Kabinet stelt etikettering producten Israëlische nederzettingen uit

Een Joodse kolonist kijkt naar de nederzetting Maaleh Adumim op de bezette Westelijke Jordaanoever. Foto AP / Sebastian Scheiner

Voorlopig komt er geen herkomstvermelding op producten uit Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden. Het kabinet heeft plannen hiervoor op de lange baan geschoven, om een conflict in de coalitie te voorkomen. Dat zeggen bronnen rond het kabinet tegen NRC Handelsblad.

Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) presenteerde deze labeling in Nederlandse winkels in maart dit jaar nog als vanzelfsprekend. Timmermans’ enthousiasme bleek slecht te vallen in de VVD-fractie. Achter de schermen oefende Israël diplomatieke druk uit. Israël vreest dat de etikettering een eerste stap is op weg naar een boycot.

Aanleiding tot de spanningen was een advies over ‘herkomstetikettering’ dat het ministerie van Economische Zaken begin maart publiceerde. Daarin stond dat producten uit de Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem en de Golan Hoogvlakte, niet meer het label ‘Made in Israel’ mogen dragen. Het verbod zou gelden voor onder meer groente en fruit, wijn, olijfolie, vis en cosmetica.

Timmermans droeg standpunt ‘te enthousiast’ uit

In een reactie op het advies noemde minister Timmermans dit toen de Nederlandse lijn: “Als op producten uit nederzettingen staat dat ze uit Israël komen, klopt dat gewoon niet met het internationaal recht.” Nu wordt in regeringskringen gezegd dat Timmermans dit “te enthousiast” heeft uitgedragen. Het advies is intussen van de website van Economische Zaken gehaald.

Premier Mark Rutte (VVD) verdedigde Timmermans’ stellingname in eerste instantie. Het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, zo zei Rutte na de ministerraad op 8 maart, waren al begonnen met het uitvoeren van Europese afspraken daarover. Nederland volgde. Dat is onjuist: Nederland zou, na het Verenigd Koninkrijk, het tweede Europese land zijn geweest dat de nieuwe Europese richtlijn uitvoert. Ook in Duitsland ligt de kwestie gevoelig.

Coalitiepartij VVD liet na de uitspraken van Timmermans en Rutte weten ongelukkig te zijn met het plan. VVD-Kamerlid Han ten Broeke zei niet te zien waarvoor de maatregelen nodig zijn. De VVD heeft vooral moeite met de politieke motivatie van de etikettering. De partij wil de kwestie aan de markt overlaten.