Jong dik = gevaarlijk

Overgewicht // Mannen van begin twintig met overgewicht hebben slechte gezondheidsperspectieven Dat blijkt uit een Deense studie De invloed van levensgewoonten op dit slechte perspectief is onbekend

A man man sits on a bench in Sydney, Australia, on Monday, Aug. 6, 2007. Almost three-quarters of Australian men and two-thirds of women living in rural areas may be overweight or obese and at risk of diabetes, arthritis and other chronic diseases, a new study said. Photographer: Jack Atley/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

Dik en jong is een gevaarlijke combinatie. Mannen van begin twintig die te zwaar zijn, lopen een twee keer zo groot risico om al voor hun 55ste te overlijden, vergeleken met leeftijdsgenoten met een normaal gewicht. Bijna de helft van de al jong flink te zware mannen blijkt op 55-jarige leeftijd te kampen met ernstige leefstijlziekten als suikerziekte, hartaanvallen, trombose.

Dat blijkt uit een langlopende Deense studie onder ruim 6.500 dienstplichtigen. Artsen en epidemiologen keken naar hun gezondheid 33 jaar na hun medische keuring in 1977, die als nulmeting diende. De resultaten verschenen gisteren in het medische tijdschrift BMJ Open.

De studie biedt nieuwe aanwijzingen dat overgewicht op jonge leeftijd een extra risico vormt voor suikerziekte en hart- en vaataandoeningen. Dat verband was in diverse voorgaande studies al aangetoond, maar de Deense studie is het eerste langlopende onderzoek dat kijkt naar de kans op ziekte en overlijden.

Van de rekruten had in 1977 bijna tien procent ernstig overgewicht (BMI boven de 30, normaal is tussen 18,5 en 25). Ongeveer 5 procent van de mannen had ondergewicht, de rest viel grotendeels binnen de grenzen van een normaal lichaamsgewicht.

Vergeleken met de normale groep bleken de mannen met ernstig overgewicht in de 33 volgende jaren twee keer zo vaak een hartaanval te hebben doorgemaakt en was hun risico op suikerziekte acht keer verhoogd. In deze groep was het opleidingsniveau het laagst, een factor waarvan bekend is dat die samenhangt met slechtere gezondheid. Maar ook als de onderzoekers daarvoor corrigeerden, bleef het nadelige effect van een jeugdig overgewicht bestaan. Deze mannen liepen dan nog altijd bijna 30 procent meer risico dan hun leeftijdsgenoten van normaal gewicht. Bij mannen met een te laag lichaamsgewicht op jeugdige leeftijd werd geen verband gevonden met overlijden of ziekte.

De onderzoekers hebben niet kunnen vaststellen in welke mate levensgewoonten zoals voeding, lichaamsbeweging of roken de uitkomst hebben beïnvloed. Ook weten ze niet of de dikke jongeren van 1977 later in hun leven misschien zijn afgevallen. Maar, schrijven ze, uit eerdere onderzoeken kwam naar voren dat op latere leeftijd afvallen de kans op hartziekten niet meer wezenlijk beïnvloedt. En rokers hebben gemiddeld juist een lager lichaamsgewicht. De studie-uitkomst is daarom waarschijnlijk nog een onderschatting van het probleem, te meer doordat er sinds 1977 steeds meer jongeren zijn gekomen met ernstig overgewicht. nrc