Huygens op z’n (plat) Haags in Stemmen van Den Haag

2013 is het jaar van veel dingen. Zo vieren we internationale betrekkingen (Nederland-Ruslandjaar) en 125 jaar concertgebouw, 175 jaar Artis en 400 jaar Amsterdamse grachtengordels. Maar laten we ook Den Haag niet vergeten: het is het Huygensjaar. Daarvoor vertaalden UvA-hoogleraar Frans Blom en schrijver Ilja Leonard Pfeiffer Huygensgedichten.

Beeld uit de app Stemmen van Den Haag Screenshot / Judith Laanen

Op 25 april opent in Den Haag een overzichtstentoonstelling van dichter-duizendpoot Constantijn Huygens (1596-1687). Aanleiding is de vondst van zijn graf in de Haagse Grote Kerk. Schrijver Ilja Leonard Pfeijffer vertaalde voor de gelegenheid zo’n 150 Huygensgedichten.

Dat deed Leonard Pfeijffer samen met Huygenskenner en UvA-docent Frans Blom. Blom promoveerde in 2003 op Huygens’ autobiografie. Nu zijn Huygens’ lofzangen op de binnenstad van Den Haag uit het Latijn vertaald. Op 10 april kwam al de bundel Stemmen van Den Haag (Prometheus) uit, met daarin zo’n 150 gedichten.

‘Huygens-poëzie zal relevant blijven’

Huygens spreekt Blom zo aan omdat hij de “verpersoonlijking is van de grote opwinding die de Nederlandse zeventiende eeuw kenmerkt”. Blom:

“Hij zit middenin alle ontwikkelingen die ertoe doen, op alle gebieden. En hij is iemand die op zijn voorhoofd heeft staan dat hij iets van het leven wil maken.”

Verder vindt Blom het prettig dat er van Huygens zo “vreselijk veel” is overgeleverd:

“Niet alleen gedrukte werken maar ook persoonlijke dingen zoals dagboeken, correspondenties, notitieboekjes. Zo goed en mooi gedocumenteerd dat je bij alles wat je onderzoekt het idee krijgt dat het real life aan het gebeuren is. De Stemmen is wel het leukste project dat ik gedaan heb, omdat het een fraaie combinatie is van architectuur, geschiedenis, dichtkunst en persoonlijke geschiedenis, en omdat de erfenis ervan nog steeds zo aanwezig is. Zolang de stad bestaat, zal deze poëzie relevant blijven.”

Boekje ook ‘monument’ voor vriendschap Pfeiffer en Blom

Blom schreef het boek samen met jeugdvriend Ilja Leonard Pfeijffer. Blom noemt het project dan ook “een monumentje” voor hun inmiddels vijfentwintigjarige vriendschap:

“Ilja en ik leerden kennen elkaar vanaf het eerste jaar Klassieke Talen [in Leiden], hij als slanke jongeling en ik als gesjeesde chemie-student met een staartje.”

Hoor Haagse Stemmen de gedichten voorlezen

Bij het boekje is ook een app ontwikkeld, die sinds gisteren onder de naam ‘Huygens’ in de Appstore te downloaden is. Daarmee kun je stadswandelingen maken door de Haagse binnenstad langs de plekken van de gedichten. Die gedichten zijn weer ingesproken door de gewone Hagenaar/Hagenees, maar ook door Pfeijffer en Blom zelf. En zie daar de titel van het boekje Stemmen van Den Haag mooi terugkomen. Bekijk hieronder wat voorproefjes van Pfeijffer die gedichten voorleest.

Kijk en luister hier naar ‘Het Binnenhof’:

Kijk en luister naar ‘Mauritshuis’ :

Met Huygens op je iPhone door de binnenstad

De stadswandelingen in de app leiden je bijvoorbeeld langs de Hofvijver, de Bierkade en het Spui. De routes staan op een Google Maps-kaartje, waarop blauwe pionnetjes belangrijke plekken aangeven waar een gedicht over is geschreven.

Beeld van app Stemmen van Den Haag. Screenshot / Judith Laanen

Door op het pionnetje te klikken navigeer je door een slideshow van een audiofragment van het gedicht, naar de oorspronkelijke Latijnse tekst, naar een afbeelding en feitjes over de plek van het gedicht. Kortom: in een notendop weet je ineens dat Huygens zich enorm heeft bemoeid met de aanleg van de Korte Vijverberg. Ideaal voor een dagje letterlijk grasduinen door de geschiedenis van de Haagse binnenstad.

De officiële presentatie van Stemmen van Den Haag en de app is op 24 april aanstaande bij de gezamenlijke opening van de Huygens tentoonstellingen in Haags Historisch Museum (Huygens en Den Haag) en Museum Bredius (Huygens en de schilderkunst). Het boekje, dat tot stand is gekomen door het Fonds Publieksparticipatie, wordt aangeboden aan de Wethouder van Cultuur van de Gemeente Den Haag. De app staat vanaf vorige week in de Appstore, onder de titel ‘Huygens’ en is vooralsnog alleen voor de iPhone (iOS) beschikbaar.

    • Judith Laanen