De totale onttakeling van FC Barcelona

Champions League // FC Barcelona verloor in één week twee keer met grote cijfers van Bayern München Het tijdperk van het fútbol tiki taka is definitief ten einde Bayern is bezig met een machtsgreep in Europa

Barcelona's forward David Villa reacts during the UEFA Champions League semi-final second leg football match FC Barcelona vs FC Bayern Munich at the Camp Nou stadium in Barcelona on May 1, 2013. AFP PHOTO / LLUIS GENE AFP

Niets blijft het tot voor kort zo machtig voetballende FC Barcelona bespaard. De harde cijfers na twee ontmoetingen tussen Bayern München en Barcelona in de halve finales van de Champions League: 4-0 en 3-0, in het voordeel van de Duitsers. Dit is de totale onttakeling van een ploeg die Europa veroverde met supervoetbal: totaalvoetbal nieuwe stijl.

Tegelijkertijd is dit de wisseling van de wacht: Bayern overklaste Barça op alle fronten, twee duels achter elkaar. Bayern is bezig met een machtsgreep in Europa. Niks twee gelijkwaardige grootmachten.

De sterren van Barcelona stonden er verslagen bij na het laatste fluitsignaal gisteravond. Natuurlijk doet verliezen altijd pijn. Maar deze twee nederlagen waren anders. Inter en Chelsea hadden Barcelona de afgelopen jaren in de Champions League alleen met betonvoetbal het zwijgen weten op te leggen. Real Madrid liet eerder in de Spaanse competitie zien dat Barça ook met aanvallend voetbal te bestrijden is. Bayern bevestigde die theorie voor het oog van de wereld nu nog eens.

Fútbol tiki taka, zo heet het spel waarmee FC Barcelona zo’n vijf jaar lang het internationale voetbal domineerde. Brazilië, Oranje, Ajax en Barcelona bewezen in de jaren zestig en zeventig dat je met aanvallend spel ook succesvol kon zijn, maar dit was anders.

Het systeem kende weliswaar zijn wortels in het totaalvoetbal van Rinus Michels en Johan Cruijff, maar werd door oud-trainer Pep Guardiola geperfectioneerd. Niemand had een antwoord op het spel dat door critici steeds vaker als klinisch werd bestempeld.

Buiten de nationale ploeg van Spanje wist geen team de speelwijze te kopiëren. Spanje won er het WK van 2010 en de EK’s van 2008 en 2012 mee. Guardiola veroverde met Barça alle mogelijke prijzen. De ploeg oversteeg voormalige topteams als het Honved van Ferenc Puskás (1949-1955), het Real Madrid van Alfredo di Stéfano (1956-1960), het Santos van Pelé (1955-1964), het Ajax van Johan Cruijff (1971-1973), het AC Milan van Ruud Gullit, Frank Rijkaard en Marco van Basten (1988-1990) en het Ajax van Louis van Gaal (1995).

Het middenveld van Barcelona leunt niet op fysieke kracht, maar op techniek, snelheid en pressie. Kleine middenvelders als Xavi, Andrès Iniesta en Lionel Messi lieten tegenstanders letterlijk voortdurend achter hen aanlopen.

Gisteren en vorige week was dat totaal anders. Bayern maakte een einde aan de mythe van het onverslaanbare Barça. Messi was vorige week onzichtbaar, en gisteren bleef hij de hele wedstrijd op de bank.

Het ooit zo degelijke Bayern München speelt nu modern aanvallend voetbal en combineert schoonheid wél met fysieke kracht. De sterke en grote Braziliaanse verdediger Dante geldt als toonbeeld van degelijkheid. Met flitsende vleugelspelers als Franck Ribéry en Arjen Robben is de ploeg door bijna niemand af te stoppen. Met een ‘rechtspoot’ op links en een ‘linkspoot’ op rechts is iedere aanval van Bayern onvoorspelbaar. Daartussen bewijzen aanvallers als Müller en Mario Gomez wekelijks dat zij trefzekere afmakers zijn.

Arjen Robben maakte gisteren op typische ‘Robben-stijl’ (strafschopgebied binnenkomen, en met links afmaken in de verre hoek) de 0-1. Door een eigen doelpunt van Barcelona-speler Gerard Piqué werd het 0-2. Thomas Müller zorgde voor de eindstand (0-3).

De basis van het huidige succes van Bayern is ten dele gelegd door Louis van Gaal. De Nederlander zorgde in 2009 bij zijn komst naar Bayern voor een cultuuromslag. Het aloude traditionele 4-4-2 werd ingeruild voor 4-2-3-1. Van Gaal wilde bouwen aan een ploeg en paste daarbij jonge, zelf opgeleide talenten in.

Müller kreeg als aanvallende middenvelder vertrouwen. Philipp Lahm werd rechtsback in plaats van linksback. Bastian Schweinsteiger kwam centraal op het middenveld. Na een zeer moeizaam begin boekte Van Gaal groot succes. In 2010 ging de finale van de Champions League nog verloren tegen Inter, maar Bayern had zich populair gemaakt.

Na het vertrek van Van Gaal stelde Bayern met Jupp Heynckes een ander type trainer aan. De Duitser – die eigenlijk vanaf het begin in 2011 als tussenpaus werd gezien – bracht de teamspirit terug bij de Rekordmeister. Onder hem bloeide publiekslieveling Ribèry op. Bayern droomde vorig seizoen lang van het ultieme scenario: de Champions League winnen in eigen huis. De eindstrijd eindigde in een ontgoocheling toen het behoudende Chelsea na strafschoppen won.

Bayern heroverde dit seizoen met veel machtsvertoon de landstitel en richt zich de komende weken op de Champions League en de Duitse bekerfinale. De top kondigde in januari de komst van Guardiola aan.

Maar nog voordat de oud-trainer van het Catalaanse FCB bij de Duitse FCB begint, is het begin van een nieuw Bayern-tijdperk gemarkeerd.