Bronckhorst schrapt gang langs Duitse graven tijdens herdenking

De plek in Vorden waar de Duitse militairen begraven liggen. Foto Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee

De gemeente Bronckhorst schrapt de wandelgang langs graven van Duitse soldaten tijdens de Dodenherdenking op 4 mei. Dat heeft het bestuur van de gemeente zojuist bekendgemaakt tijdens een persconferentie.

De gemeente benadrukt dat er geen juridische bezwaren zijn, maar dat aangekondigd protest van Het Comité Vorden Fout rond het herdenken van Duitse soldaten mede de reden is voor het besluit van de gemeente. De ‘waardigheid van de herdenking’ moet worden gewaarborgd, en deze komt in het geding als er een demonstratie plaatsvindt van zo’n vijftig mensen die de herdenking kan verstoren. Ook zou er de afgelopen weken veel druk door verzetsorganisaties op de gemeente zijn uitgeoefend om niet langs Duitse graven te lopen.

Gemeente in februari in gelijk gesteld

De beslissing is opmerkelijk omdat de gemeente Bronckhorst in februari door de rechter in het gelijk werd gesteld. Die legde in hoger beroep een eerdere uitspraak naast zich neer om de herdenking van Duitse soldaten te verbieden. Het kort geding was aangespannen door Federatief Joods Nederland (FJN).

FJN-woordvoerder Herman Loonstein reageert tegenover NRC redacteuren Danielle Pinedo en Enzo van Steenbergen opgelucht op het besluit van de gemeente:

“Maar ze zijn onder druk gezet. Ik heb niet het idee dat de gemeente tot inzicht is gekomen dat zoiets niet kan.”

Gemeente mocht Duitsers vorig jaar niet herdenken

De gemeente Bronckhorst mocht vorig jaar op het laatste moment niet meewerken aan de herdenking van Duitse soldaten in Vorden binnen het kader van de jaarlijkse dodenherdenking. Dat betekende dat de burgemeester en andere vertegenwoordigers van de gemeente niet tijdens of na deze herdenking langs de Duitse graven mochten lopen.

De kortgedingrechter over het besluit destijds:

“Herdenking van dode Duitse soldaten kan passend zijn, maar niet op 4 mei en niet in één adem met de herdenking van slachtoffers van het nazibewind.”

Landelijk comité 4 en 5 mei: Duitse soldaten niet herdacht

Duitse soldaten en ‘foute’ Nederlanders worden niet herdacht tijdens de Nationale Dodenherdenking. De herdenking is er niet voor verzoening, zo stelt het Nationaal Comité 4 en 5 mei vanochtend in dagblad Trouw, waarmee het comité ophef wil voorkomen rond de jaarlijkse herdenking.

‘comité niet verantwoordelijk voor lokale incidenten’

In een interview met NRC Handelsblad zegt voorzitter Joan Leemhuis-Stout van het Nationaal Comité 4 en 5 mei vanmiddag dat zij zich niet verantwoordelijk voelt voor lokale incidenten zoals in Vorden:

“Het zou misstaan als wij, een organisatie ingesteld door de Rijksoverheid, dirigistisch waren op het vlak van lokaal herdenken en vieren. Wij zien onder ogen dat meer incidenten kunnen volgen. Men zal zich in belangrijke mate lokaal moeten prepareren. Met name burgemeesters.”

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei moet er ruimte zijn om slachtoffers van andere oorlogen te herdenken, vindt Leemhuis. De Tweede Wereldoorlog is leidend, maar “we herdenken ook slachtoffers van vredesoperaties. We kunnen het tegenover families niet verantwoorden slachtoffers van vredesoperaties te negeren.”