Coca-Cola helpt beetje bij obesitas

Een campagne van Coca-Cola om aandacht te vragen voor obesitas: is dat hypocriet of lovenswaardig? Geef de frisdrankfabrikant het voordeel van de twijfel, schrijft Leo Hofstra.

Vorige week is Coca-Cola Nederland met een campagne gestart om aandacht te vragen voor obesitas. Dit wordt gedaan aan de hand van twee schitterende video’s met als titels Be OK en Samenkomen. In de Be OK-spot laat Coca-Cola zien dat het veel plezier kan geven om calorieën te verbranden, met dansen, lachen en het uitlaten van de hond. En mocht je daar geen zin in hebben, dan is er altijd nog cola zonder calorieën. In de Samenkomen-video laat Coca-Cola zien dat ze er veel aan doet om calorieën in haar producten te verminderen en jongeren door sponsoring van sportactiviteiten aan te sporen tot meer bewegen.

Met deze video’s mengt Coca-Cola zich in de discussie over het obesitasprobleem. In Nederland heeft op dit moment 60 procent van de mannen en 45 procent van de vrouwen overgewicht. Mede door de sterke toename in obesitas, zal het aantal mensen met diabetes in de komende 10 jaar zal verdubbelen tot 1,5 miljoen. Nu al lopen de kosten voor obesitas in de miljarden, inclusief de economische kosten voor uitval op het werk. Obesitas heeft daarmee een sterk negatieve economische impact en dat kunnen we zeker in de huidige crisis niet gebruiken.

Een belangrijke vraag is hoe edel de motieven van het bedrijf echt zijn. In de VS loopt de campagne waarin aandacht voor obesitas wordt bepleit al sinds januari en critici daar vergelijken de Coca-Colacampagne met een sigarettenfabrikant die stoppen met roken zou willen bevorderen. Het drinken van suikerhoudende dranken wordt namelijk gezien als een belangrijk onderdeel van het obesitasprobleem, zeker onder de jeugd. Daarbij komt nog eens dat er absoluut geen voedingswaarde zit in de suikerhoudende dranken.

Een andere factor is dat Coca-Cola een zeer actief beleid voert in het plaatsen van automaten in bedrijven, scholen en openbare ruimtes. Hiermee draagt het bedrijf bij aan het ongezonder maken van onze leefomgeving.

De politiek verschuilt zich vaak achter het argument dat een gezonde levenswijze de verantwoordelijkheid is van het individu, en dat we de inwoners van dit land niet moeten willen betuttelen. Natuurlijk dragen we een eigen verantwoordelijkheid voor de inname van onze calorieën, maar we weten evenzogoed dat meer dan 90 procent van wat we doen onbewust is. We dienen daarom juist een gezonde omgeving te scheppen om een goede levenswijze te ondersteunen, zeker op onze scholen, in onze ziekenhuizen en op onze werkplek.

Een interessante parallel is te trekken met het verkeer. We stoppen allemaal braaf voor het rode stoplicht, doen onze veiligheidsgordel om en rijden in veilig gekooide auto’s volgepakt met airbags. Al deze maatregelen hebben als doel om de gemiddeld twee verkeersdoden per dag in Nederland nog verder te verminderen. Deze maatregelen zijn een interessante combinatie van wat de overheid ons oplegt en wat de auto industrie ons biedt.

Onze gezonde houding tegenover verkeersveiligheid staat in schril contrast met onze inspanningen om een goede leefwijze te bevorderen, terwijl volgens de WHO 80 procent van hart- en vaatziekten zijn toe te schrijven aan ongezonde lifestylefactoren, waaronder overgewicht. Even voor de goede orde: in Nederland krijgen gemiddeld 57 vrouwen en 52 mannen een hartinfarct, dag in dag uit. Ik denk dat het daarom hoog tijd wordt dat overheid en voedingsmiddelenindustrie, inclusief Coca-Cola, gaan samenwerken om ons een veilige en gezonde omgeving te bezorgen.

In zekere zin juich ik de nieuwe campagne van Coca-Cola toe. Ze brengt namelijk bewustwording over calorie-inname en het verbranden hiervan. Hierbij valt het overigens wel op dat er heel veel moet worden bewogen om een blikje Cola te verbranden. De Be OK-video geeft daarmee ook een waarschuwing. Daarnaast lijkt Coca-Cola met de campagne toe te geven onderdeel te zijn van het obesitasprobleem.

De vraag blijft natuurlijk of Coca-Cola er echt op uit is om onze gezondheid te bevorderen of bezig is met public relations. De verkopen van Coca-Cola in de VS zijn namelijk dalende en er is in New York een hevige strijd gaande tussen overheid en frisdrankindustrie over het verbieden van grote porties frisdrank.

Maar laten we nu eens van het goede uitgaan en de aandacht voor obesitascampagne zien als een reikende hand naar een gezondere levenswijze. Op dit moment bestaat ongeveer tweederde van de Coca-Colaverkoop uit suikerhoudende producten. Interessant zal zijn om te zien of Coca-Cola ons volgend jaar dalende cijfers van suikerhoudende producten kan laten zien, en een stijging van de light- en zero-varianten.

Hiermee zal de geloofwaardigheid van zowel de campagne als van Coca Cola Nederland staan of vallen.

Prof. Dr. Leo Hofstra is managing cardiologist Cardiologie Centrum Utrecht, co-director of Happy Globally Foundation en auteur van SLIM in 12 weken.