwikkeling willen blijven en onze weg willen vervolgen van een complete transformatie. Deze verkiezing gaat over het invullen van beloften, hoop en het houden van vertrouwen.”

Dat vertrouwen van de bevolking in de coalitie Nationaal Front hing decennialang samen met de economische situatie in het land. En Maleisië is nooit welvarender geweest dan op dit moment. Het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking is toegenomen van achtduizend tot ruim zestienduizend dollar vorig jaar, de economie groeit met 5,6 procent en de inflatie is beperkt.

Economische groei leidde tot ongelijkheid

Maar de economische stimulans van het land heeft een keerzijde: het heeft geleid tot etnische verdeeldheid in het land, schreef NRC-redacteur Melle Garschagen vrijdag al in NRC:

Ogenschijnlijk heeft Maleisië na de rassenrellen van 1969 een balans gevonden in de verhoudingen tussen de rijkere Chinese minderheid (21 procent van de bevolking), de armere Maleise (71 procent) meerderheid en de Indiase minderheid. Aan het geweld in 1969 lag, voor een deel, grote economische ongelijkheid ten grondslag. Vader Razak dacht dat zijn ‘Nieuw Economisch Beleid’ een antwoord kon bieden. ‘Vadertje Ontwikkeling’, zoals zijn bijnaam luidde, introduceerde regels om de inkomensverschillen recht te trekken. In de praktijk betekent het dat de islamitische Maleiërs ruim veertig jaar werden voorgetrokken.

De Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim en zijn vrouw Wan Azizah (links) praten met aanhangers buiten het stembureau in Penanti in het noorden van het land. Foto AP / Mark Baker

Veel Chinezen hopen dan ook dat de uitslag een wake-up call zal zijn. Bij de vorige verkiezingen veroverde de oppositie een derde van de stemmen en in vijf Maleisische deelstaten de macht. Toch is het de vraag of de charismatische oppositieleider Anwar Ibrahim, een voormalige vicepremier van Nationaal Front tot hij na ruzies ontslagen werd, de uiteindelijke winnaar zal zijn. De grenzen van de kiesdistricten zijn zo getrokken dat de nationale coalitie wint als deze net iets meer dan 40 procent van de stemmen haalt.

Voor Anwar, die zijn politieke carrière tijdelijk zag instorten na een gevangenisstraf en beschuldigingen van sodomie, zal een overwinning in ieder geval een grote comeback zijn. In een verklaring zei hij:

“We staan vandaag op het punt geschiedenis te schrijven. De verkiezingen zullen een definitieve stap zijn naar een vredige, democratische revolutie en een nieuwe tijdperk voor Maleisië.”