‘Dit is de hoogste opdracht in de literatuur’

„Ik zag er al jaren naar uit”, zegt Tommy Wieringa. Vandaag maakte de Stichting CPNB bekend dat hij het Boekenweekgeschenk 2014 zal schrijven; ‘reizen’ wordt het thema van de week. „Ik had verschrikkelijk veel zin om dit te doen. Serieus: het is de allerhoogste opdracht in de Nederlandse literatuur, te mogen maken wat zo’n geschiedenis en zo’n belang heeft.”

Wieringa (1967), schrijver, columnist en programmamaker, brak in 2005 door bij het grote publiek met de roman Joe Speedboot en maakt momenteel met Dit zijn de namen kans op de Libris Literatuurprijs en de Gouden Boekenuil. Hij lijkt als geschenkschrijver bij het thema uitgekozen. Niet alleen spelen zijn romans zich vaak af in exotische oorden, Wieringa reisde ook veel en schreef daarover verhalen. Voor zijn recente tv-serie De Grens trok hij langs de Nederlandse landsgrens.

Toeval, volgens de CPNB: „Thema en auteur hebben in principe niks met elkaar te maken en worden ook niet bij elkaar uitgezocht. De auteur van het geschenk is vrij in de keuze van zijn onderwerp”, aldus Maud Aarsen van de CPNB.

Of het geschenk een reisverhaal wordt, weet Wieringa nog niet. „Je wilt niet met een mond vol tanden staan als de vraag op een goede dag komt, dus ik had al een paar ideeën. Welke daarvan geschikt is, moet nog blijken; ik heb in elk geval nog niets klaarliggen.”

Wieringa sluit evenwel niet uit dat hij voor het schrijven van het geschenk op reis zal gaan. „Het leven uit een koffer ligt wel achter me, ik heb nu een gezin, maar ik blijf de geringste gelegenheid aangrijpen om op reis te gaan. Voor mijn laatste roman Dit zijn de namen heb ik nog een expeditie op touw gezet met kozakken op paarden op de Oekraïense steppe. Ik heb zelfgestookte wodka gedronken en overnacht in een hooiberg, onder een schapenvacht.”

Maar goede reisliteratuur hoeft niet ver over de grens te gaan, vindt Wieringa. „De reisschrijver Kapuscinski beschreef eens hoe een gewone Zwitserse bushalte eruitziet, aan de Toblerplatz in Zürich. Dat alles glansde, en op tijd liep, en niemand haast had, viel hem op. Hij richt de aandacht op wat doorgaans buiten het blikveld blijft. We zijn geneigd voorbij te gaan aan wat zich in onze eigen achtertuin bevindt.”

Wilde Wieringa datzelfde doen met zijn ‘reisprogramma’ De Grens? „Ja, nu je het zegt. Misschien moet ik me daar bij dit geschenkboek maar eens verre van houden. Maar misschien ontkom ik er ook niet aan.”

De Boekenweek loopt volgend jaar van 8 t/m 16 maart. Dit jaar duurde de actieweek voor het eerst een week, in plaats van tien dagen.