Open de grens dan voor Syriërs

Jordanië betaalt door vluchtelingen op te nemen de rekening van westerse twijfels over Syrië. Alarmbericht van Esseline van de Sande.

Elke nacht steken meer dan tweeduizend Syriërs de Jordaanse grens over. De UNHCR voorspelt eind dit jaar in totaal 1,2 miljoen vluchtelingen. Dat is een vijfde deel van de Jordaanse bevolking. Veel Syriërs voelen zich nu vernederd, behandeld als uitschot. De meesten willen zo snel mogelijk terug naar huis.

Toch zijn er ook Jordaanse lokale gemeenschappen die Syriërs opnemen. Christelijke en islamitische hulpverleners maken overuren. Maar de stapel met registratieformulieren groeit vele malen sneller en komt nog eens bovenop de andere vluchtelingen die Jordanië herbergt: Libiërs, Egyptenaren, Irakezen. En natuurlijk ook Palestijnen, zo’n zestig procent van de bevolking.

Met toelating van ook nog Syrische Palestijnen riskeert de Jordaanse koning de steun van zijn achterban te verliezen. Een hulporganisatie schat dat er zo’n twaalfduizend illegale Syrische Palestijnen zijn. Diplomatieke bronnen bevestigen dat deze groep systematisch wordt geweigerd en dan vaak de dood vindt in Syrië.

Tot nu toe hebben Jordaanse hulporganisaties slechts een fractie van de toegezegde donaties uit Europa en van de Arabische landen ontvangen. Unicef kondigde aan dat het waarschijnlijk gedwongen is begin mei de toelevering van water aan het Zaatari-vluchtelingenkamp te stoppen. Jordanië staat vierde op de wereldranglijst van waterschaarste, dat is rechtstreeks van invloed op de huishoudens en op de oogst. De werkloosheid en armoede groeien. Jordaniërs verliezen hun baan. Syriërs zijn de helft goedkoper. Huurprijzen zijn verdubbeld en subsidies op gas en benzine zijn afgeschaft, 97 procent van de benodigde energie wordt geïmporteerd.

Oorlog is handel en dat drijft de prijzen op. Door het westen opgeleide strijders, veelal fundamentalisten, reizen vanuit hier naar Syrië om het ‘Vrije Syrische leger’ te versterken. Veel families verliezen hun mannen bij etnische zuiveringen zowel aan de soennitische als aan de sjiitische zijde. „Het maakt ons alleen maar sterker,” zegt een van de zeven weduwen uit dezelfde familie. De Saoedi’s leveren wapens aan de fundamentalistische ‘rebellen’ en willen, tot woede van veel Syriërs, een islamitische soennitische staat in Syrië stichten en ronselen in het kamp vrouwen voor nachtclubs of als prostituees.

Jordanië betaalt de rekening van de westerse wankelmoedigheid. Het land staat aan de rand van de afgrond en stevent met nieuwe Syrische vluchtelingen onderweg af op een humanitaire ramp. De Europese geest van goed nabuurschap lijkt vervlogen.

Zijn we vergeten vanwaar ons culturele erfgoed stamt? Fort Europa, ligt al drieduizend jaar aan de oevers van de Eufraat. Mesopotamië is de bakermat van onze Europese beschaving. De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties beschouwt dit als de grootste humanitaire crisis sinds de Koude Oorlog.

Hij heeft gelijk: Europa heeft de morele verplichting om de vluchtelingen te helpen onder andere door de grenzen open te stellen.

Esseline van de Sande is publiciste en organisatie-adviseur. Zij studeerde Arabisch in Damascus.