Kabinet sluit zorgakkoord, maar zonder grootste vakbond Abvakabo

Zo'n 1.600 thuiszorgmedewerkers uit het hele land protesteren begin februari tegen de bezuinigingsplannen van het kabinet. De vakbond vreest voor tienduizenden banen in de thuiszorg.
Zo'n 1.600 thuiszorgmedewerkers uit het hele land protesteren begin februari tegen de bezuinigingsplannen van het kabinet. De vakbond vreest voor tienduizenden banen in de thuiszorg. Foto ANP / Ilvy Njiokiktjien

Kabinet, werkgevers en sociale partners hebben een akkoord gesloten over bezuinigingen en hervormingen in de zorg. Het akkoord wordt vanmiddag gepresenteerd, maar de grootste vakbond die aan tafel zat, Abvakabo FNV, heeft er geen handtekening onder gezet.

In het akkoord staat volgens NRC Handelsblad dat de werknemers in de zorg vrijwillig hun loon matigen in ruil voor minder harde bezuinigingen. Door de loongroei te matigen zou bijna 1 miljard euro minder aan bezuinigingen in met name de langdurige zorg (ouderen, gehandicapten) nodig zijn waardoor minder banen verdwijnen. Werknemers zouden hierbij vier jaar lang afzien van een half procent incidentele loonruimte. Het vrijkomende geld wordt vervolgens per sector ingezet om bezuinigingen te compenseren. Het akkoord wordt vanmiddafg om 14.30 uur getekend.

Abvakabo FNV, de grootste vakbond die met het kabinet onderhandelde over een zorgakkoord, maakte vanochtend bekend zich definitief te hebben teruggetrokken uit de onderhandelingen. Abvakabo zet geen handtekening onder het zorgakkoord omdat hen naar eigen zeggen voor “goede zorg” staat. “De politieke wil ontbreekt bij dit kabinet om te komen tot een zorgakkoord met draagvlak”, zegt Abvakabo-voorzitter Corrie van Brenk in een verklaring.

Akkoord moet kabinet helpen aan steun in senaat

Hoewel Abvakabo, de tweede vakbond van Nederland, het akkoord niet steunt, doen de andere vakbonden die aan tafel zaten dat wel. Dat er met de meeste partijen toch overeenstemming is bereikt, kan voor het kabinet helpen bij het zoeken naar steun voor de maatregelen in de Eerste Kamer. Het kabinet ging de afgelopen maanden ook zo te werk bij het nemen van grote maatregelen op de woningmarkt (het ‘woonakkoord’) en op de arbeidsmarkt (het ‘sociaal akkoord’).

Abvakabo stelt dat de bond heeft voorgesteld dat 0,3 procent van de loonstijging van medewerkers in de zorg beschikbaar zou komen voor het overeind houden van de thuiszorg. Dit “ultieme” werd volgens Abvakabo niet geaccepteerd door de andere bonden en het kabinet. Het akkoord dat er nu ligt is volgens Abvakabo dramatisch voor de zorg:

In dit zorgakkoord wordt een groot deel van de thuiszorg afgebroken en hierdoor verliezen 50.000 medewerkers hun baan. Maar ook in de verzorgingshuizen, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg zullen tienduizenden medewerkers hun baan verliezen en nog meer cliënten hun zorg. In tijden van historische werkloosheidscijfers kan Abvakabo FNV niet verantwoorden dat hier met steun van de vakbond nog tienduizenden ontslagen in de zorg bij komen.

Volgens Abvakabo biedt het zorgakkoord ook geen garantie dat de nullijn voor werknemers in de zorg in augustus weer op tafel komt als het kabinet toch extra moet bezuinigen. De bond zegt tijdens de onderhandelingen “vele alternatieven” voor de huidige plannen te hebben voorgesteld. Abvakabo is “geschokt door de halsstarrigheid waarmee dit kabinet vasthoudt aan afbraak van de zorg” en zegt alles te gaan doen om de plannen te dwarsbomen. Op zaterdag 8 juni zal er een grote manifestatie worden gehouden.

‘Verdeeldheid bonden door richtingenstrijd FNV’

Hoewel steun van Abvakabo ontbreekt, is het zorgakkoord volgens onze economieredacteur Jeroen Wester zeker nog wat waard omdat veel andere bonden zich nu achter de kabinetsplannen voor de zorg hebben geschaard. Dat Abvakabo niet akkoord gaat wijst in de ogen van Wester op de richtingenstrijd die binnen de FNV aan de gang is:

“De leiderschapsstrijd binnen de FNV concentreert zich ook in de strijd rond dit akkoord. De ‘overige’ bonden zijn akkoord en steunen daarmee de meer gematigde koers van huidig voorzitter Ton Heerts, die gisteravond bekendmaakte dat hij door wil als voorzitter. Zijn enige tegenkandidaat is voorlopig Abvakabo-voorzitter Van Brenk, die staat voor een harde lijn richting het kabinet, zoals ook vanochtend weer te zien was.”

Update 13.30 uur: De Tweede Kamer debatteert vanavond nog over het zorgakkoord. Een verzoek daartoe van SP-Kamerlid Renske Leijten kreeg vanmiddag voldoende steun. Behalve veel oppositiepartijen gaven ook de coalitiepartijen PvdA en VVD hun steun. Leijten is boos dat zij nog niet door het kabinet is geïnformeerd over het akkoord, terwijl details al wel in de media de rondte doen.