Gesloten liveblog

Teruglezen liveblog: Beatrix afgetreden, Willem-Alexander nieuwe koning

Het is vandaag 30 april 2013, de dag van de troonswisseling en (voorlopig) de laatste Koninginnedag. Koningin Beatrix doet vanochtend rond 10 uur in het Paleis op de Dam afstand van de troon, waarna koning Willem-Alexander om 14.00u in De Nieuwe Kerk zal worden ingehuldigd in het bijzijn van vrijwel al onze parlementariërs en een hele reeks hoogwaardigheidsbekleders. In Amsterdam en de rest van het land is het de hele dag feest. De gemeente Amsterdam verwacht ongeveer 1 miljoen bezoekers in de stad. nrc.nl doet de hele dag live verslag van alles rond deze historische dag, met een liveblog, nieuwsberichten, fotoseries en meer.

Afsluiting eerste liveblog

De abdicatie is voltooid, Willem-Alexander is onze nieuwe koning. We gaan u hier in een nieuw liveblog op de hoogte houden van de officiële beëdiging van de koning, gevolgd door het volle avondprogramma, inclusief het gezamenlijk zingen van het Koningslied en de vaartocht van de koninklijke familie.

Reuters / Dylan Martinez

Hieronder tot slot een kort overzicht van de gebeurtenissen in Amsterdam van vanmorgen:

  • Koninginnennacht is zonder grote incidenten verlopen. In Amsterdam zijn in totaal zeventig mensen opgepakt, voornamelijk voor 'lichte vergrijpen'. Dat is vergelijkbaar met andere jaren.
  • De Dam stroomde in de loop van de ochtend langzaam maar zeker helemaal vol (bekijk onze in beeld-serie), 25.000 mensen wachtten er op de balkonscène.
  • Koningin Beatrix arriveerde even na 10.00 uur in de Mozeszaal van het Paleis op de Dam voor het ondertekenen van de Akte van Abdicatie. Beatrix sprak kort voor zij en haar zoon hun handtekening plaatsten:

    "Vandaag maak ik plaats voor een nieuwe generatie. Ik sta op het punt om het Koningschap over te dragen aan mijn zoon Willem-Alexander."

     

  • Prinses Beatrix, koning Willem-Alexander en koningin Máxima verschenen na de abdicatie op het balkon van het Paleis op de Dam. Beatrix sprak tot haar zoon en zei:

    "Enkele ogenblikken geleden heb ik afstand gedaan van de troon. Ik ben gelukkig en dankbaar u te mogen voorstellen uw nieuwe koning: Willem-Alexander."

    Na haar korte toespraak (bekijk 'm hier terug) zei Beatrix in de microfoon tegen Willem-Alexander en Máxima: "Even wuiven misschien". Vervolgens sprak de nieuwe koning:

    "Lieve moeder, vandaag heeft u afstand gedaan van het koningschap. 33 bewogen jaren waarvoor wij u intens, intens dankbaar zijn. Ik wil u en alle mensen in ons koninkrijk hartelijk bedanken voor al uw steun en toeverlaat. Dank u wel."

     

  • De politie verrichte deze ochtend twee arrestaties, maar deze waren onterecht. Hiervoor zijn excuses aangeboden. Een van de arrestanten is de studente Joanna, die eerder dit jaar ook al in aanraking kwam met de politie.

Argentinië kijkt live mee

Fleur Boon, medewerker van NRC Handelsblad in Argentinië, meldt dat de gebeurtenissen rond de troonswisseling live op televisie op gevolgd in het land. Volgens Boon leeft het onder de bevolking, aangezien een aantal mensen heeft laten weten extra vroeg op te staan om hun Máxima koningin te zien worden:

Twitter avatar NLFloor Floor Boon Argentijnse tv zendt doorlopend live uit. Het is hier 5 uur vroeger, maar sommige Argentijnen zeiden gisteren er toch voor te zullen opstaan

Twitter avatar NLFloor Floor Boon Focus ligt hier onmiskenbaar op Máxima. 'Guilherme' heeft een bijrol

De troonswisseling houdt ook het buitenland bezig

Ook in het buitenland is de nieuwe koning van Nederland groot nieuws. BBC komt met portretten van Willem-Alexander en Máxima en fotoseries van de abdicatie. Het nieuwsbericht over de troonsafstand van Beatrix is vanochtend het meest gelezen bericht op de website van de Britse omroep en ook de opening van de site.

Screenshot van BBC.co.uk

Ook in Duitsland is de troonswisseling groot nieuws. De Duitse boulevardkrant Bild pakt op de website groot uit onder de kop 'Holland heeft een nieuw koningspaar'. De krant staat stil bij het nieuwe leven van Máxima en zocht uit hoe Duits het koningshuis is.

Bild.de

Het Amerikaanse CNN brengt de abdicatie als 'breaking news':

Breaking News op CNN.com

Dit staat ons nog te wachten

Hoe ziet het officiële programma er de komende uren uit? De koninklijke familie is nu aan het lunchen in het Paleis op de Dam. Om 13.30u begint dan in De Nieuwe Kerk naast het paleis de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal. Voorzitter Fred de Graaf van de senaat opent die bijeenkomst aan het begin van de middag. Aanwezig zijn onder anderen de leden van de Tweede Kamer en Eerste Kamer.

Om 13.50 uur lopen prinses Beatrix en de overige leden van de koninklijke familie naar de Nieuwe Kerk. Om 14.00 uur volgen dan koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Bij binnenkomst klinkt het Wilhelmus terwijl Willem-Alexander, gehuld in de hermelijnen koningsmantel, naar de troon loopt. Daarna wordt hij beëdigd en ingehuldigd en houdt de koning een toespraak, waarin hij voor het eerst uitgebreid zal ingaan op zijn ambities en prioriteiten.

Fred de Graaf, de voorzitter van de Verenigde Vergadering, houdt daarna een toespraak. Hij legt de inhuldigingsverklaring af, daarna leggen de leden van de Staten-Generaal en gedelegeerden van de Staten van de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten een eed of belofte afleggen. Zestien leden van de Eerste en Tweede Kamer zullen de eed niet afleggen, een deel daarvan zal wel aanwezig zijn.

Bekijk hoe de Dam volstroomde en weer leegliep

Onze webcam miste geen moment van de aanloop naar de abdicatie, de balkonscène, en de leegloop van de Dam na afloop. Onze redacteur We maakten een timelapse:

Even spieken in de Nieuwe Kerk

Onze verslaggever Danielle Pinedo stuurde ons zojuist enkele foto's vanuit de Nieuwe Kerk, waar de pers in afwachting is van de officiële beëdiging:

Deze stoelen stromen straks vol

De kroon ligt klaar

Hiermee wordt Willem-Alexander straks gekroond

Politie biedt excuses aan voor onterechte aanhoudingen

De politie biedt zojuist via Twitter excuses aan voor de twee aanhoudingen van vanochtend, die niet terecht blijken. Een van de arrestanten is de studente Joanna, die eerder dit jaar ook al in aanraking kwam met de politie.

Twitter avatar Politie_Adam Politie Amsterdam eo Onterechte aanhouding Maessen en Van der Hoek. Beiden worden met excuus retour gebracht naar het centrum van Amsterdam. #Troon

NRC in beraad over de voorpagina

De troonswisseling staat vandaag centraal in de krant, maar hoe de voorpagina van NRC Handelsblad er vanmiddag uit gaat zien wordt momenteel besloten. Hoofdredacteur Peter Vandermeersch twittert zojuist één van de kanshebbers, een stralend gezin tijdens de balkonscène:

Twitter avatar pvdmeersch peter vandermeersch Discussie over voorpagina NRC Handelsblad volop bezig. Dit zou hem kunnen worden #preview #troon http://t.co/45p7hb3eM0

Akte van Abdicatie volledig te lezen

De Akte van Abdicatie, waarmee de koningin vanochtend prinses werd en de prins koning, is in zijn geheel te lezen, net als de hele abdicatietekst.

De officiële Akte van Abdicatie. Foto ANP / Jerry Lampen

Máxima droeg vanochtend Natan. Wordt het straks Taminiau?

Máxima heeft voor de abdicatie gekozen voor een jurk van het Belgische modehuis Natan. Wat ze straks zal aantrekken is nog niet bekend. Gefluisterd wordt dat ontwerper Jan Taminiau verantwoordelijk is voor de jurk, onder anderen door Cécile Narinx, hoofdredacteur van de Nederlandse Elle:

Twitter avatar elleeditor Cécile Narinx Natan afgevinkt, het wachten is op de Valentino en de Jan.

Voor de inhuldiging in de Nieuwe Kerk is er een verkleedmoment voor de koninklijke familie. Voor deze dienst geldt een strenge dresscode. Voor de vrouwen is dat middagtoilet: een lange jurk of mantelpak. Het dragen van uitbundige hoeden is niet gewenst, blote armen en decolletés evenmin. Mannen dienen te verschijnen in jacquet of donker pak. Willem-Alexander draagt een rokkostuum, met daarover de hermelijnen koningsmantel die sinds koning Willem I wordt gebruikt.

Uittocht vanaf de Dam nog steeds in volle gang

Sinds de nieuwe koning en koningin het balkon van het Paleis weer hebben verlaten stroomt het volk vanaf de Dam de rest van de stad in. Vanaf onze redactie op het Rokin hebben we goed zicht op de uittocht:

Twitter avatar dafit David Haakman En dit is momenteel ons uitzicht vanaf internetredactie #NRC. Grote menigte verlaat de Dam. http://t.co/b67JXx28WL

NRG: twee mensen gearresteerd waaronder Joanna, politie ontkent

Twee republikeinse demonstranten zouden vanochtend zijn aangehouden op de Dam. Dat verklaart voorzitter van het Nieuw Republikeins Genootschap (NRG) Anjo Clement zojuist tegenover persbureau Novum. Volgens hem is een van hen de studente Joanna, die begin dit jaar een protestbord omhoog hield bij het verjaardagsfeest voor koningin Beatrix in Utrecht.

De politie heeft het bericht nog niet willen bevestigen, en ontkent via Twitter dat het om twee arrestaties gaat, maar meldt dat er een iemand is aangehouden:

Twitter avatar Politie_Adam Politie Amsterdam eo Geruchten over aanhouding demonstranten op de Dam zijn onjuist. Er is één man aangehouden die niet voldeed vorderingen van agenten. #troon

Pers neemt plaats voor beëdiging in Nieuwe Kerk

Nu de balkonscène achter de rug is kunnen journalisten en fotografen in de aanslag gaan zitten voor de beëdiging van Willem-Alexander die vanmiddag om 14.00 uur in de Nieuwe Kerk plaatsvindt. Onze eigen verslaggever Danielle Pinedo laat via Twitter weten dat het vechten om de goede plekken in volle gang is:

Twitter avatar PinedoNRC Danielle Pinedo fotografen en cameramensen vechten bij de Nieuwe Kerk voor een goed plaatsje op de tribune

RVD publiceert staatsieportretten nieuwe koning

Op het moment dat Willem-Alexander officieel de nieuwe koning was, publiceerde Rijksvoorlichtingsdienst twee nieuwe staatsieportretten van koning Willem-Alexander en koningin Máxima:

Foto RVD

Foto RVD

De balkonscène

Klik op de foto voor een grote versie. Bekijk meer foto's van de balkonscène in onze speciale fotoserie.

AFP / Patrick Stollarz

Beatrix presenteert nieuwe koning aan publiek

Prinses Beatrix, koning Willem-Alexander en prinses Máxima zijn zojuist op het balkon verschenen van het Paleis op de Dam. Beatrix sprak tot haar zoon en zei:

"Enkele ogenblikken geleden heb ik afstand gedaan van de troon. Ik ben gelukkig en dankbaar u te mogen voorstellen uw nieuwe koning: Willem-Alexander."

Na haar korte toespraak zei Beatrix in de microfoon tegen Willem-Alexander en Máxima: "Even wuiven misschien". Vervolgens sprak de nieuwe koning tot de menigte op de Dam. Hij zei:

"Lieve moeder, vandaag heeft u afstand gedaan van het koningschap. 33 bewogen jaren waarvoor wij u intens, intens dankbaar zijn. Ik wil u en alle mensen in ons koninkrijk hartelijk bedanken voor al uw steun en toeverlaat. Dank u wel."

Foto ANP / Marcel Antonisse

Aftellen: nog een paar minuten tot de balkonscène

Binnen een paar minuten verschijnen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix op het balkon van het Paleis op de Dam voor de balkonscène. Op de Dam staan 25.000 mensen op de koninklijke familie te wachten.

Twitter avatar Kysia Kysia Hekster Nog 7 minuten voor DE balkonscène #troon http://t.co/ND8PpnLehx

Mooi moment: Beatrix en Willem-Alexander pakken elkaar vast na abdicatie

Een mooi moment na afloop van de abdicatie: koning Willem-Alexander en prinses Beatrix houden elkaar hand vast na de ondertekening van de Akte.

Foto ANP

Het onderteken van de Akte is hieronder terug te kijken:

Nieuwe koning zwaait om 10.30u het volk toe

Vanaf half elf vindt straks de balkonscène plaats. Het zijn dan officieel Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander, Hare Majesteit Koningin Máxima en Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix der Nederlanden die vanaf het balkon van het Koninklijk Paleis Amsterdam het volk toezwaaien. Prinses Beatrix en de nieuwe koning houden een korte toespraak waarna het Wilhelmus wordt gespeeld. Ook de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane zijn op het balkon aanwezig. NOS zette balkonscènes door de tijd heen op een rijtje:

Beatrix afgetreden, Willem-Alexander koning

Nu koningin Beatrix de Akte van Abdicatie heeft ondertekend, is Willem-Alexander automatisch de nieuwe koning van Nederland. Willem-Alexander en Máxima hebben hun handtekening onder de akte gezet. Beatrix is nu prinses.

Lees meer over de abdicatie in ons nieuwsbericht en bekijk ook onze speciale fotoserie.

Na de abdicatie verschijnen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix op het balkon. Beatrix en Willem-Alexander houden ieder een korte toespraak, waarna het Wilhelmus wordt gespeeld. Daarna verschijnen ook de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane op het balkon.

Koningin Beatrix ondertekent de Akte van Abdicatie. Foto ANP

Koningin Beatrix: vandaag maak ik plaats voor nieuwe generatie

Koningin Beatrix arriveerde even na 10.00 uur in de Mozeszaal van het Paleis op de Dam voor het ondertekenen van de Akte van Abdicatie. Ze zei nadat de ceremonie begonnen was:

"Vandaag maak ik plaats voor een nieuwe generatie. Ik sta op het punt om het Koningschap over te dragen aan mijn zoon Willem-Alexander."

Op dit moment leest de directeur van het kabinet der koningin, Chris Breedveld, de akte voor.

Uit de tekst uit de akte van abdicatie die zojuist is voorgelezen, en nu door aanwezigen in het Paleis wordt ondertekend:

"Ik verklaar dat ik thans afstand doe van het koningschap en deze overdraag aan mijn oudste zoon."

Foto ANP

15.000 mensen op Dam wachten op balkonscène

Op de Dam staan nu naar schatting zo'n 15.000 mensen. Ze wachten op de balkonscène, die rond 10.30 uur begint. Er is in totaal plek voor zo'n 25.000 mensen.

Volg de Dam via onze webcam en via ons live fotoblog.

Foto Reuters / Kevin Coombs

Zometeen abdicatie in paleis en daarna balkonscène

Wat gaat er het komende uur gebeuren? Zometeen, even na 10.00 uur, tekent koningin Beatrix in de Mozeszaal de Akte van Abdicatie. Vanaf het moment dat Beatrix haar handtekening heeft gezet, is prins Willem-Alexander de nieuwe koning.

De ceremonie begint met een toespraak van Beatrix. Vervolgens leest de directeur van het kabinet der koningin, Chris Breedveld, de akte voor. Nadat Beatrix de akte heeft getekend, zetten Willem-Alexander en Máxima een handtekening. Willem-Alexander en Máxima zijn vanaf dat moment koning en koningin. Beatrix is prinses.

Na de abdicatie verschijnen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix op het balkon. Beatrix en Willem-Alexander houden ieder een korte toespraak, waarna het Wilhelmus wordt gespeeld. Daarna verschijnen ook de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane op het balkon. Na de balkonscène wordt er geluncht in het Koninklijk Paleis.

Premier en ministers gearriveerd in paleis

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) heeft vanuit het Paleis op de Dam een foto op Facebook gezet, waarop te zien is dat het al behoorlijk druk is geworden. Premier Rutte en zijn ministers zijn zometeen getuige bij de abdicatie door koningin Beatrix, even na 10 uur.

Foto Facebook

Twitter avatar josineevers Josine Droogendijk Ministers zijn inmiddels aangekomen. In prachtige mantelpakjes. Ziet er formeler uit dan in 1980, toen droeg Juliana een bloemetjesjurk.

Een half uurtje geleden zette Timmermans nog een foto online uit de 'abdicatiebus':

Foto Facebook

Vicepremier Asscher (PvdA) twitterde eerder vanochtend ook al een foto vanuit de 'abdicatiebus':

Weinig demonstranten op de Dam

Op de Dam zijn vooral Oranjefans en heel weinig republikeinse demonstranten, meldt onze verslaggever Bas Blokker:

Twitter avatar basblokkernrc Bas Blokker Gelukkig staat er één Republikeinse demonstrant op de Dam. Meeting point voor journalisten

De Dam is vandaag dan ook geen officiële protestlocatie. De gemeente Amsterdam heeft zes ‘protestlocaties’ in de stad opgesomd waar demonstranten vandaag welkom zijn: het Waterlooplein, het Spui, het Frederiksplein, het Frederik Hendrikplantsoen, het Azartplein en het IJplein.

Saluutschoten afgevuurd op het IJ

Om precies 9.00 uur werden op het IJ 101 saluutschoten afgevuurd door het fregat Evertsen. Dat zag er zo uit:

Twitter avatar BartBarnas Bart Zo zagen de Saluutschoten eruit op @AT5 en @RTVNH vanuit onze studio. Dat belooft wat voor de koningsvaart. #troon http://t.co/sVS7aYqpgT

Drukte op spoor nog vergelijkbaar met vorig jaar

De drukte op het spoor is vanochtend nog vergelijkbaar met Koninginnedag van vorig jaar. "We zien hetzelfde beeld", zegt een woordvoerder van de NS in Amsterdam tegen persbureau Novum. De NS moet vandaagh vanwege de troonswisseling een grote stroom reizigers richting de hoofdstad verwerken. In de ochtend konden door een aanrijding even geen treinen vanuit Hilversum naar Amsterdam rijden, maar die problemen zijn inmiddels opgelost. "De treinen zijn inmiddels weer op gang, maar er kan nog enige hinder zijn."

Vanwege de troonswisseling rijden de treinen volgens een speciale Oranjedienstregeling. Die is vergelijkbaar met de dienstregeling op een normale Koninginnedag, maar omdat dit jaar ook een avondprogramma is georganiseerd rijden de treinen tot later door.

De aangepaste dienstregeling leidt volgens de NS niet tot problemen. "We hebben extra personeel dat op de stations zo nodig uitleg geeft en mensen kunnen hun reis online plannen." De NS raadt reizigers aan voor vertrek op ns.nl te kijken voor de laatste stand van zaken.

Foto NS

Dam: nog niet bomvol, maar al wel gezellig druk

Op de Dam wordt het, een uur voor de abdicatie van Beatrix en de balkonscène, langzaam drukker. Volgens de NOS staan er nu naar schatting 1500 man op de Dam. Onze webcam draait nog steeds op volle toeren. Bekijk hieronder hoe het tussen 6.15 uur en 8.45 uur drukker werd op de Dam:

NOS-uitzending over inhuldiging begonnen

De marathonuitzending van de NOS op televisie is begonnen. Live meekijken kan via onze site. De NOS heeft een handige animatie gemaakt met het programma van de dag en wanneer je wat op televisie kunt zien:

Getuigen en gasten bij abdicatie koningin

Om even na 10.00 uur vanochtend doet koningin Beatrix in de Mozeszaal van het Paleis op de Dam afstand van de troon. Dit doet ze door de Akte van Abdicatie te ondertekenen. Op het moment dat Beatrix haar handtekening heeft gezet, is Willem-Alexander officieel koning. Bij dat bijzondere moment zijn een aantal getuigen en gasten aanwezig. Als eersten van de getuigen ondertekenen Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima de Akte. Daarna tekenen de overige getuigen. Dit zijn achtereenvolgens:

  • de voorzitters van beide Kamers der Staten-Generaal: Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg en Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf
  • de ministers van het kabinet-Rutte;
  • de vice-president van de Raad van State: Piet-Hein Donner
  • de leden van de deputaties uit Aruba, Curaçao en Sint Maarten;
  • de Commissaris van de Koning in de provincie Noord-Holland: Johan Remkes
  • de burgemeester van Amsterdam: Eberhard van der Laan
  • de directeur van het Kabinet van de Koning: Chris Breedveld

Vijf miljoen kijkers voor afscheidsspeech Beatrix

Ruim 5 miljoen mensen hebben gisteravond naar de afscheidstoespraak van koningin Beatrix gekeken. Bijna 3 miljoen mensen keken tussen 20.30 uur en 20.38 uur naar de NOS, circa 1,8 miljoen mensen keken via RTL en nog eens 328.000 mensen stemden af op SBS 6. Lees de volledige toespraak hier terug of bekijk hem hieronder:

Zometeen 101 saluutschoten op het IJ

Net als bij eerdere inhuldigingen klinken zometeen om 9.00 uur 101 saluutschoten op het IJ. Het fregat Evertsen heeft de eer de schoten te lossen. Een woordvoerder van Defensie zei tegen de NOS dat voor het aantal van 100 gekozen is omdat 100 staat voor "heel veel". "Om het onbegrensde van het eerbetoon aan te tonen komt er nog een schot bij."

Het fregat Evertsen heeft bij het schieten zometeen nog de aanduiding 'Harer Majesteits', maar vanaf het moment van de inhuldiging van de nieuwe koning verandert dat voor alle Nederlandse marineschepen in 'Zijner Majesteits'.

Het account @marineschepen twitterde vanochtend een aantal foto's van de laatste voorbereidingen:

Twitter avatar marineschepen Marineschepen Evertsen richting IJ. Over 1 uur wordt Amsterdam wakker geknald met 101 schoten. #troon http://t.co/eHraIYp0NF

Twitter avatar marineschepen Marineschepen Hr.Ms. Evertsen onderweg naar Amsterdam voor 101 saluutschoten. http://t.co/EqlGFrqHcM

Het is nog niet heel erg druk op de Dam

Hoewel op een massale toeloop was gerekend, is het zo'n twee uur voor de balkonscène nog redelijk rustig op de Dam. Via onze webcam kun je de toestroom rechstreeks volgen.

Twitter avatar eelcobvr Bosch van Rosenthal 08.45 uur, nog plek zat op de Dam #troon http://t.co/KcjnR1lpIJ

NOS-verslaggever Jan Eikelboom hoorde een collega grappen maken over het ontbreken van grote drukte op de Dam:

Twitter avatar janeikelboom Jan Eikelboom Op de Dam is nog ruimte zat. Collega zegt: ze moeten maar wat bussen met bejaarden sturen, anders is het ook zo #sneu

Prinses Mabel bekijk zojuist van het Koninklijk Paleis het toegestroomde publiek en twitterde de volgende foto:

Twitter avatar MabelvanOranje Mabel van Oranje Goedemorgen AmsterDAM http://t.co/FL2D5d3Zcy

Update Koninginnenacht Amsterdam: 70 arrestaties

De gemeente Amsterdam heeft een nieuwe update gegeven van het verloop van de Koninginnenacht. De politie omschrijft de nacht als "rustig en beheersbaar", hoewel in totaal rond de 70 aanhoudingen zijn verricht. Volgens de gemeente komt het aantal aanhoudingen overeen met voorgaande jaren en vonden er geen zware overtredingen plaats. De ambulances in Amsterdam moesten tussen gisteren 18.00 uur en vanochtend 6.00 uur in totaal 66 keer uitrukken.

Marathonuitzending NOS begint om 9.00 uur

Radio 1 is al sinds gisteravond bezig aan een marathonuitzending van 27 uur, op de televisie begint de NOS om 9.00 uur met een live-uitzending vanaf de Dam tot 23 uur vanavond. Bij de presentatie sprak NOS-directeur Jan de Jong over "het evenement van het millenium". De NOS maakt vandaag gebruik van 115 camera's in Amsterdam, waaronder een speciale 'fly cam': die camera hangt aan een draad die over de Dam gespannen is. NOS-regisseur Jan de Roode laat de camera om 9 uur vliegen over de Industrieele Groote Club. Dan verder over de Dam. Daar zal de camera het Paleis registreren, de menigte beneden, maar ook het glazen huis van waaruit de NOS verslag zal doen van de inhuldiging van Willem-Alexander. Dan vliegt hij door, helemaal over de Nieuwe Kerk, tot aan de Nieuwezijds Voorburgwal

De Roode zal zich verder vandaag vooral richten op de vrolijkheid van het gebeuren, zei hij bij de presentatie:

"Als de nieuwe koning met zijn moeder en de prinsesjes op het balkon van het Paleis verschijnt, verwacht ik veel vreugde. Het is toch een feestje. Dat worden zeker close-ups.”

De glazen studio van de NOS op de Dam in Amsterdam. Foto ANP / Koen van Weel

Weer: voorlopig zonnig, maar ook frisjes

Wie vanochtend de straat op gaat, doet er goed aan een winterjas aan te trekken. De laatste Koninginnedag verloopt zonnig, maar ook frisjes. In het binnenland kwam het in de nacht op veel plaatsen tot lichte vorst aan de grond. In de loop van de ochtend wordt het warmer. Vooral in het westen laat de zon zich vaak zien. In de middag wordt een mix van zon en stapelwolken verwacht. In het binnenland wordt het 13 tot 15 graden. Aan zee wordt het niet warmer dan zo'n 10 graden. In de loop van de middag steekt een noordenwind op, waardoor het frisser kan aanvoelen.

Toch is het weerbeeld volgens weeronline.nl niet onvriendelijk. In de avond neemt de bewolking in het hele land toe. De wind houdt lang aan en de temperatuur daalt naar zo'n vijf graden. 's Nachts trekt de bewolking weg en daalt de temperatuur in het noorden tot rond het vriespunt. Aan de grond kan het in een groot deel van het land vriezen. In het zuiden wordt het niet kouder dan zo'n vijf graden.

Kranten pakken uit met inhuldiging

De kranten pakken vanochtend natuurlijk uit met de troonswisseling. De Telegraaf kopt "Den Vaderlant ghetrouwe" en zet koningin Beatrix in het zonnetje. "Nederland, van links tot rechts, Oranjegezind of republikein, maakt een diepe buiging. Bedankt Beatrix, onze Koningin", schrijft de krant.

De Volkskrant heeft een coververhaal met 7 redenen waarom we de monarchie moeten koesteren. De krant schrijft onder meer:

"Een land heeft hoe dan ook een staatshoofd nodig, met personeel, paleizen, auto's, vliegtuigen. Het alternatief is een president. Dan krijgen we een saaie ex-politicus."

Foto Telegraaf

nrc.next zoomt vandaag in op de merchandising rond het koningshuis. "Bij een nieuwe koning hoort merchandising. Zoals deze mok, waarvan er honderdduizenden zijn gemaakt. Hoe gaat zoiets? Portret van een collector’s item."

Foto NRC

Het programma van vandaag in het kort

Wat zijn de belangrijkste momenten van vandaag? Om 9.00 uur zal het fregat Evertsen al varend over het IJ 101 saluutschoten afvuren. Rond 10.00 uur doet koningin Beatrix in het Paleis op de Dam officieel afstand van de troon door de Akte van Abdicatie te ondertekenen. Koning Willem-Alexander wordt vervolgens om 14.00 uur ingehuldigd in De Nieuwe Kerk. Vanavond vanaf 19.45 uur maken de nieuwe koning en koningin een vaartocht over het IJ.

Alle details over het programma in ons spoorboekje.

In Beeld: de laatste Koninginnedag komt op gang

Amsterdam stroomt langzaam vol met feestgangers, maar ook in de rest van het land wordt vandaag de laatste Koninginnedag naar verwachting massaal gevierd. De hele ochtend vullen wij onze fotoserie aan met de laatste foto's uit Amsterdam en de andere steden.

Foto ANP / Remko de Waal

Dertig aanhoudingen tijdens Koninginnenacht Utrecht

Tijdens de Koninginnenacht in Utrecht zijn ruim dertig mensen aangehouden, meldt persbureau Novum vanochtend. "Vooral door overmatig alcoholgebruik waren mensen vervelend. Ook werden veel mensen onwel doordat ze te veel hadden gedronken", zegt een politiewoordvoerder. Na 23.00 uur nam de drukte rond de Vrijmarkt toe. Tussen 01.00 en 03.00 was er volgens de woordvoerder een piek en kreeg de politie het drukker. "Inmiddels is het weer rustig. Om 05.00 uur zijn de kroegen dichtgegaan en er zijn nu weinig mensen op straat." De woordvoerder kon niet zeggen of het aantal aanhoudingen hoger ligt dan voorgaande jaren. "Voor ons gevoel waren er deze keer meer herrieschoppers."

Lees meer in ons artikel over het verloop van de Koninginnenacht in de grote steden.

Gisteravond al feest in Buenos Aires

Ruim achthonderd belangstellenden, vooral Nederlanders, hebben gisteravond lokale tijd (vannacht bij ons) in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires een speciale tangovoorstelling ter ere van prinses Máxima bijgewoond. "We moeten het enthousiasme hier ook niet overdrijven. We zijn niet in Amsterdam, maar in Buenos Aires", zegt de Nederlandse ambassadeur in Argentinië, Hein de Vries, tegen persbureau Novum. "Er is in ieder geval sprake van een verhoogde vorm van 'Máximania'. Vooral in de tijdschriften, die krijgen er geen genoeg van", zegt hij.

Nederlandse en Argentijnse muzikanten speelden tijdens het evenement bekende tango's, waaronder het lied Adiós Nonino. Dat werd ook tijdens het huwelijk tussen Máxima en Willem-Alexander in 2002 gespeeld. De Nederlandse dichteres Anna Vegter droeg tijdens de viering, die om 19.00 uur lokale tijd van start ging, een gedicht voor.

Een woordvoerder van de gemeente Buenos Aires verwacht dat duizenden Argentijnen vandaag de abdicatie en troonswisseling live op televisie volgen. Ter gelegenheid van de troonswisseling vanaf 07.30 uur (lokale tijd) door de Nederlandse gemeenschap gezamenlijk ontbeten. Vanaf 09.00 uur volgen zij live op televisie de ceremonie. Vanavond wordt een Oranjefeest gehouden in de Argentijnse hoofdstad.

Miljoen mensen komen naar Amsterdam

Amsterdam verwacht ongeveer een miljoen mensen vandaag. In de stad zijn 12.500 politieagenten op de been om alle festiviteiten in goede banen te leiden. De stad wordt niet drooggelegd, maar er gelden wel ontmoedigende maatregelen: zo mag je maar één blikje bier per persoon in de supermarkt kopen en mag je geen alcohol bij je hebben in de trein en op het station. De gemeente heeft 22 verschillende scenario’s klaarliggen voor het geval er incidenten plaatsvinden, bijvoorbeeld rond republikeinse demonstranten en verwarde eenlingen (denk aan de Damschreeuwer bij de Dodenherdenking in 2010).

Lees meer over hoe Amsterdam zich heeft voorbereid op deze dag in ons artikel van 24 april.

Problemen op spoor tussen Hilversum en Amsterdam

Een klein half uurtje geleden liep alles nog gesmeerd, maar inmiddels is de eerste verstoring op het spoor een feit. Tussen Naarden-Bussum en Weesp rijden geen treinen door een aanrijding met een persoon. De extra reistijd voor reizigers tussen Hilversum en Amsterdam is daarom meer dan een uur. De verstoring is naar verwachting pas rond 9.00 uur verholpen.

Reizigers tussen Almere en Utrecht Centraal wordt geadviseerd te reizen via Amsterdam Zuid. Reizigers tussen Amersfoort en Amsterdam Centraal of Schiphol kunnen het beste via Utrecht Centraal reizen.

Nieuwsuur-verslaggever Jan Eikelboom zat in een trein van Hilversum naar Amsterdam:

Twitter avatar janeikelboom Jan Eikelboom Geen trein, geen bussen, geen taxi's. Het vervoer naar Amsterdam loopt nu al in de soep.

Inmiddels honderden mensen op de Dam

De Dam begint langzaam vol te lopen met Oranjefans die uit het hele land naar de hoofdstad zijn gekomen. Rond 6.30 uur stonden er volgens de NOS al enkele honderden mensen.

De eerste feestvierders arriveerden vanochtend in alle vroegte op het Centraal Station om vervolgens richting Dam te gaan. Foto ANP / Remko de Waal

Geen verstoringen op (nu nog) rustig spoor

Het spoor lijkt vanochtend klaar voor het verwerken van de verwachte reizigersstroom richting Amsterdam. "Er zijn geen verstoringen", zegt een woordvoerder van de NS tegen persbureau Novum. Tijdens de Koninginnenacht hebben zich volgens de woordvoerder op het spoor en op de stations geen grote incidenten voorgedaan:

"Het kwam alleen tot enkele opstootjes waarbij drank in het spel was, maar we hoefden de politie niet in te schakelen. Het was vergelijkbaar met een normaal weekeinde."

Rond 06.00 uur was het rustig op de stations. "De nachtelijke feestgangers zijn naar bed, anderen worden nu ongeveer wakker en gaan de komende drie uur op pad."

De NS rekent op een grote toestroom van mensen richting Amsterdam, maar ook richting Eindhoven wordt drukte verwacht. De vervoerder heeft daarom een speciale Oranjedienstregeling in het leven geroepen. Die is vergelijkbaar met de dienstregeling op een normale Koninginnedag, maar omdat dit jaar ook een avondprogramma is georganiseerd rijden de treinen tot later door.

Hoe was het vannacht op de Dam?

Onze webcam met uitzicht op de Dam maakte vannacht iedere tien seconden een screenshot van de tientallen mensen die al bij de hekken voor het Koninklijk Paleis stonden te wachten. Bekijk in onderstaand YouTube-filmpje in 38 seconden hoe de Dam er tussen 0.00 uur en 05.30 uur uitzag.

Kijk hier live mee met de webcam.

Koninginnenacht 'rustig' verlopen

De voorlopig laatste 'Koninginnenacht' is gisteravond en vannacht relatief rustig verlopen. Volgens de Amsterdamse politie is het "gezellig druk" geweest in de binnenstad: vanochtend rond 5.30 uur waren nog tientallen feestvierders onderweg naar huis. De politie verrichte tot gisteravond laat 42 arrestaties, vooral "lichte vergrijpen", aldus een woordvoerder tegen persbureau ANP.

In Den Haag waren volgens de gemeente zo'n 175.000 mensen op been voor de traditionele 'Koninginnenach'. Op diverse pleinen waren optredens van groepen en artiesten. Zo was er voor Paleis Noordeinde een jazz- en soulpodium.

NS rijdt vandaag speciale 'oranjedienstregeling'

Vanochtend per trein naar Amsterdam reizen is mogelijk, maar het wordt hoe dan ook krankzinnig druk. De NS zet extra treinen is en rijdt de zogenaamde ‘oranjedienstregeling’. Amsterdam Centraal kun je eigenlijk beter mijden: vanwege de grote mensenmassa die verwacht wordt is de achterzijde aan het IJ gesloten om “kruisende loopstromen” te voorkomen. Vanaf Centraal rijden tot 4.00 uur vannacht extra treinen naar de grote stations in het land om feestvierders thuis te brengen. Station RAI is vandaag de hele dag gesloten. Reizigers die Centraal willen ontlopen wordt geadviseerd via station Zuid te reizen. De NS zet veel extra medewerkers in op de stations om grote groepen reizigers te assisteren.

Foto NS

Nu al gezellig druk op de Dam

NOS-verslaggever Niek Froma was een half uurtje geleden al op de Dam en twitterde een foto van de eerste rijen mensen bij het Koninklijk Paleis:

Spoorboekje: dag van minuut tot minuut

Amsterdam ontwaakt langzaam op deze speciale dag. Op de Dam was de hele nacht druk: tientallen mensen hielden een goed plekje bezet voor de balkonscène later deze ochtend. Wat kunnen we vandaag wanneer precies verwachten? Lees alles over het officiële programma in Amsterdam in ons spoorboekje.

Het is vandaag 30 april 2013, de dag van de troonswisseling en (voorlopig) de laatste Koninginnedag. Koningin Beatrix doet vanochtend rond 10 uur in het Paleis op de Dam afstand van de troon, waarna koning Willem-Alexander om 14.00u in De Nieuwe Kerk zal worden ingehuldigd in het bijzijn van vrijwel al onze parlementariërs en een hele reeks hoogwaardigheidsbekleders. In Amsterdam en de rest van het land is het de hele dag feest. De gemeente Amsterdam verwacht ongeveer 1 miljoen bezoekers in de stad. nrc.nl doet de hele dag live verslag van alles rond deze historische dag, met een liveblog, nieuwsberichten, fotoseries en meer.