Paniek in de coffeeshop: wat bedenken ze nú weer?

Vandaag wordt bekeken of zware wiet mogelijk een harddrug wordt. „Dan kunnen we de boel opdoeken”, denken coffeeshophouders.

Nederland. Maastricht, 12-09-2011, Coffeeshop Easy Going Een klant aan het loket in coffeeshop easygoing. Coffeeshop Easygoing hanteert vanaf 1 oktober 2011 het buurlanden beleid. D.w.z. Alleen toeristen uit de omliggende landen zoals belgie en duitsland zijn nog welkom in de coffeeshop. Klanten uit Frankrijk, Luxemburg en Engeland of verder zijn niet meer welkom. Overal in de coffeeshop hangen posters die dit beleid kracht bij moeten zetten. Drugs, softdrugs, cannabis, weed, wiet, nederwiet, hash, handel, gedoogbeleid, coffeeshop, hennep, marihuana LET OP: MODELRELEASE Foto: Jiri Buller
Nederland. Maastricht, 12-09-2011, Coffeeshop Easy Going Een klant aan het loket in coffeeshop easygoing. Coffeeshop Easygoing hanteert vanaf 1 oktober 2011 het buurlanden beleid. D.w.z. Alleen toeristen uit de omliggende landen zoals belgie en duitsland zijn nog welkom in de coffeeshop. Klanten uit Frankrijk, Luxemburg en Engeland of verder zijn niet meer welkom. Overal in de coffeeshop hangen posters die dit beleid kracht bij moeten zetten. Drugs, softdrugs, cannabis, weed, wiet, nederwiet, hash, handel, gedoogbeleid, coffeeshop, hennep, marihuana LET OP: MODELRELEASE Foto: Jiri Buller Jiri Buller/Hollandse Hoogte

Eigenaar Michael Veling van coffeeshop 420 in Amsterdam ziet zichzelf al in de gevangenis, vingers om de tralies. Gearresteerd omdat hij harddrugs in zijn shop heeft verkocht. Maar hij verkocht toch geen cocaïne, maar gewoon cannabis? Zijn coffeeshop zal gesloten worden en dat allemaal vanwege een mogelijke wetswijziging. Veling, die het woord voert namens de Amsterdamse Bond voor Cannabisdetaillisten: „Als deze wet wordt doorgevoerd, betekent dat het einde van het fenomeen coffeeshop.”

Paniek in de Nederlandse coffeeshops. De Tweede Kamercommissie Volksgezondheid buigt zich vanmiddag over het ontwerpbesluit om cannabis met een gehalte van meer dan 15 procent aan tetrahydrocannabinol (THC) voortaan als harddrug aan te merken. THC is de werkzame stof in cannabis.

Het voorstel – dat staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) vorige week aan de Tweede Kamer stuurde – zou eind van de maand al doorgevoerd kunnen worden. Een besluit dat enorme gevolgen kan hebben. Het gemiddelde THC-gehalte in nederwiet ligt namelijk momenteel tussen de 15 en 18 procent. In één klap zou naar schatting 70 tot 80 procent van alle handel in coffeeshops illegaal worden.

Coffeeshopeigenaren uit het hele land stuurden gisteren een brandbrief naar de Tweede Kamer. Het ministerie verwacht dat door zelfregulering het THC-gehalte zal dalen naar 12,5 procent, staat in een ‘impactanalyse’ die de staatssecretaris heeft laten maken. Daarin wordt verder een scenario geschetst waarin het THC-percentage gelijk blijft. Dat levert 2.100 extra harddrugszaken op voor het Openbaar Ministerie, 190 extra dagvaardingen, 1.200 extra harddrugszaken voor de politie en jaarlijks 600 extra celjaren.

Vooralsnog gaat het ministerie ervan uit dat coffeeshophouders hun leveranciers zullen dwingen cannabis met een lager THC-gehalte te leveren, maar daar zit precies het probleem. Nederlandse coffeeshopeigenaren kunnen onmogelijk weten hoeveel THC hun cannabis bevat. De leveranciers zitten namelijk in het illegale circuit. Zelf hebben shopeigenaren geen methode om het THC-gehalte in hun drugs te meten. Het Trimbos-instituut voor verslavingsvraagstukken zegt dat er überhaupt geen methode bestaat waarmee coffeeshops het THC-gehalte kunnen meten. Wetenschappelijk medewerker Daan van der Gouwe: „Dat kan alleen het Nederlands Forensisch Instituut.”

En waarom ligt de grens eigenlijk op 15 procent THC? Volgens de staatssecretaris is de voorgenomen wetswijziging een direct gevolg van het rapport Drugs in Lijsten dat de commissie-Garretsen in 2011 schreef in opdracht van het ministerie. Daarin wordt de aanbeveling gedaan cannabis met een THC-gehalte hoger dan 15 procent als harddrug aan te merken, omdat het schadelijk zou zijn voor de gezondheid. Dit was zo dringend, dat er direct moest worden ingegrepen, ondanks het feit dat de commissie zelf geen wetenschappelijke onderbouwing kon vinden voor de 15-procentlimiet. „Daarvoor is longitudinaal onderzoek nodig.”

Coffeeshophouder Gerrit Jan ten Bloemendal van coffeeshop De Os in Leeuwarden verwacht chaos rond de ruim 600 shops in Nederland. Hij noemt het „extreem naïef” van de staatssecretaris om te denken dat het THC-percentage „vanzelf” zal dalen. Ten Bloemendal: „In één en dezelfde plant zitten soms al verschillen in THC, dat is dus niet te meten. De kans is dus enorm dat we een keer gepakt worden voor een harddrugovertreding. De straffen daarvoor zijn enorm. De coffeeshop wordt vaak direct gesloten.”

„Coffeeshopje pesten”, noemt uitbater Michael Veling het. Hij doelt op recente maatregelen zoals de wietpas, waarbij coffeeshops vaste ledenpasjes moesten uitdelen aan een gelimiteerd aantal klanten. Na een proef in Limburg, Noord-Brabant en Zeeland werd het idee afgeschoten. De straathandel bleek enorm toe te nemen, en de coffeeshops liepen leeg. Het afstandscriterium, waarbij coffeeshops in de buurt van scholen gesloten moeten worden, en het ingezetenencriterium, waardoor alleen Nederlanders de coffeeshop in mogen, staan weliswaar nog wel overeind, maar daarover mogen gemeenten zelf beslissen hoe ze hun beleid invullen. Veling: „Dat levert chaos op, want elke gemeente doet iets anders. In Hilversum mag je als buitenlander niet de shop in, en in Amsterdam wel. Dat is toch raar?”

Door de wietpas raakte veel personeel van coffeeshops in het zuiden hun baan kwijt. Volgens coffeeshopeigenaar Nol van Schaik van de Willie Wortelshops in Haarlem zal de voorgenomen THC-wetswijziging voor nóg meer chaos zorgen: „Als zware cannabis een harddrug wordt, is dat tien keer erger dan de wietpas. Dan kunnen we alles opdoeken.” Veling: „De conclusie moet altijd zijn: de handel verdwijnt niet. Reken maar uit waar die terechtkomt. Op straat.”