Column

Het minste kwaad

President Goerbangoely Berdymoechammedov (NOS)

De president van Turkmenistan is van zijn paard gevallen. De beelden van het struikelende dier op de renbaan en haastig toesnellende mannen in zwarte pakken figureerden gisteren in alle bulletins van het NOS Journaal, met de toevoeging dat het geen groot nieuws was. Maar wel bijzonder dat we de beelden hadden, want de Turkmeense televisiekijker werd deze smadelijke gebeurtenis onthouden. Die zou immers niet stroken met het streven naar een persoonlijkheidscultus rond de grote leider Goerbangoely Berdymoechammedov. En hij speelt ook al belabberd gitaar, zo toonde een dissident aan.

Schandelijk, die staatstelevisie, zoiets zou hier natuurlijk nooit kunnen gebeuren. Een naar eigen zeggen „getergde” burgemeester Eberhard van der Laan (PvdA) was in Pauw & Witteman (VARA) heel boos dat republikein Joanna op de Dam „Noord-Korea” had geroepen, toen ze door de politie werd aangehouden. En ook op Jan Mulder die in De wereld draait door (VARA) had durven beweren dat de autoriteiten geen excuses dienden te maken voor een ingreep met voorbedachten rade.

Toch is het van tweeën een: ofwel de Amsterdamse driehoek kon niet voorkomen dat de uitdrukkelijke instructie om demonstranten op de Dam met rust te laten door enkele dienders genegeerd werd, ofwel die kregen juist in hun oortjes de opdracht ze wel aan te houden, voor alle zekerheid. Eigenlijk lijken slim jokkende autoriteiten me nog het minste kwaad; bij op eigen houtje opererende politiemensen zou ik me nog onveiliger voelen.

Maar de andere aangehouden demonstrant Hans Maessen kwam in Nieuwsuur (NOS/NTR) met een derde variant: burgemeester en politie treft geen blaam. Die zouden zijn „overruled” door onbekenden, bijvoorbeeld de man in het grijze streepjespak die volgens Maessen bij de aanhouding de regie voerde.

Als de politie kort na elkaar drie verschillende versies van dezelfde gebeurtenis debiteert (geen aanhouding, inschattingsfout, persoonsverwisseling) dan weet je uit films dat de geheime dienst niet ver weg kan zijn. En natuurlijk lopen AIVD en diensten waarvan wij het bestaan niet eens weten op zo’n moment en plaats rond om de koning te beschermen. Op Twitter postte een fotograaf (@plaatjesboef) het portret van een notoire herrieschopper die wel een beetje op Maessen lijkt.

Geheime diensten hebben nut, maar toch willen wij graag van de burgemeester weten of spionnen politieagenten kunnen aansturen. Transparantie is het echte verschil met Turkmenistan.