Achterkamertjes in de Wetstraat

VRT-journalist Ivan De Vadder reconstrueerde drie politieke drama’s uit de Wetstraat, het Belgische Binnenhof.

Bart De Wever van de Vlaams-nationalistische N-VA is veruit de machtigste politicus van Vlaanderen. De groei van zijn partij, die het einde van België wil, maakt alle politici in het land nerveus. Maar als er iemand is die beseft dat het net zo goed heel anders had kunnen lopen, dan is het De Wever zelf. In De Coulissen van de Wetstraat, een drieluik over de Belgische politiek, noemt hij zich „Lazarus”. In 2006 dacht hij dat hij politiek dood was, na een beslissing die laf en verkeerd leek te zijn. Maar die was het begin van zijn enorme populariteit.

De Wetstraat in Brussel is het centrum van de politieke macht in België, zoals het Haagse Binnenhof in Nederland. VRT-journalist Ivan De Vadder maakte samen met regisseur Mark De Visscher drie documentaires over politieke drama’s in de Wetstraat: reconstructies met veel archiefmateriaal en interviews met hoofdrolspelers die – soms ongekend eerlijk – hun verhaal doen.

In 2004 zette de liberale premier Guy Verhofstadt de voorzitter van zijn eigen partij af. De ruzies om de macht haalden het vertrouwen in de liberalen voor vele jaren onderuit.

In 2007 verloor de Vlaamse sociaal-democraat Johan Vande Lanotte de verkiezingen zo fors dat hij opstapte als partijleider en meteen ook zijn opvolging regelde. Want zo is hij: snel, hyperactief. Maar zijn opvolgster gold daarna als de establishmentkandidaat. „Het was een hel”, zegt ze in De Coulissen.

En dan is er het verhaal van Bart De Wever. Zijn N-VA was in 2006 nog klein en werkte in een kartel samen met de Vlaamse christen-democraten (CD&V). De Wever haalde Jean-Marie Dedecker naar de partij: een populaire en charismatische ex-liberaal. Maar de christen-democraten waren er fel tegen, ze vonden Dedecker een populist en De Wever besliste dat hij de samenwerking met hen belangrijker vond. Dedecker werd eruit gezet. „Tegen ons zegt Dedecker dat hij voor dertig zilverlingen is verkocht aan CD&V”, zegt Ivan De Vadder. „En hij vindt dat hij toen de raketlancering deed van De Wever. Die schoot omhoog.”

Hoe kwam dat?

„Door het optreden van De Wever daarna: hij is ootmoedig de afdelingen van zijn partij afgegaan om zijn fouten in die kwestie op te biechten. Hij zegt tegen ons: ‘Ik verwachtte een koude douche, maar kwam in een warm bad terecht.’ Vanaf die tijd kleeft aan hem het etiket dat hij eerlijk communiceert en dat speelt nog steeds een rol in zijn populariteit. Hij vond het menselijk een verkeerde beslissing om Dedecker eruit te zetten, maar hij haalt nu wel zo’n 30 procent van de stemmen. Dat is het dubbeltje van de geschiedenis. Het had ook de andere kant op kunnen vallen.”

Waarom koos u deze verhalen?

„Sinds 2004 hebben we een gedigitaliseerd archief, dus vanaf die tijd hebben we veel beeldmateriaal. Door te kiezen voor de liberalen, socialisten, christen-democraten en N-VA laten we het Vlaamse politieke landschap zien. En deze verhalen hebben nog steeds invloed op de politiek van nu. Het zijn whodunits, maar je weet wie de moordenaar was, het moordwapen is bekend, het lijk is gevonden. De spanning zit in: hoe hebben de politici het beleefd, hoe kijken ze erop terug?”

Hoe nieuw is deze vorm voor de Vlaamse televisie?

„Vrij nieuw. We kennen wel inhoudelijke reconstructies, bijvoorbeeld over het overlijden van koning Boudewijn in Spanje. Maar wij laten zien hoe politieke beslissingen vaak te maken hebben met wie de politici zijn, met de aard van het beestje.”

De Coulissen van de Wetstraat Canvas, 21.40-22.35 uur