PvdA-congres wijst voorgenomen strafbaarstelling illegaliteit af

Een man maakt een foto tijdens de toespraak van Hans Spekman, partijleider van de PvdA, tijdens het PvdA-congres in Leeuwarden. ANP / Catrinus Van Der Veen

Het PvdA-congres in Leeuwarden heeft de partijleiding vandaag opgeroepen de door het kabinet voorgenomen strafbaarstelling van illegaliteit uit het regeerakkoord te schrappen.

Een motie daartoe werd vanmiddag door een overgrote meerderheid aangenomen, terwijl buiten de poorten van het congres actie tegen het voornemen van het kabinet werd gevoerd.

Diverse sprekers lieten tijdens het congres weten teleurgesteld te zijn in hun partij. Sander Terphuis, initiatiefnemer van een door 7.000 mensen gesteunde petitie tegen het voorstel, kreeg een staande ovatie na zijn pleidooi tegen het strafbaar maken van illegaliteit.

Op het congres klonk felle kritiek op het plan. “Dit gaat fundamenteel tegen onze waarden in”, klonk het. “We gaan het toch niet meemaken dat wij naar de PVV moeten om steun te krijgen voor deze wet?”, zei een ander PvdA-lid. “Dit raakt mensen in hun bestaanszekerheid. Wij horen te staan voor kwetsbare mensen.”

Tweede Kamerlid Martijn van Dam had de ondankbare taak om de maatregel te verdedigen. “We begrijpen waarom dit punt tot zoveel ophef leidt”, zei hij. Van Dam legde uit dat geen van de 38 PvdA-Kamerleden staat te juichen, maar dat het deel uitmaakt van het regeerakkoord. Hij beloofde toe te blijven zien op een humaan asielbeleid.

Partijvoorzitter Hans Spekman herhaalde deze belofte. Volgens hem ‘poetst dat niks weg van de rottigheid van de maatregel’, maar hij wil zich wel houden aan het regeerakkoord.

PvdA-leiding onder druk in Leeuwarden:

Boete van maximaal 3.900 euro

De politieke verslaggevers van NRC Handelsblad Annemarie Kas en Thijs Niemantsverdriet legden eerder deze week uit wat de voorgenomen strafbaarstelling inhoudt:

Als het aan het kabinet ligt, wordt illegaal verblijf in Nederland straks een overtreding. Vreemdelingen zonder verblijfsvergunning of lopende procedure kunnen dan een boete van maximaal 3.900 euro opgelegd krijgen. Wie die niet betaalt, kan in voorlopige hechtenis terechtkomen. Hulp aan illegalen wordt niet strafbaar.

Het verzet tegen deze kabinetsplannen groeide de afgelopen maanden snel binnen de PvdA, na een eerdere stilte rond het onderwerp. Het verzet kwam tot volle bloei met de petitie van Terphuis, die door onder anderen de Rotterdamse wethouder Marco Florijn tekende, enkele landelijke bestuursleden, de raadsfracties in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Maastricht en Hilversum en prominente PvdA’ers als Hedy d’Ancona, Jeltje van Nieuwenhoven, Jan Pronk en Job Cohen werd ondertekend.

‘Principes van PvdA lijnrecht op praktische politiek’:

‘Strafbaarstelling duwt mensen dieper illegaliteit in’

Kas en Niemantsverdriet schreven afgelopen week in NRC Handelsblad:

Doel van het wetsvoorstel is om het voor migranten onaantrekkelijker te maken om naar Nederland te komen. Er moet een “preventieve en afschrikwekkende werking” van de strafbaarstelling uitgaan, schrijft de verantwoordelijke staatssecretaris Fred Teeven (Justitie, VVD). “Onrechtmatig verblijf wordt niet getolereerd.” Lokale PvdA’ers wijzen erop dat het probleem niet in de aankomst, maar juist in terugkeer van vreemdelingen is gelegen: wie is uitgeprocedeerd en in Nederland blijft, wordt strafbaar gesteld. Terwijl uitgeprocedeerden soms niet naar hun land van herkomst terug kúnnen, omdat ze daar geweigerd worden. Zoals de meeste mensen die nu in de ‘Vluchtkerk’ in Amsterdam-West verblijven. “Het duwt mensen dieper de illegaliteit in”, zegt Marjolein Moorman, voorzitter van de Amsterdamse fractie.

Of het regeerakkoord wordt opengebroken is ondanks de duidelijke wens van het congres nog maar de vraag. Coalitiepartner VVD zal dat naar verwachting niet pikken.

Het congres sprak zich overigens ook uit tegen proefboeringen naar schaliegas. Afgelopen week ging de Kamerfractie van de PvdA juist akkoord met het winnen van schaliegas, mits daar strenge voorwaarden aan worden verbonden.

Spekman zei vandaag een onderzoek te willen naar de strafbaarstelling van illegaliteit:

    • Niels Posthumus