Hét interview van vanavond is strak geregisseerd door de RVD

Vanavond om 20.25 uur worden prins Willem-Alexander en prinses Máxima geïnterviewd door Rick Nieman en Mariëlle Tweebeeke.
Vanavond om 20.25 uur worden prins Willem-Alexander en prinses Máxima geïnterviewd door Rick Nieman en Mariëlle Tweebeeke. Foto RVD/Robin Utrecht

Vanavond om 20.25 uur wordt op Nederland 1 en op RTL 4 tegelijkertijd het interview uitgezonden dat Willem-Alexander en Máxima hadden met Mariëlle Tweebeeke (NOS) en Rick Nieman (RTL 4). Het interview is strak geregisseerd door de RVD en de interviewers worden na afloop onder de loep gelegd. NRC Handelsblad beschrijft vandaag de rol van de RVD en keek vorige week terug met eerdere interviewers van Willem-Alexander.

De aankomende koning zegt vanavond: “Ik ben geen protocolfetisjist”. En zijn vrouw: “Iedereen noemt me Máxima, hoor”. Twee citaten van het aanstaande koningspaar kregen we vooraf, en meteen was het nieuws. NOS en RTL publiceerden op maandag een promotiefilmpje van 33 seconden voor het interview met imminente koning Willem-Alexander en koningin Máxima, dat vanavond gelijktijdig wordt uitgezonden op Nederland 1 en RTL 4.

NOS en RTL maken het interview, maar dat moet in nauwe samenspraak met de RVD, de overheidsdienst die de voorlichting over het koningshuis verzorgt. De RVD heeft in deze weken voor de troonswisseling de regie strak in handen, en deelt slim gedoseerd Oranjenieuwtjes uit aan de pers.

‘RVD is losser en professioneler geworden’

Volgens royaltyjournalist Marc van der Linden van het tijdschrift Weekend is dat niet altijd zo geweest. “Vroeger waren het ambtenaren met weinig gevoel voor pr, bij wie het ‘geen commentaar’ in de mond bestorven lag. Sinds de komst van Máxima is de RVD veel losser en professioneler geworden. Ze kregen door dat journalisten niet per se hinderlijke types zijn, maar dat je ze ook kunt gebruiken.”

Van pogingen tot ingrijpen heeft Van der Linden nooit iets gemerkt, hoewel hij ook schreef over zaken die de Oranjes liever niet in de bladen hebben, zoals buitenechtelijk nageslacht en omstreden onroerende zaken.

“Ze bellen hoogstens wel eens dat ze ergens niet blij mee zijn. En vergis je niet, ze hebben een dagtaak aan het rechtzetten van broodjeaapverhalen.”

Koningspaar kan niet zo open zijn als Gordon en Barbie

Dat de RVD toch wat terughoudend blijft, vindt Van der Linden logisch en juist: “Voor royaltyverslaggevers is dat deel van het spel. Net als de bijbehorende kunst van het tussen de regels door lezen. De RVD snapt dat een monarchie niet gebaat is bij transparantie. Willem-Alexander en Máxima kunnen niet zo open zijn als Gordon en Barbie. Dat zou de mystiek verpesten.”

Willem-Alexander in eerste interview een opstandige jongen

De eerste die de kroonprins uitvoerig interviewde, was columnist Renate Rubinstein, die in 1985 een boekje over de kroonprins schreef: Alexander: Een impressie van de kroonprins bij zijn achttiende verjaardag. De prins komt hierin naar voren als een ietwat opstandige jongen, zoals er wel meer zijn. Over zijn toekomstige vrouw zei de prins:

“Moet je kijken, er loopt toch helemaal niets rond? Stéphanie van Monaco, dat zou ik niet erg vinden, maar verder?”

Ed van Westerloo, oud-directeur van de NOS, interviewde Willem-Alexander twee keer. De tweede keer was in 1993, vlak na het afstuderen van Willem-Alexander. Dit interview was bedoeld om Willem-Alexander aan het volk te introduceren. Van Westerloo: “We hebben het achter elkaar opgenomen, in één take. Er zaten twee uitspraken in waarvan ik dacht dat ze zouden sneuvelen.” Willem-Alexander betreurde dat de dienstplicht was afgeschaft. En hij sprak zich uit tegen samenwonen en vóór trouwen. De RVD schrapte echter niets.

Toch werd Van Westerloo verweten een ‘lakei’ van het koningshuis te zijn. Deze krant schreef dat de prins op een ‘zouteloze manier’ werd voorgesteld en dat de NOS met het interview haar ‘eigen journalistieke reputatie’ beschadigde. Van Westerloo kan zich er niet druk om maken.

“Bij ieder tv-interview met het koningshuis wordt de interviewer toch beticht van een hofnarrenhouding.”

Wie vertrouwen beschaamt komt er niet meer in

Paul Witteman interviewde de prins in 1997 en samen met Máxima in 2009. Dat deed hij met Maartje van Weegen. Witteman leek het goed te kunnen vinden met hen, maar toch zegt hij dat hij het heeft verbruid bij de Oranjes. In het tweede interview vroeg hij naar het regeringsrapport over schoonvader Zorreguieta, destijds staatssecretaris onder de militaire dictatuur in Argentinië. “Dat is een mening”, zei de prins, “en daar staan andere meningen tegenover.”

Witteman: “Voorafgaande aan het interview meldde ik die opmerkelijke uitspraak in mijn column in de VARA Gids. In overleg met de RVD, dus ik voelde mij gedekt. Tot de koningin erachter kwam.” Aangezien de uitspraak al in de gids stond, kon het niet meer uit het interview geknipt worden. Witteman:

“De koningin dacht waarschijnlijk: wat een rotstreek van die Witteman. Het draait om vertrouwen, als je dat enigszins beschaamt, kom je er niet meer in.”

Hij weet niet zeker of hij nog steeds uit de gratie is. “Het is een gevoel. Als ik ze tegenkom, bij bijvoorbeeld een concert, voel ik dat de liefde over is.”

Jeroen Pauw nam een potje Dulce de Leche mee

Jeroen Pauw interviewde in 2005 prinses Máxima alleen. Het gerucht gaat dat de kroonprins hem in dat interview te flirterig vond. Desgevraagd licht Pauw toe:

“Ik had een potje Dulce de Leche voor haar meegenomen, Argentijnse caramelpasta. Toen ze het potje zag, riep ze: ‘Ik hou van jou, zó veel’. Via het bruggetje ‘dik worden van Dulce de Leche’ heb ik enkele vragen gesteld over haar zwangerschap. Dit alles is eruit geknipt. Om nu te zeggen dat de kroonprins mij te flirterig vond, is aardig voor de overlevering, maar het is, vrees ik, toch te veel eer.”