Het zwarte gezicht van Vogue

Milou van Rossum vraagt zich af waarom je een blank model zwart zou schminken.

Donkere modellen hebben nog altijd een achterstandspositie in de modewereld. Ook de Nederlandse Vogue valt niet op door diversiteit. In het laatste nummer is welgeteld twee keer een donker model afgebeeld, in een reportage die is overgenomen van de Amerikaanse editie.

Toch staat in de mei-editie nog een getint model: Querelle Jansen. Het blanke model poseert in het Rijksmuseum in mode van Louis Vuitton. Op twee van de elf foto’s van de serie is haar gezicht zwart gemaakt. Op een daarvan draagt ze een warrige zwarte ‘afro’-pruik, op de ander een fez.

Toen Vogue Paris in 2009 het blonde Nederlandse model Lara Stone donkerbruin verfde, volgde een storm van kritiek (en, het moet gezegd, ook wat navolging). Vogue Nederland heeft het nu eveneens flink te verduren gekregen, vooral vanuit de VS, vanwege deze vorm van ‘blackface’, het zwart schminken van een licht gezicht. „Beledigend”, vond feministisch blog Jezebel. Op The Huffington Post noemde een Afro-Amerikaanse commentator de foto’s „belachelijk” en „ongevoelig”. „Men eigent zich steeds weer andermans cultuur toe en past die vervolgens aan.”

Vogue reageerde met een schriftelijk statement. Dat het model was zwart gemaakt was „logisch”. De kleding die Jansen op de betreffende foto’s droeg, was geïnspireerd door Grace Jones en Josephine Baker. „De volgende keer is het rood/geel/groen/paars of een andere kleur die wij esthetisch passend vinden.” Vogue, dat verklaarde „baanbrekend werk” te willen maken, had natuurlijk niemand willen kwetsen. „Het voelt bijna vreemd om dat te zeggen, omdat dat zo evident is voor ons.”  Als het wel was gebeurd, dan speet dat de redactie. Tegelijkertijd waren ze teleurgesteld over het feit dat het kleuren van een model „nog stof doet opwaaien”. „Het geeft aan dat er nog veel moet gebeuren.”

Het zal inderdaad niet de bedoeling zijn geweest te kwetsen. Maar een blank model paars maken is iets anders is dan haar de huidskleur geven van Grace Jones. Niet voor niks zijn politiek correcte Zwarte Pieten niet zwart of bruin, maar blauw, paars of rood en heten ze Piet. Bovendien: de modewereld maakt altijd gretig gebruik van verwijzingen naar films, kunst en de geschiedenis om een sfeer neer te zetten. Een model in een rotan pauwenstoel is meteen Emmanuelle, een veiligheidsspeld punk. Een zwart gemaakt gezicht brengt veel mensen naar de tijd dat alle zwarte rollen door blanke acteurs werden gespeeld, op een karikaturale manier.

Waarom zou je dat willen, als modeblad? Waarom niet, zoals het blog Fashionista opperde, een model gekozen dat al op Grace Jones lijkt?