Kabinet blijft tegen compensatie voor slachtoffers Q-koorts

Gezonde geiten in de stal in 2010, na de Q-koortsuitbraak, bij geitenhouder Jan Willem Kiezenbrink in Laag-Soeren.
Gezonde geiten in de stal in 2010, na de Q-koortsuitbraak, bij geitenhouder Jan Willem Kiezenbrink in Laag-Soeren. Foto ANP / Lex van Lieshout

Het kabinet blijft tegen het uitkeren van schadevergoedingen voor slachtoffers van de Q-koorts, bleek vanmiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer over de Q-koorts met minister van Volksgezondheid Edith Schippers en staatssecretaris van Landbouw Sharon Dijksma.

Schippers reageerde op de oproep van de Nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer, die er vandaag op aandrong om de slachtoffers financieel te compenseren. Hij stelde hetzelfde vorig jaar al in een rapport over de zaak. Ook een aantal partijen in de Tweede Kamer drong nu aan op een schadevergoeding. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren snapt niet dat de geitenhouders wel gecompenseerd zijn en de slachtoffers niet. “Er zijn mensenlevens kapotgemaakt”, zei ze. Thieme eiste “eindelijk erkenning en compensatie” voor de slachtoffers.

Schippers is echter niet bereid om een schadefonds op te richten, schrijft persbureau Novum. De overheid treft namelijk geen schuld. “De schade is geen resultaat van overheidshandelen”, zei ze. Bovendien is het niet mogelijk om objectieve criteria op te stellen voor een schadevergoeding. Dat is “uiterst complex”, aldus de minister.

Wel al eerder tien miljoen euro voor ondersteuning

Het kabinet heeft wel al eerder tien miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van Q-koortspatiënten. Het geld gaat naar een onafhankelijke stichting die patiënten moet ondersteunen met advies, begeleiding en onderzoek. Deze stichting kan maatwerk leveren, benadrukte Schippers. Het is de bedoeling dat de stichting binnen enkele maanden aan de slag gaat.

De bewindsvrouw wil eerst het werk van deze stichting afwachten. Als na een jaar blijkt dat schrijnende gevallen op geen enkele manier kunnen worden geholpen dan is zij wel bereid om nog naar “aanvullende maatregelen” te kijken. Financiële compensatie is daarbij nog niet mogelijk. Daarvoor is eerst een andere stichting nodig, zei Schippers.

Ook nog steeds geen excuses

Verschillende partijen vroegen tijdens het debat opnieuw om excuses, die het kabinet tot op heden niet heeft aangeboden. Schippers is dat nog steeds niet van plan, omdat de overheid volgens haar geen schuld treft. Tot een spijtbetuiging “in menselijke zin” was zij wel bereid:

“Natuurlijk betreur je de zaken zoals ze zijn gelopen. Natuurlijk spijt het je dat slachtoffers dit leed hebben ondergaan.”

De stichting voor mensen met Q-koorts Q-uestion is teleurgesteld. Voorzitter Michel van den Berg vindt het “onbegrijpelijk” dat er geen excuses en geen compensatiefonds komen.

De Q-koortsepidemie brak enkele jaren geleden uit bij geitenhouderijen in onder meer Gelderland en Noord-Brabant. Veel mensen in de omgeving liepen zonder het te weten een besmetting op. RIVM-directeur Roel Coutinho zei vorig jaar dat ten minste 24 mensen zijn overleden als gevolg van de Q-koortsbacterie. Mogelijk is dit aantal twee tot drie keer zo hoog, omdat lang niet altijd wordt vastgesteld dat Q-koorts de doodsoorzaak is. Volgens een schatting zijn er rond de vijftigduizend Q-koortspatiënten.