Onrust in Venezuela stijgt binnen en buiten parlement

De politieke spanningen in Venezuela nemen toe sinds de verkiezingszege van Nicolás Maduro. Parlementariërs gingen met elkaar op de vuist.

Venezuelan opposition lawmaker Julio Borges of the Primero Justicia party arrives at a news conference with a bruised and bloodied face after a fight broke out at a session of the National Assembly in Caracas April 30, 2013. Fistfights broke out in Venezuela's parliament on Tuesday, leaving a number of legislators bloodied and injured during an angry session linked to the South American nation's bitter election dispute. The opposition said seven of its parliamentarians were attacked and hurt when protesting against a measure to block them from speaking in the National Assembly over their refusal to recognize President Nicolas Maduro's victory in the April 14 election. REUTERS/Carlos Garcia Rawlins (VENEZUELA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST) REUTERS

De politieke spanning in Venezuela loopt verder op nu ruim drie weken na de verkiezingen van 14 april de uitslag nog steeds wordt aangevochten – soms letterlijk.

Gisteren gingen tienduizenden aanhangers van de nieuwe socialistische president Nicolás Maduro de straat op. Ook het kamp van oppositieleider Henrique Capriles demonstreerde, uit verzet tegen de zege van Maduro, de politieke erfgenaam van de in maart overleden president Hugo Chávez. Tot onlusten kwam het niet omdat de twee groepen demonstreerden in verschillende wijken van Caracas. Maar de spanning was volgens waarnemers te snijden.

Een dag eerder raakten tegen de twintig volksvertegenwoordigers gewond bij een stevige knokpartij in het parlement. Het gevecht ontstond nadat parlementsvoorzitter Diosdado Cabello, een partijgenoot van Maduro, de oppositie het spreekrecht ontnam totdat ze Maduro als hun nieuwe president erkenden. Oppositieleden mogen sinds diens inauguratie op 19 april niet meer in het openbaar over de verkiezingsuitslag spreken en geen zitting meer nemen in parlementscommissies.

Toen oppositieleden een spandoek ontrolden waarop ‘coup tegen het parlement’ stond, brak de vechtpartij los. Op video’s is te zien hoe parlementariërs elkaar duwen en rake kaakslagen uitdelen. Na afloop gaven parlementsleden uit beide kampen elkaar op televisie de schuld van de vechtpartij. Parlementariër Julio Borges, lid van de oppositie, toonde voor de camera’s zijn dichtgeslagen oog en bebloede gezicht.

Nicolás Maduro won de verkiezingen van 14 april met een miniem verschil van 1,49 procent: niet meer dan 225.000 stemmen. De CNE, de nationale verkiezingsraad, wil niet overgaan tot de volledige hertelling waar oppositieleider Capriles om heeft gevraagd. De CNE heeft weliswaar aangekondigd een onderzoek te beginnen naar de verkiezingen, maar daarbij blijven kleine stembureaus, waar geen toezicht van de oppositie was, buiten beschouwing.

De kiesraad is er door de Venezolaanse oppositie vaak van beschuldigd op de hand van de socialisten te zijn. Capriles neemt geen genoegen met de gedeeltelijke hertelling en heeft al verschillende keren, ook gisteren weer, aangekondigd dat hij een aanklacht gaat indienen bij het Hooggerechtshof – dat ook wordt gedomineerd door loyalisten van Chávez en zijn opvolger Maduro. Op 6 mei verstrijkt de termijn waarbinnen het aanvechten van de verkiezingsuitslag mogelijk is.

Ook om andere redenen loopt de politieke spanning in het diep verscheurde land verder op. In de eerste weken van de termijn van Maduro zijn een oppositieleider en een jonge Amerikaanse filmmaker gearresteerd. Zaterdag werd oud-generaal Antonio Rivero opgepakt, leider van de oppositiepartij Voluntad Popular (Volkswil) op beschuldiging van samenzwering en ‘publieke ophitsing’. Een dag eerder werd op het vliegveld van Caracas de filmmaker, Timothy Tracy, in de kraag gevat. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Jorge Rodriguez is er ‘overvloedig bewijs’ dat Tracy als spion van de Verenigde Staten probeerde ‘het land te destabiliseren met het doel een burgeroorlog te beginnen’.

Tracy zegt van niets te weten, en de VS ontkennen zich gemengd te hebben in de Venezolaanse verkiezingsstrijd. De relatie tussen de VS en Venezuela is verslechterd sinds de socialist Chávez in 1998 aan de macht kwam. Een via Wikileaks uitgelekt ambassadedocument uit 2004 wees uit dat de VS in het olierijke Venezuela ‘doordringen in de regering Chavez’ als doel hadden. Chávez beschuldigde de VS regelmatig van spionage, wat net zo vaak werd ontkend door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. In maart wees Venezuela twee Amerikaanse ambassademedewerkers uit op grond van vergelijkbare beschuldigingen.

Volgens oppositieleider Capriles is de arrestatie van oud-generaal Rivero onderdeel van een angstcampagne van de nieuwe regering. „Als ze zo doorgaan moeten ze acht miljoen Venezolanen opsluiten”, zei hij, duidend op zijn aanhang.