Commercieel de ruimte in – en terug

Ruimtevaart

Begin volgend jaar kunnen de eerste ruimtetoeristen écht met Virgin omhoog, belooft Richard Branson.

De Grasshopper steeg op tot 250 m. – en landde verticaal. Foto SpaceX

16 seconden, zo lang brandde de raketmotor van het raketvliegtuig SpaceShipTwo – genoeg om al na tien seconden de geluidsbarrière te doorbreken. De test, afgelopen maandag, was de eerste test met draaiende motor van dit ruimtevaartuig. Het moet – als alles goed gaat – begin volgend jaar de eerste betalende ruimtetoeristen naar de rand van de ruimte brengen, op 100 kilometer hoogte, waar de hemel zwart is en de kromming van de aarde duidelijk te zien.

“Dit was de belangrijkste test”, zei Richard Branson tegen ruimtevaartwebsite Space.com, “we weten nu dat het gaat lukken.” Dat moet ook wel: de afdeling ruimtetoerisme van zijn bedrijf, Virgin Galactic, heeft al meer dan 530 tickets van 200.000 dollar verkocht aan mensen die al jaren wachten.

Het moederschip WhiteKnightTwo, met twee rompen en een spanwijdte van 42 meter, steeg op boven het testgebied in de Mojave-woestijn in Californië. Onder de vleugel hing SpaceShipTwo, een compact ruimtevliegtuig met een deltavleugel met verstelbare uiteinden. Op 14 kilometer hoogte koppelde het vliegtuig los van het moederschip. Na een paar seconden vallen schakelden testpiloten Mark Stucky en Mike Alsbury de raketmotor in, die het ruimteschip voortstuwde naar Mach 1, de geluidssnelheid. Na het uitschakelen van de motor viel het vliegtuig terug naar de aarde, waar het landde als een zweefvliegtuig. Probleemloos, meldden de testpiloten.

In een reeks van testvluchten moet de snelheid nu opgevoerd worden naar 3,5 maal de geluidssnelheid, genoeg om na het uitschakelen van de motor de rand van de ruimte te halen. In een baan om de aarde geraken de zes betalende passagiers niet, daar is de snelheid nog veel te laag voor. Maar de vlucht biedt wel zes minuten gewichtloosheid: nadat de voortstuwing is uitgeschakeld, kan iedereen door de cabine zweven zoals nu alleen nog astronauten aan boord van het Internationaal Ruimtestation ISS dat doen. Alleen zijn de ramen van SpaceShipTwo groter.

Daarna moeten de passagiers snel zorgen dat ze weer in hun stoelen zitten, want dan begint de lange val terug. De verstelbare vleugeltips van het ruimtevliegtuig worden dwars gedraaid, zodat het een groeiende luchtweerstand ondervindt, afremt, en zich automatisch in de goede richting oriënteert om te landen. Passagiers worden in hun stoelen gedrukt met versnellingen van vier tot vijf maal de zwaartekracht, vergelijkbaar met wat André Kuipers moest doorstaan. “We verwachten dat het ongeveer zo veilig is als de eerste lijndiensten in de jaren twintig”, zei SpaceShipTwo-ontwerper Burt Rutan eerder.

De eerste echte ruimtevlucht van SpaceShipTwo, gepland voor eind dit jaar, zou een mijlpaal zijn, maar geen technologische primeur: voorganger SpaceShipOne vloog bijna een decennium geleden al naar de rand van de ruimte. En Virgin Galactic en Rutans bedrijf Scaled Composites wonnen in 2004 de Ansari X-Prize van tien miljoen dollar door binnen twee weken twee keer naar de rand van de ruimte te vliegen. De uitdaging was toen om ruimtevliegtuigen grotendeels herbruikbaar te maken.

Na die succesvluchten beloofde Branson de eerste ruimtetoeristenvluchten al in 2007, maar het ontwerpen en bouwen van een grotere opvolger van SpaceShipOne kostte langer dan voorzien. Vooral de raketmotor, een nieuw type dat vast rubber verbrandt in combinatie met vloeibaar stikstofoxide, gaf problemen.

In 2007 kwamen drie ingenieurs van het voor Virgin werkende techneutenbedrijf Scaled Composites om bij een explosie van een stikstofoxidetank, waarna het hele tanksysteem opnieuw ontworpen moest worden. De lanceerdatum verschoof naar 2009, 2010, 2011...

En nu is er dus weer nieuwe een voorspelling. “Begin volgend jaar”, beloofde Branson kort na de test. De eerste vlucht is voor hemzelf en zijn gezin.