Uitgeprocedeerde asielzoekers ‘tentoongesteld’ in Vlissingen

Ter viering van de bevrijding staat op het Arsenaalplein in Vlissingen vanaf vandaag een huisje met twee uitgeprocedeerde asielzoekers. Het houten huisje is ontworpen door kunstenares Tessa Hendriks. De illegalen, één uit Soedan en één uit Armenië, zijn gevraagd door kunstenaar Katinka Simonse. Ze zullen er een maand blijven wonen.

Simonse, alias Tinkebell, heeft van de gemeente Vlissingen een vergunning gekregen om ter gelegenheid van Bevrijdingsdag twee mensen een maand lang onderdak te bieden, midden op het plein. De gemeente weet niet dat het om twee mensen gaat die op de nominatie staan om te worden uitgezet. Pas vandaag onthult de kunstenares hun identiteit. „Ik deed dat niet eerder om te voorkomen dat de gemeente de vergunning weer intrekt. Op zaterdag gebeurt dat vast niet, want dan werken ambtenaren niet.”

De Cultuurwerf, een plaatselijke kunstinstelling, had de kunstenares gevraagd een project te bedenken voor Bevrijdingsdag. Het thema: vrijheid. Tinkebell, die op het partijcongres van de PvdA vorige week een van de leden was die met een emotionele oproep de partijtop ervan probeerde te overtuigen de passages over strafbaarstelling van illegaliteit uit het regeerakkoord te schrappen, hoopt dat de bevolking van Vlissingen zich met de situatie van de vluchtelingen zal bemoeien. „Vrijheid kun je alleen beleven in een veilige omgeving”, zegt ze. „Voor de meeste mensen is hun huis een veilige plek. Maar deze asielzoekers hebben geen huis, ze zijn op straat gezet, meerdere keren zelfs. Ze moeten het land uit, terwijl zij niet terug kunnen naar hun thuisland. Een onmogelijke situatie dus. Mijn hoop is dat de inwoners van Vlissingen zich over hen ontfermen.”

De twee uitgeprocedeerde asielzoekers ontvangen, als ‘performers’ die deelnemen aan het kunstproject van de Cultuurwerf, elk een bijdrage van 15 euro per dag. „Dat lijkt een schijntje”, zegt Tinkebell, „maar voor hen is het enorm veel geld”. Volgens de kunstenares bevinden de twee vluchtelingen zich in een bevoorrechte positie: „Als mens mogen ze niet bestaan. Maar nu ze een kunstwerk zijn geworden, heb ik een vergunning voor ze en krijgen ze een gezicht. Met andere woorden: als kunstwerk hebben ze meer rechten dan als mens.”

Voor de wet is dit onjuist, laat het ministerie van Justitie weten. Niemand heeft meer of minder rechten als hij onderdeel is van een kunstwerk. In de praktijk, zo bevestigt vreemdelingenrechtsgeleerde Han Entzinger, klopt het wel dat de vreemdelingenpolitie de illegalen niet in het huisje zullen arresteren. „In dat opzicht lijkt een kunstwerk op een kerk, waar uitgeprocedeerde asielzoekers ook hun toevlucht zoeken.”