Troonopvolger Amalia maakt indruk

Iedere uiting van emotie was voelbaar in de Nieuwe Kerk. Houdt Beatrix haar tranen in bedwang?

De prinsessen Catharina-Amalia, Ariane en Alexia op weg naar de boot die hen zal rondvaren over het IJ. Foto AFP

Is die blonde schone prinses Letizia van Spanje? En hé, wat draagt de Marokkaanse prinses Lalla Salma voor vreemd gewaad? In het uur voor de inhuldiging vergapen velen in de Nieuwe Kerk zich aan de royals. „We zijn er wel live bij hè”, verzucht omroepvoorzitter Jan Slagter als prins Charles en Camilla de kerk binnenwandelen. Collega’s zijn het met hem eens: dit is history in the making.

Terwijl twee orthodoxe rabbijnen door de kerk dwalen, praat burgemeester Eberhard van der Laan bij met CNV-voorzitter Jaap Smit. Oud-Kamervoorzitter Frans Weisglas trekt zijn oranje das nog eens recht. Kort daarvoor had NOS-verslaggever Astrid Kersseboom de troon van de nieuwe koning bestudeerd.

Ruim tweeduizend mensen woonden gisteren de inhuldiging van Willem-Alexander bij. Toch was de sfeer bijna knus. In de vijftiende-eeuwse kerk is iedere uiting van emotie voelbaar. Ook op de wezengalerij, waar de 48 geaccrediteerde journalisten zitten.

Even voor twee uur valt het stil. Op tv-schermen zijn de prinsesjes te zien, die hand in hand van het Paleis naar de kerk lopen. Ze dragen blauwe jurken en platte schoentjes. Het wandelingetje heeft een betoverende werking op de genodigden.

Het valt opnieuw stil als de koning even later het woord richt tot zijn moeder: houdt zij haar tranen in bedwang? „Vluchtige populariteit was niet het kompas waarop u reisde”, houdt hij haar voor. „U hield een stabiele en zuivere koers aan omdat u wist in een lange traditie te staan.” Als hij Beatrix prijst voor haar wijsheid en warmte, volgt langdurig applaus. De prinses oogt ontspannen en zelfs wat opgelucht.

Verbazing wekt het grote aantal politici dat – in een land waar bijna de helft van de bevolking geen kerkelijke gezindte meer heeft – de eed aflegt met het ‘God almachtig’. SP’ers Harry van Bommel en Ronald van Raak, Jesse Klaver van GroenLinks, PvdA’er Ahmed Marcouch en PVV’er Fleur Agema. En wat te denken van de ‘stunt’ van Lutz Jacobi tijdens de eedaflegging? Het Friese PvdA-Kamerlid antwoordt niet met ‘dat beloof ik’, maar met ‘dat unthjit ik’. Er ontstaat lichte consternatie omdat enkelen in de kerk menen dat zij met ‘dat ontken ik’ heeft geantwoord.

VVD’er Joost Taverne roept irritatie op als hij zijn kostuumvest wil dichtknopen alvorens de eed af te leggen – wat veel tijd kost. In de kerk is de gêne onder collega-Kamerleden voelbaar: Joost, waar wacht je op? Doe die jas dicht!

De nieuwe troonopvolger maakt indruk. Sommigen vergelijken Amalia met Wilhelmina: sterk en eigengereid. Ze neemt haar zusjes bij de hand. Ze wuift naar Oranjefans alsof ze nooit anders heeft gedaan. Ze knikt goedkeurend als Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf opmerkt dat „we een prinses van Oranje in ons midden hebben”. Amalia ziet niet op tegen het koningschap, liet Willem-Alexander in het tv-interview al doorschemeren. Haar eerste vraag op zijn mededeling dat Beatrix abdiceert: hoeveel jaar ga jij het doen?