...maar Servië is een arm en corrupt land

Veel EU-landen hebben spijt van de toetreding van Roemenië en Bulgarije. Moet Servië er nu ook bij? Drie nadelen.

Servië werd vorig jaar al officieel kandidaat-lid van de Europese Unie, toen het belangrijke verdachten had uitgeleverd aan het Joegoslavië-tribunaal. Wat zijn de risico’s als Brussel en Belgrado echt gaan praten?

1 Servië en Kosovo wantrouwen elkaar zo hevig en de oorlogstrauma’s zijn zo groot, dat er misschien nooit een stabiele oplossing komt voor die twee landen. De EU haalt dan een conflict in huis dat wel eens zeer hevig en destabiliserend kan zijn. Als Servië eerder EU-lid wordt dan Kosovo, zou het een lidmaatschap van Kosovo kunnen tegenhouden. Kosovo is nog lang niet zo ver dat er al onderhandeld kan worden over toetreding. Niemand zit te wachten op kandidaat-lidstaten, zoals Turkije nu, die zwaar gefrustreerd zijn omdat het lidmaatschap maar niet dichterbij komt?

2 Servië is een arm land met een onverwerkt oorlogsverleden, hoge werkloosheid en veel corruptie. Zijn de eisen in de onderhandelingen streng en tegelijk ook stimulerend genoeg om het land uit die problemen te halen? De begeleiding van Servië, in allerlei hulpprogramma’s, zal de EU ook veel geld kosten.

En hoe permanent zijn de veranderingen dan? De meeste EU-landen hebben spijt van de toetreding van Roemenië en Bulgarije – die waren er volgens veel Europese politici achteraf gezien toch niet aan toe, al voldeden ze aan de technische criteria. Dat heeft het draagvlak bij de Europese bevolking voor verdere uitbreiding onderuit gehaald: willen de EU-burgers Servië er wel bij?

3Als er met Servië wordt onderhandeld, groeien ook de verwachtingen in Macedonië, sinds 2005 kandidaat-lid maar zonder dat er sprake is van serieuze onderhandelingen. Wat moet de EU met de patstelling in Bosnië? En is er door de bemoeienis met Kosovo, waar de EU een eigen politie- en justitiemissie heeft, al niet een veel te groot probleem binnengehaald?

De EU is verdeeld over de erkenning van Kosovo als zelfstandig land – vijf landen accepteren de onafhankelijkheid niet – en kan in Kosovo niet zo krachtig optreden als sommige EU-landen graag zouden zien. Als daar geen oplossing voor komt, is het moeilijk voor te stellen dat de regio op een dag politiek stabiel is.