Sociaal akkoord is bereikt - versoepeling ontslagrecht uitgesteld en WW toch op drie jaar

Werkgevers, werknemers en het kabinet zijn tot een sociaal akkoord gekomen. De “doorgeschoten” flexibilisering van de arbeidsmarkt wordt in het akkoord gecorrigeerd, het ontslagrecht vertraagd vereenvoudigd en de maximale WW-duur wordt toch op drie jaar gehouden. Ook heeft het kabinet toegezegd nog geen besluit te nemen over de bezuinigingen om het begrotingstekort in 2014 onder de drie procent te krijgen.

(VLNR) Albert Jan Maat van LTO Nederland, Hans Biesheuvel van MKB Nederland, voorman Bernard Wientjes van VNO-NCW, premier Mark Rutte, minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken, FNV-voorzitter Ton Heerts, Jaap Smit van CNV, MHP-voorzitter Reginald Visser en MHP-voorzitter Bob van der Wal tijdens de presentatie van het sociaal akkoord gesloten met werkgevers en vakbonden.
(VLNR) Albert Jan Maat van LTO Nederland, Hans Biesheuvel van MKB Nederland, voorman Bernard Wientjes van VNO-NCW, premier Mark Rutte, minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken, FNV-voorzitter Ton Heerts, Jaap Smit van CNV, MHP-voorzitter Reginald Visser en MHP-voorzitter Bob van der Wal tijdens de presentatie van het sociaal akkoord gesloten met werkgevers en vakbonden. Foto ANP / Martijn Beekman

Werkgevers, werknemers en het kabinet zijn tot een sociaal akkoord gekomen. Dat maakte premier Mark Rutte zojuist bekend in het Mondriaancollege in Den Haag, na afloop van het overleg met de sociale partners. De verschillende partijen gaven een gezamenlijke persconferentie over het akkoord.

De “doorgeschoten” flexibilisering van de arbeidsmarkt wordt in het akkoord gecorrigeerd, het ontslagrecht vertraagd vereenvoudigd en de maximale WW-duur wordt toch op drie jaar gehouden. Ook heeft het kabinet toegezegd nog geen besluit te nemen over de bezuinigingen om het begrotingstekort in 2014 onder de drie procent te krijgen.

Eerder vandaag werden werkgevers en werknemers het na 28 dagen onderhandelen al eens over een akkoord. Iets na zes uur schoof het kabinet aan bij het overleg, dat werd gehouden in het ROC Mondriaan in Den Haag.

Uit de eerste contouren van het akkoord bleek vanmiddag al dat onder meer de ingreep in de WW zou worden verzacht. De versoepeling van het ontslagrecht wordt uitgesteld en de nullijn in de zorg is van de baan. Ook wordt de invoering van een quotum arbeidsgehandicapten voor bedrijven uitgesteld. Lees hier een volledig overzicht met de belangrijkste maatregelen uit het sociaal akkoord.

‘Akkoord biedt voor ieder wat wils, maar iedereen moet inleveren’

Politiek redacteuren Thijs Niemantsverdriet en Derk Stokmans van NRC Handelsblad constateren dat kabinet, werkgevers én vakbonden met dit akkoord de kans krijgen zichzelf te presenteren als de overwinnaars van de onderhandelingen. Op het eerste gezicht biedt het akkoord voor alle betrokken wat wils, aldus Stokmans en Niemantsverdriet:

“Dat iedereen tevredenheid kan tonen is een knap resultaat, zeker omdat niemand enkele weken geleden nog dacht dat er überhaupt een akkoord zou komen. Het kabinet had niets te bieden, de werkgevers niets te winnen, de FNV was te zwak en te verdeeld. Die scepsis werd, vermoedelijk omwille van verwachtingsmanagement, regelmatig aangewakkerd door sociale partners zelf.”

Maar als je wat verder kijkt, moeten alle partijen ook wat inleveren. De WW wordt deels beperkt, het gehandicaptenquotum is voorlopig van de baan - vervelend voor PvdA. VVD moet dan weer aanzien dat het ontslagrecht weer niet wordt hervormd en dat het halen van de Brusselse drieprocentsnorm in 2014 moeilijk wordt. Het akkoord kost bovendien structureel 670 miljoen euro (waarvan het grootste deel wel is gedekt).

Nog lastiger, zeggen de politiek redacteuren, is dat het bezuinigingspakket voor 2014, nog maar een paar weken rond, nu alweer van tafel is, “dat levert naast potentiële Brusselse problemen ook gezichtsverlies op”.

Ook de werkgevers verliezen erop: die zullen flink moeten betalen, arbeidsgehandicapten aan het werk moeten krijgen en vinden nadeel aan het later ingevoerde versoepelde ontslagrecht.

Wat betreft de vakbeweging, FNV-voorman Ton Heerts gaf zelf al aan dat niet alle pijnlijke maatregelen van tafel zijn. Hij noemde het een “zware opgave” om de hele FNV mee te krijgen voor het akkoord: hij heeft zich niet volledig gehouden aan de onderhandelingszet die hij meekreeg om WW en ontslagrecht intact te laten. Hij moet de voorzitters van aangesloten bonden nog overtuigen.

Rutte: historisch akkoord

Premier Mark Rutte omschreef het gesloten akkoord met de sociale partners als “historisch”. Dat zei de premier tijdens de persconferentie waar hij het akkoord toelichtte. Nederland kan volgens hem de komende decennia vooruit met het akkoord. Het is een akkoord “dat de Nederlandse samenleving verder brengt”:

“Iedereen heeft geknokt voor zijn eigen opvattingen. Maar er was ook een gedeelde overtuiging en een gemeenschappelijk doel. We vinden namelijk allemaal dat we in een van de mooiste landen van de wereld wonen en we willen allemaal dat dat zo blijft.”

Maar iedereen beseft dat veranderingen en verbeteringen nodig zijn. Dat niets doen geen optie is. Die instelling heeft echt geholpen om er samen met elkaar uit te komen, aldus Rutte. Volgens de premier staat het akkoord helemaal in het teken van werk. Ook vicepremier Lodewijk Asscher toonde zich in zijn nopjes met wat hij het Mondriaanakkoord noemde, naar het Haagse Mondriaancollege waar het overleg plaatsvond.

Vakbonden spreken van een succes

Volgens CNV-voorzitter Jaap Smit heeft de polder zich van zijn beste kant laten zien. Hij voegde aan de persconferentie toe:

“De afgelopen jaren heb ik voortdurend aangedrongen op goed en constructief overleg tussen werkgevers en werknemers. Dat dit overleg nu ook tot een resultaat heeft geleid, is goed.”

Smit benadrukt het belang van de afspraken over de WW:

“De WW is van en voor werknemers en dus willen we ook de verantwoordelijkheid over wat er gebeurt met de WW terug. Daarom gaan werknemers, geleidelijk en de negatieve koopkrachteffecten worden gecompenseerd, meebetalen aan de WW.”

FNV-voorman Ton Heerts sprak van “een stap naar een fatsoenlijker Nederland”. Met het akkoord worden uitwassen op de arbeidsmarkt aangepakt. Heerts gaf wel aan dat niet alle pijnlijke maatregelen van tafel zijn. “Maar als ik hiermee morgen één ontslag heb kunnen voorkomen, dan is het al een succes.” Voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW Bernard Wientjes borduurde daar in zijn reactie op voort door het akkoord een succes te noemen “als een bedrijf minder over de kop gaat”.

Heerts noemt het wel een “zware opgave” om de hele FNV mee te krijgen voor het akkoord. “Het is niet gemakkelijk binnen de FNV”, zei Heerts. “Maar ik ga vechten voor dit akkoord.”

Wientjes noemt het akkoord goed. “Dit laat zien dat als het echt moeilijk wordt, we als sociale partners onze verantwoordelijkheid nemen.” Wientjes is blij dat een aantal zaken nu definitief geregeld is, zoals het ontslagrecht. “We gaan die dingen echt veranderen. Dat moet voor rust zorgen in de komende jaren.”

Akkoord moet draagvlak creëren voor bezuinigingen

Regeringspartijen VVD en PvdA hamerden al sinds het begin van het huidige kabinet op het belang van een sociaal akkoord. De regering wil daarmee draagvlak creëren voor de bezuinigingen en hervormingen.

De onderhandelingen startten officieel op 15 maart, nadat FNV-voorman Ton Heerts een mandaat kreeg van zijn achterban. Heerts mocht van de aangesloten vakbonden niet instemmen met een akkoord waarin de WW per saldo werd verslechterd.

Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher sprak eerder de hoop uit dat er voor 1 april een akkoord zou komen, omdat het kabinet voor 1 mei de hoofdlijnen van de begroting aan Brussel moet doorgeven.