Respect voor de autocraat

Maakt het Westen nu met de overgebleven autocraten in de Arabische wereld weer dezelfde fout als vóór de Arabische opstanden van 2011?

Jazeker.

Weet u nog wel? Westerse leiders stonden collectief te blozen toen hun autocratische vriend Ben Ali in Tunesië ten val kwam. Ten eerste vonden ze het natuurlijk gewoon heel vervelend dat BA en vervolgens andere vrienden de macht verloren. Ze waren ook gezellig met hen of op hun kosten met vakantie geweest en zo. De toenmalige Franse president Sarkozy werd compleet verrast door de opstand tegen het Tunesische regime. Zijn minister van Defensie bijvoorbeeld bood Ben Ali voor zijn val nog Franse deskundigheid aan bij het handhaven van de orde, zijn minister van Cultuur noemde het Tunesische regime geen „ondubbelzinnige dictatuur” en zijn minister van Landbouw zei dat Ben Ali veel voor zijn land had gedaan. Sarkozy zelf gaf later toe dat hij de woede van het Tunesische volk had onderschat.

Maar ze vonden het ook heel vervelend zo te kijk te staan met hun steun voor zeer repressieve en uitermate corrupte regimes en hun gemakkelijke geloof in de bezweringen van hun vrienden dat democratisering alleen maar enge fundamentalistische regimes zou opleveren, die bovendien nooit meer die macht zouden opgeven. Vandaar dat de westerse leiders na de val van Ben Ali razendsnel Mubarak opgaven en de opstand tegen de Libische leider Gaddafi zelfs met NAVO-luchtsteun onderbouwden.

Nu hebben Egypte en Tunesië inderdaad fundamentalistische bewinden gekregen, maar zo eng zijn ze niet, zij het wel verrassend incapabel. Hoe dan ook is het ook achteraf gezien geen enkele reden om repressieve regimes te blijven steunen tegen hun boze burgers.

Sorry, lijkt het geen reden. Want hoe zit het met de rest van de Arabische leiders? Afgezien van Syriës Assad, die het permanent heeft verbruid, worden de presidenten en koningen onverminderd met vriendelijk respect bejegend.

Neem de Arabische Golfstaten. Het zijn al bepaald geen democratieën, maar de laatste maanden zijn de touwtjes nog strakker aangehaald. In Koeweit is net een gerespecteerde oud-parlementariër van de oppositie tot vijf jaar gevangenis veroordeeld wegens belediging van de emir. Hij had de emir namelijk gevraagd een „autocratisch bewind te vermijden”. In de andere Golfstaten zijn ze eveneens druk bezig opstandigen te intimideren met zware straffen op kritiek op de leiders. Saoedi-Arabië helpt bovendien met troepen de koning van Bahrein zijn shi’itische opstandelingen te onderdrukken.

Geen woord van kritiek van westerse landen. Wel voor miljarden euro’s wapenleveranties.

Dat moet je ook niet willen, revolutie tegen rijke afnemers.

Carolien Roelants is Midden-Oostenredacteur van nrc.next en NRC Handelsblad. Zij schrijft elke dinsdag op deze plek een column over buitenlandse kwesties