Kortkolom wetenschap

Kinderen ondeugend door streng straffen

Amsterdam. Als ouders vaak streng straffen, worden hun kinderen opstandig, ongehoorzaam en agressief – maar gek genoeg schamen die kinderen zich ook bovengemiddeld veel. Hoe kan dat, als ze zo duidelijk niet de normen van hun ouders overnemen? Het komt onder meer, laten psychologen zien, doordat dingen die niet mogen zo sterk in je hoofd blijven hangen (Journal of Personality and Social Psychology, online voorpublicatie). Als je tegen iemand zegt ‘je mag niet aan een witte beer denken’, moet diegene automatisch aan een witte beer denken. Doordat kinderen die iets niet mogen van hun ouders steeds aan het verbod moeten denken, concluderen ze al dan niet bewust ‘dan moet ik het wel heel graag willen’. En het voortdurend moeten onderdrukken van gedachten aan iets dat niet mag, leidt tot gevoelens van schaamte. Het kost bovendien veel mentale energie, waardoor kinderen van strenge ouders waarschijnlijk sneller aan (immorele) verleidingen bezwijken. (NRC)

Hepatitis B sprong over van vogels

Amsterdam. Hepatitis B is van oorsprong een vogelvirus. Waarschijnlijk sprong het 12 miljoen jaren geleden over op zoogdieren. Dat schreven virologen woensdag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications. Het hepatitis B-virus kan ernstige ontstekingen aan de lever veroorzaken. Ongeveer een derde van de wereldbevolking is met hepatitis B besmet; per jaar sterven er 600.000 mensen aan de ziekte. De oorsprong van het hepatitis B-virus was lang onbekend. Omdat het virus zich integreert in het DNA van zijn gastheer, zochten onderzoekers in DNA van verschillende dieren naar sporen van hepatitis B-achtige virussen. Pas in 2010 was het raak. Virologen vonden toen een virusfragment in het genoom van de zebravink. Voor dit onderzoek namen virologen zebvravink-DNA verder onder de loep. Ze slaagden erin de complete DNA-volgorde van een oerhepatitisvirus te reconstrueren. Dat is voor hen voldoende bewijs om te concluderen dat hepatitis B oorspronkelijk van vogels komt. (NRC)

Voorloper van zwaluw en kolibrie ontdekt

Amsterdam. In Wyoming hebben paleontologen het fossiel van een vroege voorloper van zwaluwen en kolibries ontdekt. Het vogeltje, Eocypselus genoemd, vult het gat tussen de verschillende vleugelanatomie van kolibries en zwaluwen. De vleugels van kolibries zijn kort en gemaakt om op en neer te klappen. Zwaluwvleugels hebben een groter oppervlak en zijn juist gebouwd om te zweven. De vleugels van het pas ontdekte fossiel zitten daar tussenin: ze zijn groter dan die van een kolibrie, maar nog niet zo lang als die van een zwaluw. Bovendien ontbreken ook de kenmerkende punten aan de uiteinden van zwaluwvleugels. Het fossiel is ongeveer 48 miljoen jaar oud en in uitzonderlijk goede staat. Zelfs de veertjes van het piepkleine vogeltje zijn bewaard gebleven. Dat is belangrijk voor paleontologen, omdat ze alleen zo de vorm van de vleugel goed kunnen vaststellen. De Amerikaanse paleontologen publiceerden hun ontdekking woensdag in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society B. (NRC)