'Derricks' bruine verleden - of hoe de SS nog steeds slachtoffers maakt

Horst Tappert, bekend geworden als Derrick, wordt te kijk gezet als SS’er. (NRC Handelsblad, 27 april). Volgens de Frankfurter Allgemeine vocht hij op 23 maart 1943 met het SS-Panzergrenadier Regiment Totenkopf in Rusland. Tappert is geboren op 26 mei 1923. Toen hij negen was, kwam Hitler aan de macht, die vier weken na zijn aantreden de zeven grondwetartikelen die de burgerrechten waarborgden, buiten werking stelde. Twee jaar later werd de dienstplicht ingesteld, dienstweigeren was verboden en in oorlogstijd gold: „Jeder wird mit dem Tod bestraft, der es wagen sollte, den Fahneneid auf Adolf Hitler oder den Kriegsdienst zu verweigern.” Tappert is in juni 1941, hij was toen net achttien, gekeurd voor militaire dienst. In dat zelfde jaar zal hij zijn opgeroepen voor tewerkstelling bij de Reichsarbeitsdienst. Het jaar daarop, in 1942 werd de lichting van Tapperts geboortejaar 1923 opgeroepen. Hij wordt blijkbaar ingedeeld bij de reservetroepen van de SS voor de luchtafweer in Arolsen. In het voorjaar is hij dus met de beruchte SS-divisie Totenkopf in Rusland. Hoe kan hij daar terecht zijn gekomen? De Waffen-SS was een onderdeel van de nazipartij NSDAP en bestond uit overtuigde Nationaalsocialisten, althans tot medio 1942. De fanatiek tegen de Russen vechtende SS-eenheden leden forse verliezen. Voor aanvulling kon onvoldoende worden geput uit overtuigde nazi’s. SS-ronselaars bezochten de Reichsarbeitsdienst-kampen om dienstplichtigen, nog voor zij hun oproep hadden ontvangen, over te halen dienst te nemen bij de SS. Dat werd een fiasco. Alleen met intimidatie en dreiging lukte het aankomende rekruten zo ver te krijgen dat zij zich voor de Waffen-SS aanmeldden. Om de gelederen toch op peil te houden, moest de Waffen-SS vanaf eind 1942 op dienstplichtigen terugvallen. Mogelijk was Tappert één van hen.

In ieder geval is het te kort door de bocht om Horst Tappert af te schilderen als een nazi die vanwege zijn overtuiging tot de abjecte SS toetrad. Zonder nader onderzoek over de manier waarop hij deel is gaan uitmaken van de Waffen-SS is daar geen zinnig woord over te zeggen. De Duitse onderzoeker die zijn bevindingen te snel in de openbaarheid heeft gebracht, diskwalificeert zichzelf en de media die dit klakkeloos overnemen, past terughoudendheid. Zij hadden gewaarschuwd kunnen zijn door de affaire Günter Grass, die de suggestie dat hij vrijwillig was toegetreden tot de Waffen-SS, nog heeft kunnen weerleggen. Dat omroep Max de uitzendingen van Derrick stopzet, is ook voorbarig. De SS maakt nog steeds slachtoffers en de oorlog is nog steeds niet goed verwerkt.

Hans Fun

Ooij