Curieuze ontbijttips inspireren onderdanen online

Componist John Ewbank zag zich al als bard vastgebonden aan een boom. Het Koningslied wordt op sociale media afgebroken. Vooral de tekst wekt weerstand.

„Ik zit er echt niet mee. Met een vergrootglas zie je alle puistjes”, liet componist John Ewbank aan Metro weten vanuit het vliegtuig naar Ibiza. Daarmee reageerde hij op de lancering gisterochtend van zijn Koningslied. Op sociale media leidde het direct tot een golf van walging, maar het lied stond ook meteen op de eerste plaats in de iTunes Top 10 van online gekochte liedjes. Het lied duwde Koningin Van Alle Mensen van de eerste plaats, het danklied voor scheidend vorstin Beatrix.

Sinds half negen gisterochtend staat het Koningslied online. In het Youtube-filmpje zie je de tekst voorbij glijden, opdat luisteraars alvast kunnen meehummen. Maandag volgt de videoclip met beelden van de opname. Het is de bedoeling dat het ganse Nederlandse volk meezingt op 30 april, de dag dat koning Willem-Alexander de troon bestijgt.

Ewbank, de componist van zanger Marco Borsato, schreef het lied in opdracht van het Nationale Comité Inhuldiging. Zo’n vijftig bekende Ne derlandstalige artiesten maakten samen een opname, onder wie sterren als Willeke Alberti, Frans Duijts, Wouter Hamel, Lee Towers en Ali B. Op de avond van de inhuldiging wordt het lied gezongen in Ahoy te Rotterdam, tijdens het meezingconcert Samen voor Oranje, gepresenteerd door Paul de Leeuw. De versgekroonde vorst en zijn gade zullen de eulogie aanschouwen op een scherm aan de oevers van het IJ.

Meteen nadat het lied uitkwam, kwam op Twitter een stroom felle reacties op gang. Oorlogsverslaggever Jan Eikelboom: „Ik weet: er zijn natuurlijk ergere dingen op de wereld. Maar niet veel.” Twitteraar Enno de Witt: „Als je het koningslied achterstevoren draait hoor je iemand met een Argentijns accent ‘wakkere stamppot is Satan’ zeggen”. Columniste Sylvia Witteman – die zegt dat zij wil abdiceren als onderdaan – begon een handtekeningenactie: ‘Nee tegen het Koningslied’. Bij het sluiten van deze editie hadden ruim 20.000 mensen getekend. Op Facebook werd de pagina ‘Sorry voor het Koningslied’ geopend.

Het lied was rond gistermiddag zo’n twintig minuten van Youtube verwijderd, volgens een mededeling in beeld: „Wegens een schending van het beleid op het gebied van spam, oplichtingspraktijken en commercieel misleidende inhoud”. Mogelijk hebben veel tegenstanders de video als ondeugdelijk gerapporteerd.

Zanger Marco Borsato zei gisteravond in tv-programma De wereld draait door (DWDD) dat de kritiek hem had „overvallen”. In datzelfde programma liet Ewbank op 12 maart de melodie van het lied horen, wat al tot bezwaren leidde. Hij zou de melodie hebben gestolen van een gospel van Matt Redman: 10,000 Reasons (Bless the Lord). Anderen wezen op de gelijkenis met Bie Heweld, een loflied op Zeeland van Surrender uit Heinkenszand. Ook deed het denken aan de muziek van de tekenfilm Shrek en aan een Japanse panfluitwijs. Deskundigen hielden het erop dat het een voor de hand liggende melodie is.

De tekst, geschreven door Guus Meeuwis, Alain Clark, Daphne Deckers en Jack Poels, wekt de meeste weerstand. Critici wijzen op taalfouten, kromme anglicismen en merkwaardige ontbijttips: „De W van wakker, stamppot eten”, die actrice Georgina Verbaan op Twitter inspireerde tot: „De W van watten, in je oren.”

Marc van Oostendorp, hoogleraar taalkunde, wijdt een beschouwing aan de tekst op de website Neder-L. Hij noemt Koningslied populistisch, omdat daarin volk en leider samenvallen. Dit is volgens hem ook de reden dat de lieddichters nogal verwarrend wisselen van persoonsvorm. Eerst gaat het over ‘jij’, dan over ‘ik’, dan over ‘wij’. Van Oostendorp verwijst naar het Wilhelmus, dat ook in een verwarrende ik-vorm is geschreven.

Vlak voor hij in maart in DWDD achter de piano plaatsnam, voorspelde componist Ewbank al: „Of ik eindig aan boom, net als de bard in Asterix en Obelix.”