Gemeenten vermoeden steeds vaker misbruik WOB-verzoek

WOB-verzoeken bij de gemeente Dordrecht. Foto NRC / Merlin Daleman

Gemeenten vermoeden steeds vaker misbruik van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Burgers hopen een dwangsom te innen als gemeenten niet snel genoeg op hun verzoek reageren, meldt NRC Handelsblad vanmiddag.

Een woordvoerder van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt tegenover NRC:

“Elke week meldt zich wel een gemeente bij ons met argwaan over een ontvangen WOB-verzoek.”

Overheden moeten sinds 2009 binnen zes weken op een WOB-verzoek reageren. Anders kan de indiener van het verzoek een dwangsom eisen, oplopend tot 1.260 euro.

Bij “groot aantal gemeenten” WOB-verzoek per sollicitatiebrief

De VNG meldde afgelopen december dat bij “een groot aantal gemeenten” WOB-verzoeken binnenkwamen per sollicitatiebrief: iemand die een open sollicitatie instuurde, alleen om ergens in de brief terloops een WOB-verzoek te doen. Gemeenten die over dat weggestopte WOB-verzoek heenlazen en dus niet reageerden, ontvingen precies na zes weken een vordering tot inning van een dwangsom.

Gemeenten kunnen zich moeilijk tegen dit soort ‘creatieve’ WOB-verzoeken van burgers wapenen. Een wetswijziging om ‘oneigenlijk gebruik’ van de WOB tegen te gaan, laat al een aantal jaren op zich wachten.

Aantal gemeenten die dwangsom betalen onduidelijk

En dus zijn er gemeenten die de dwangsom betalen – om er maar van af te zijn. Om hoeveel gemeenten het gaat, is onduidelijk: de VNG houdt geen overzicht bij. Feit is dat het Brabantse Grave in november de maximale som van 1.260 euro betaalde aan een indiener van een WOB-verzoek die, aldus de gemeente, “evident” niet uit was op het inwinnen van informatie. Ook Wijchen en Borne melden betaling van een dwangsom na een “verkapt” WOB-verzoek. Voor Leiden dreigt hetzelfde: 1.260 euro na een over het hoofd gezien verzoek. De VNG vermoedt dat er veel meer gemeenten die de dwangsom betalen, maar “niet de moeite nemen dat te melden”. Andere gemeenten, zoals Bergambacht en Molenwaard, weigeren principieel de dwangsom te betalen.

Onderzoek uit 2010 van Research voor Beleid – kort na invoering van de Wet Dwangsom – wees al uit dat gemeenten bij eenvijfde van alle WOB-verzoeken vermoeden dat het de indieners om geld te doen is.

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad meer over het misbruik van WOB-verzoeken