Spoorgoederenvervoer is niet echt duurzaam

Illustraties Cyprian Koscielniak

Dit jaar zal minister Schultz besluiten om voortaan grote aantallen zware goederentreinen over bestaand spoor tussen Arnhem en Oldenzaal naar Duitsland te laten rijden. De Tweede Kamerlegt haar geen strobreed in de weg. Dit is het resultaat van de succesvolle lobby van spoorvervoerders, die vervoer over spoor met succes hebben aangeduid als duurzaam en belangrijk voor de economie.

Nu de feiten. Het goederenvervoer stijgt vooral vanwege doorvoer: ‘dozen schuiven’ over Nederlandse bodem. Aan elke euro die wordt doorgevoerd, verdient ‘Nederland’ maar twee cent. Daar komt nog bij dat vervoerders minder dan de kostprijs betalen voor gebruik van het spoor. We hebben dus te maken met gesubsidieerd vervoer met een beperkt belang voor de economie. Dat is vooral prettig voor de (vaak buitenlandse) aandeelhouders van de vervoersbedrijven.

Maar dan zal spoorvervoer toch wel duurzaam zijn? Per dag worden straks tientallen zware goederentreinen, vaak met gevaarlijke stoffen, over bestaand spoor in Gelderland en Overijssel geleid. Dit spoor (uit 1860) is hiervoor volstrekt ongeschikt. Het loopt dwars door steden als Arnhem, Deventer en Hengelo, rakelings langs huizen en scholen.

De gevolgen, continu lawaai en zware trillingen, komen voor rekening van 70.000 omwonenden en bedrijven. De waardedaling van hun onroerend goed wordt geschat op 625 miljoen euro. De spoorvervoerders compenseren deze schade op geen enkele manier. Is dit duurzaam?

Als Nederland per se een prijsvechter wil zijn in doorvoer, is het eerlijk om de lasten niet op één bepaalde streek af te wentelen. Investeren in de Tweede Maasvlakte? Dan ook investeren in een aparte noordtak van de Betuwelijn.

B.I. Kolster

Rotterdam