Sinaasappelsap

Het wemelt in de winkels van de ‘verantwoorde’ producten en ‘gezonde keuzes’. Wat is de beste keuze?

Nederlanders drinken gemiddeld 32 ml vruchtensap per dag, dat staat gelijk aan zo’n drie slokken. Maar wat we natuurlijk allemaal willen weten: is sinaasappelsap echt zo gezond als we denken (het antwoord is nee)? En hoe duurzaam is het populaire sapje eigenlijk?

Hoewel de geteste sappen uiterlijk erg verschillen, ligt de hoeveelheid voedingsstoffen in de sappen niet zo ver uiteen. Sinaasappelsap bevat twee belangrijke voedingsstoffen: vitamine C en vezels. Het eerste is onder meer nodig voor de opname van ijzer en het in stand houden van de weerstand. De tweede zijn belangrijk voor een gezonde spijsvertering en voor een goede darmwerking. Over de hele linie bevatten de geteste sappen heel veel vitamine C en vrij weinig vezels. Een gemiddeld glas sinaasappelsap levert tweederde van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C, maar slechts 2 tot 5 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vezels.

Sinaasappelsap mag dan een vitamine C-bom zijn, de minder gezonde kanten worden vaak onderbelicht. Een glas sinaasappelsap bevat zo’n 18 gram suikers, bijna evenveel als een glas cola. Bovendien is het sap erg zuur, wat kan leiden tot tanderosie.

Albert Heijn: Versgeperst sinaasappelsap

Prijs: 3,98 euro (per liter)Gezondheid: Duurzaamheid:

AH Versgeperst is gezonder dan de andere sappen, maar het scheelt niet veel. Er zit ongeveer evenveel vitamine C in als in de gezondste sinaasappelsap uit een pak, die van Appelsientje. Wel bevat AH Versgeperst ongeveer drie keer meer voedingsvezels dan de andere merksappen. Maar we hoeven hier niet erg van onder de indruk te zijn: per glas komt het neer op een kwart van een volkoren boterham.

Op het gebied van het milieu doet AH Versgeperst bijna alles fout wat een vruchtensap fout kan doen. Het gaat mis bij het transport, de productie, verpakking en opslag. Uitzondering is de teelt van de sinaasappels in Spanje, waarbij minder water en kunstmest wordt verbruikt dan in Brazilië, waar de sinaasappels van de andere merken vandaan komen.

De sinaasappels voor AH Versgeperst worden onbewerkt per truck vanuit Spanje vervoerd en in Nederland geperst. Dat is slechter voor het milieu dan de manier waarop de andere merksappen worden getransporteerd: per schip in de vorm van concentraat. Bij het persen wordt veel elektriciteit verbruikt, wat natuurlijk slechter voor het milieu is dan persen met de hand.

Vervolgens gaat het sap in de slechtst denkbare verpakking: een zware glazen fles voor eenmalig gebruik. Niet alleen is glas maken op zichzelf vervuilender dan karton, ook is het vervoer slechter voor het milieu vanwege het zwaardere gewicht. Dat zou allemaal misschien nog kunnen worden opgevangen als het glas vaker dan één keer wordt gebruikt. Maar op de AH Versgeperst-flessen zit geen statiegeld en ze gaan dus zo de glasbak in. Tenslotte wordt AH Versgeperst in de winkel bewaard in het koelvak. Vanzelfsprekend gaat daarbij meer energie verloren dan bij de meeste andere merken die ongekoeld in het schap staan.

CoolBest Premium Orange Pulp Free

Prijs: 1,59 euro (per liter) Gezondheid: Duurzaamheid

Net als op de andere geteste sappen in een kartonnen verpakkingen staat op het pak van CoolBest (verplicht) vermeld: ‘sinaasappelsap uit sinaasappelsapconcentraat’. Dat wil zeggen dat de vruchten in het land van herkomst tot eenvijfde van hun volume worden ingedampt tot een concentraat en vervolgens per schip worden vervoerd. Later worden in Nederland water en soms ook voedingsstoffen zoals vitamine C toegevoegd. Dit proces maakt het transport van het sap niet alleen goedkoper, maar ook milieuvriendelijker, omdat er geen overbodig gewicht over de oceaan wordt verscheept. Overigens is toegevoegde vitamine C niet minder gezond dan vitamine C die natuurlijk in de sinaasappel aanwezig is. Daarnaast is de verpakking voorzien van het FSC-keurmerk, wat betekent dat het duurzaam is geproduceerd.

Wat Coolbest echter milieuvervuilender maakt dan de andere kartonnen pakken is de manier waarop het in de supermarkt staat: in het koelvak. Ook buiten het koelvak is dit sap vrij lang houdbaar. Het sap bewaren in het koelvak is dus niet alleen slecht voor het milieu, maar ook nog eens overbodig.

Coolbest Premium Orange Pulp Free is de minst gezonde keuze. Dit sinaasappelsap bevat meer suikers dan de andere sappen en biedt het minste vitamine C en de minste vezels.

Appelsientje Sinaasappel extra vruchtvlees

Prijs: 1,34 euro (per liter)Gezondheid: Duurzaamheid

Niet de minst gezonde sinaasappelsap, wel de duurzaamste. Appelsientje Sinaasappel extra vruchtvlees wordt verpakt in karton met het duurzame FSC-keurmerk en ongekoeld bewaard. Bovendien is het sap erg lang houdbaar, dus zal het minder vaak worden weggegooid.

Extra vruchtvlees maakt overigens voor je gezondheid niet zoveel uit. Oké, Appelsientje Sinaasappel extra vruchtvlees bevat misschien twee keer zoveel voedingsvezels als het sap van CoolBest zonder vruchtvlees, maar ook eenderde minder dan vers, met de hand geperst sinaasappelsap. Over de hele linie valt de hoeveelheid voedingsvezels in dit sap tegen: ongeveer 3 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid per glas. Extra vruchtvlees blijkt daarnaast niet extra vitamine C te betekenen: dit pak met extra vruchtvlees bevat exact evenveel vitamine C als een gewoon pak sinaasappelsap van Appelsientje.

Thuis met de hand geperst

Prijs: ongeveer 1,99 euro (per liter)Gezondheid Duurzaamheid

Bijna tweederde van de milieu-impact van met de hand geperst sinaasappelsap komt voor rekening van het transport per truck vanuit Spanje. Toch is handgeperst sinaasappelsap niet vervuilender dan sinaasappelsap uit concentraat in een kartonnen pak. Dat komt doordat thuis met de hand geperst sap niet verpakt wordt en doorgaans niet in de koelkast wordt bewaard.

Met de hand persen en direct opdrinken is iets gezonder dan vergeperst sap uit de supermarkt. Het verschilt niet veel, maar tijd, lucht, licht en hitte kunnen er allemaal voor zorgen dat vitamine C verloren gaat.

Aan deze aflevering van next.shopt hebben Marjolein van der Glas van Wageningen UR, het Voedingscentrum en stichting Milieu Centraal meegewerkt en is gebruikgemaakt van rapporten van de Consumentenbond en Blonk Milieuadvies.