Canada: Al-Qaeda mikte op trein

Canada zegt een aanslag op een trein te hebben voorkomen. Twee opgepakte verdachten zouden zijn gesteund door Al-Qaeda in Iran.

Twee verdachten zouden een aanslag op een trein beramen.
Twee verdachten zouden een aanslag op een trein beramen. Foto AFP

Na een tip uit de moslimgemeenschap in Toronto hield de Canadese inlichtingendienst CSIS een jaar lang twee mannen in de gaten terwijl ze met steun van Al-Qaeda werkten aan een aanslag op een passagierstrein in de omgeving van de stad. Ze hadden het gemunt op een specifieke route, en „observeerden treinen en sporen”. De politie, die hun arrestatie en andere details gisteren onthulde, wilde niet zeggen om welk traject het gaat. Volgens Canadese media betreft het de route van Toronto naar New York.

Hoewel de verdachten niet op het punt stonden om de aanslag uit te voeren, hadden ze volgens de politie „de bedoeling en het vermogen” om dat te doen. Hun terreurplan staat los van de aanslag in Boston van vorige week – maar waarnemers menen dat de politie naar aanleiding van die terreurdaden vond dat de tijd rijp was om tot arrestatie over te gaan.

De twee verdachten, Raed Jaser (35) en Chiheb Esseghaier (30), zijn opgepakt in respectievelijk Toronto en Montreal. Het onderzoek loopt nog, en de politie sluit verdere arrestaties niet uit.

Hun plannen werden volgens de politie gesteund door elementen van het terreurnetwerk Al-Qaeda in Iran. De Canadese autoriteiten hebben bij het onderzoek naar de zaak samengewerkt met het Amerikaanse departement van Homeland Security en de FBI. Aanhouding van de verdachten zou met name zijn uitgesteld om meer te weten te komen over hun banden met Iran. Volgens de politie ontvingen ze „aanwijzingen en begeleiding” van vertegenwoordigers van Al-Qaeda in Iran. Er is geen bewijs dat ze werden gesteund door de Iraanse regering.

De vermeende relatie met Iran wekte gisteren verbazing, want het overwegend shi’itische land heeft ideologisch de grootste moeite met het extremistisch sunnitische Al-Qaeda – en vice versa: voor veel sunnieten zijn shi’ieten ketters. Volgens Ray Boisvert, een voormalige onderdirecteur van de Canadese inlichtingendienst, gaat het mogelijk om „eenheden die in Iran de ruimte krijgen en steun leveren, zij het in de vorm van geld, training, geestelijke begeleiding, of een zegen voor het idee van een aanval op spoorwegen in Canada”, zei hij tegenover de Canadese omroep CBC. Canada verbrak vorig jaar de diplomatieke relaties met Iran onder verwijzing naar onder andere de Iraanse banden met het Syrische regime.

Over de nationaliteit van de verdachten wilde de politie geen mededelingen doen, behalve dat ze geen Canadese staatsburgers zijn. Wel waren ze al geruime tijd in Canada, op wettige basis. Esseghaier is volgens een profiel van hem op internet geboren in Tunesië. Hij is een postdoctorale student biowetenschap nabij Montreal. Getuigen meldden dat hij al geruime tijd niet op de universiteit is gezien.

Volgens de Canadese minister van Openbare Veiligheid, Vic Toews, „tonen de arrestaties aan dat terrorisme een reële dreiging blijft in Canada”. Dat kwam overigens goed uit op de dag dat de Canadese regering omstreden wetgeving introduceerde in het Lagerhuis om terreurverdachten te kunnen arresteren en vast te houden zonder hen in staat van beschuldiging te stellen.

De aanhoudingen vormen de grootste terreurzaak op Canadese bodem sinds 2006, toen de politie achttien arrestaties verrichtte in de omgeving van Toronto. De arrestanten werden ervan verdacht aanslagen te hebben willen plegen op het Canadese parlement en de omroep CBC, en zelfs premier Stephen Harper te hebben willen onthoofden. De groep staat bekend als de ‘18 van Toronto’ – maar had geen banden met Al-Qaeda.

Meer recentelijk is de aandacht uitgegaan naar twee Canadese mannen wegens hun betrokkenheid bij de terroristische gijzeling in een gascomplex in Algerije in januari. De twee, Ali Medlej en Xristos Katsiroubas, beiden studenten uit de plaats London, kwamen daarbij om het leven. Een vriend van hen zit in de gevangenis in Mauritanië. Een vierde man is voortvluchtig.