ECB verlaagt rente naar het historisch lage tarief van 0,5 procent

Mario Draghi, vorige week tijdens een G20-top in Washington. Foto Reuters / Yuri Gripas

De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagt het belangrijkste rentetarief van 0,75 naar 0,5 procent, het laagste tarief in de geschiedenis van de euro. Dat maakte Mario Draghi, president van de ECB, vanmiddag bekend tijdens zijn maandelijkse persconferentie.

In een verklaring meldde Draghi verder dat banken tot en met de eerste helft van volgend jaar onbeperkt geld kunnen lenen bij de ECB. Voor het uitbreken van de kredietcrisis leende de centrale bank slechts een beperkt bedrag uit. De hoop is dat de banken hierdoor gemakkelijker geld durven uit te lenen.

‘zwakke economie en lage inflatie aanleidingen voor renteverlaging’

Als verklaring voor de beslissingen legde hij uit dat dat de Europese economie de stimulans goed kan gebruiken. Door de rente te verlagen worden investeringen gestimuleerd, sparen ontmoedigd en de consumptie bevorderd, zo is de hoop. Draghi:

“De voortdurende zwakke economische staat van Europa en de tamme inflatie hebben de ECB ertoe bewogen de rente te verlagen. Afgelopen maand lieten vertrouwensindicatoren een daling zien, waardoor de angst voor verdere vertraging in het herstel in Europa toeneemt. Daarnaast zijn de inflatieverwachtingen voor de eurozone stabiel.”

Het renteniveau van 0,75 procent geldt sinds juli 2012, toen het percentage waartegen Europese banken geld kunnen lenen bij de ECB voor het eerst in de geschiedenis onder de 1 procent dook. Sindsdien koos de ECB er elke keer voor de rente ongemoeid te laten.

Infographic ANP

‘Het relatief trage economische herstel aanleiding voor verlaging’

De renteverlaging werd verwacht door analisten. Economieredacteuren Hanneke Chin-A-Fo en Chris Hensen schreven gisteren in NRC Handelsblad al waarom:

“De afgelopen weken kwam een reeks economische cijfers naar buiten die erop duidt dat het economisch herstel toch weer trager op gang komt dan begin dit jaar werd verwacht. Volgens veel analisten vormt dit aanleiding om de rente te verlagen.

Een greep uit de statistieken: de werkloosheid in de eurozone is opgelopen tot een nieuw record van 12,1 procent (19,2 miljoen werklozen). Inkopers van de Europese industrie zijn pessimistisch en verwachten verdere economische krimp. Duitse bedrijven hebben minder vertrouwen in het ondernemersklimaat. De groei in China is lager dan de wereld gewend was; die in Amerika valt mee maar is te laag om de werkloosheid daar naar beneden te krijgen. In Nederland liggen de huizenprijzen nu 18 procent lager dan in 2008.”

Een ander argument om de rente te verlagen is volgens Chin-A-Fo en Hensen dat de inflatie onverwacht laag is (1,2 procent sinds het begin van het jaar). Dat is fors onder de doelstelling van twee procent inflatie die de ECB aanhoudt en die werd verwacht na de voorgaande renteverlaging.

Maar zal het helpen?

De vraag is nu of een lagere rente veel effect zal hebben op het belangrijkste probleem binnen de eurozone: de terughoudendheid van banken om krediet te verstrekken aan het midden- en kleinbedrijf. De rente is nu immers al heel laag zonder dat daarvan een grote stimulans uitgaat. Hoogleraar financiële markten Arnoud Boot tegenover Chin-A-Fo en Hensen:

“Laten we eerlijk zijn. Een renteverlaging is een beetje voor de bühne. Het belangrijkste wat de ECB daarmee doet is tijd kopen. De eurocrisis zal niet worden opgelost zonder bankenunie en het zal nog jaren duren voor die er is.

Om vanuit een centraal punt te mogen ingrijpen in individuele banken moeten landen een bepaalde soevereiniteit opgeven. Niemand durft die vraag nu voor te leggen aan zijn bevolking.”