Nieuwe Italiaanse wekt vleugje hoop in zuiden

Gaat de nieuwe Italiaanse minister van Gelijke Kansen en Sport de eurocrisis oplossen? Als het aan de rechtse Spaanse opiniemaker Jaime González ligt wel. De benoeming van Josefa Idem zou een meersterzet zijn van de nieuwe Italiaanse premier, Enrico Letta. Idem, die in West-Duitsland werd geboren, in 1992 Italiaanse werd, en als Olympisch kanoër voor zowel Duitsland als Italië uitkwam, kan met haar gemengde afkomst „het hart van Angela Merkel week maken”, schreef González woensdag in het conservatieve dagblad Abc.

González, chef van de opinieredactie van de regeringsgezinde krant, noemt Idem „een minister met bewezen kracht die in uiterste nood zelfs de hoogste Merkeliaanse muren kan neerhalen.”

En mocht dat onverhoopt niet lukken dan „kan haar roeispaan als slingerwapen dienen om het verzet van de Teutoonse regeringsleidster tegen groeimaatregelen te breken. Josefa Idem heeft een indrukwekkend lichaam waarmee ze in haar eentje een hele Duitse legerdivisie op de rug kan werpen.”

Al ruim voordat Bayern en Borussia deze week Real en Barça uit de Champions League stootten, waren veel Spanjaarden klaar met de Duitse dominantie in Europa. De eerste stappen die de kersverse Italiaanse premier Letta nu op het Europese toneel zet, worden in Spanje dan ook nauwgezet gevolgd.

De hoop is dat de linkse christendemocraat samen met de socialistische president François Hollande in Parijs en met de conservatieve premier Mariano Rajoy in Madrid een front gaat vormen tegen de Berlijnse obsessie met begrotingsdiscipline. Nadat Letta op maandag een bevlogen betoog afstak voor groeimaatregelen, concludeerden zowel rechtse als linkse media dat in Rome een potentiële bondgenoot is aangetreden.

Dinsdag kreeg dit optimisme meteen een flinke knauw. Direct na de vertrouwensstemming in de Senaat vloog Letta naar Berlijn voor een ontmoeting met Merkel. Die stelde na afloop dat elk land „zijn huiswerk moet doen” en dat „Italië al een deel van het pad heeft afgelegd”. Een beleefde manier om te zeggen: geen koerswijziging.

Abc-columnist Alfonso Rojo beschreef Letta’s bezoek aan Berlijn de volgende dag schertsend als „een vrome bedevaart”. „Een bedevaart, omdat je hem aflegt om verlossing te zoeken. En vroom, omdat Europese leiders die naar Merkel gaan dit bijna op hun knieën lijken te doen.” Rojo had de indruk dat Letta „stoer” in Berlijn aankwam, maar na de gezamenlijke persconferentie „getemd leek”. „Hem is hetzelfde overkomen als Rajoy en Hollande eerder, hij is er achter gekomen wie de macht heeft in de EU.”

Komende maandag komt Letta nog bij Rajoy op bezoek. Ook in Madrid zullen oproepen tot ‘solidariteit’, ‘meer Europa’ en ‘groei’ klinken. Mooie woorden, maar ze blijven een verkapt verzoek om Duits geld, analyseerde de Parijse correspondent van Abc dinsdag. De Franse hoofdstad vormde de tweede halte op het rondreisje van Letta. Net als Hollande pleitte hij er voor Europese maatregelen om groei aan te jagen en banen te creëren. „Maar”, vraagt correspondent Juan Pedro Quiñonero, „wie betaalt deze economische stimulering die het duo Letta-Hollande eist?”

Vrijdag is elk optimisme over Letta definitief vervlogen in de column van Antonio Elorza in El País. Hij sombert dat „in Europa na het mislukken van Hollandes proef neoliberaal rechts heerst onder de ijzeren leiding van Merkel”. Elorza wijst er op dat tijdens 1-mei-vieringen in Italië op spandoeken de naam stond van Luigi Pietri, de werkloze die tijdens de installatie van Letta’s kabinet twee carabinieri neerschoot bij het regeringspaleis.

Vervolgens citeert hij instemmend de Italiaanse kamervoorzitter Boldrini die stelde dat „de crisis slachtoffers tot beulen maakt”. Dat zou ook Spanje moeten verontrusten, meent Elorza: „Zoals in Italië maakt een groeiende wanhoop zich meester van onze samenleving. Deze uit zich tot nu vooral in zelfmoorden door slachtoffers (van de huisuitzettingen), maar de protesten worden wel steeds bitterder.”