shopt Billendoekjes

Verantwoord winkelen valt nog niet mee. Het wemelt in de supermarkt van ‘duurzame’ producten en ‘gezonde keuzes’. Wat is de beste keuze? Op vrijdag helpt nrc.next. Vandaag: waar veeg je de billen (en de rest) van je baby mee af?

Ouders van jonge kinderen zijn grootverbruikers van de natte, zachte billendoekjes. Pak na pak gaat er doorheen. Maar welk merk kies je? Het ene merk is zeepvrij, het andere zonder alcohol, zonder parfum, zonder parabenen. Wat zit er wél in en wat maakt het uit? En heb je per se die speciale ‘snoetenpoetsers’ voor het gezicht nodig?

Hoogleraar chemie Leo Jenneskens van de Universiteit Utrecht bestudeert op verzoek de ingrediëntenlijst. Hij vindt billendoekjes een slim product. „De fabrikant die doekjes met water kan verkopen, zal continu in een deuk liggen. Alle fabrikanten willen het liefst water verkopen, want daar maak je de meeste winst op.”

In vrijwel alle billendoekjes zit hetzelfde, zegt Jenneskens. Het grote idee achter de doekjes is dit: „Fabrikanten proberen twee dingen te mengen die niet makkelijk te mengen zijn: water en vet. Water om de billen schoon te maken, en vet om ze zacht te houden. Dan doen ze er iets bij wat lekker ruikt en iets wat desinfecterend werkt.”

Alcohol zou daar de uitgelezen substantie voor zijn: het verfrist, maakt schoon en doodt bacteriën en schimmels. Maar alcohol droogt de huid uit. Dus kiezen fabrikanten voor andere stoffen die dat werk doen, zoals phenoxy-ethanol, PEG-40 hydrogenated castor olie, sodium benzoaat of dehydroacetisch zuur. Die stoffen verschillen wel wat per merk, ziet Jenneskens, maar niet veel. „Het zijn allemaal goedkope chemische verbindingen.”

Pampers baby wipes

2,9 cent per doekje, per 64 stuks

Goede koop:

Pampers doekjes zijn zeep- en alcoholvrij en „gemaakt van 98 procent gezuiverd water”. Fabrikant Procter & Gamble laat weten: „alle Pampers babydoekjes bevatten een speciale lotion die voor 98 procent uit water bestaat om ervoor te zorgen dat plakkerig vuil of opgedroogde urine goed oplost.” En wat betekent dat ‘gezuiverd’ dan? Dat is „gedeïoniseerd water”, zegt een woordvoerder. Om te voorkomen dat de ionen onverwachte reacties met andere ingrediënten aangaan. Dat zal wel, zegt Jenneskens: „Maar gewoon water uit de Nederlandse kraan is goed genoeg. Zodra je gaat mengen met andere spullen, zitten die ionen er zo weer in.”

Pampersdoekjes zijn stevige, vette doekjes met een zoete geur van de xanthan gum en maltodextrine. Ook zit er citroenzuur in. Dat is, zegt de fabrikant, om te zorgen dat de zuurgraad op de billen hoog blijft. Urine haalt de zuurgraad omlaag, zodat de enzymen uit babypoep de huid kunnen aantasten. Citroenzuur werkt dat tegen. Klopt. Maar in vrijwel alle billendoekjes zit standaard citroenzuur.

Zwitsal billendoekjes en Snoetenpoetsers

Billendoekjes: 3,7 cent per doekje, 72 stuks. Snoetenpoetsers: 6,3 cent, 40 stuks

Goede koop: en

Wat is precies het verschil tussen de dure Snoetenpoetsers met Disney Cars- en Princessplaatjes en de goedkopere billendoekjes van Zwitsal?

Weinig. Je kúnt met de goedkope billendoekjes ook gezichtjes poetsen, laat fabrikant Unilever weten, maar de geur is anders. Bovendien zit in Zwitsal billendoekjes zinksulfaat. Zink zit ook in de vertrouwde zinkzalf. Mensen hebben zink nodig, maar je moet er ook weer niet al te veel van binnenkrijgen, zegt Jenneskens. De dosis in Zwitsaldoekjes zal niet gevaarlijk zijn, maar het zou logischer zijn om een doekje zonder zink voor het dagelijkse snoetenpoetsen te gebruiken.

Ook al staat er ‘hypoallergeen’ op het pak, in de twee soorten Zwitsaldoekjes zitten wel parabenen; chemische verbindingen die desinfecterend werken. Handig in vochtige doekjes die wekenlang liggen. Parabenen zijn niet gevaarlijk, maar sommige mensen kunnen er een allergische reactie van krijgen. Het stempel hypoallergeen is niet wettelijk beschermd.

Naty Eco Sensitive Wipes

4,3 cent per doekje, per 70 stuks

Goede koop:

Zonder parfum, zonder chloor, biologisch afbreekbaar, in ecologische verpakking. Dat is wat het Zweedse Naty, met het keurmerk van de Zweedse Organisatie voor Natuurbescherming, biedt. Vijf sterren staan er ook op het pak en een stempel van de Mother & Baby-award.

Hoe ecologisch ook, in de Naty-doekjes zitten gewoon de standaard ingrediënten: glycerine, citroenzuur, een desinfecterend middel, en chemische verbindingen die water met vet vermengen. En kamille en aloë vera. De verpakking is op basis van kalk. Naty-doekjes zijn wel de enige van alle besproken doekjes zonder phenoxy-ethanol, een populair conserveringsmiddel dat mogelijk irriterend is voor de huid.

In tegenstelling tot de andere doekjes die van synthetische vezels zijn gemaakt, zijn de Naty-doekjes van houtpulp. De lekker stevige doekjes zijn biologisch afbreekbaar, in maximaal 180 dagen. Dat biedt geen oplossing voor ‘de doekjesproblematiek’, die de rioolbedrijven een paar jaar geleden bij het ministerie van – destijds – VROM hebben aangekaart. Per jaar zouden riolen en toiletsystemen zo’n 300.000 keer per jaar verstopt raken door vochtige toilet- en schoonmaakdoekjes. Naty gaat daar geen verandering in brengen.

Toujours baby wipes

1,8 cent per doekje, van de Lidl

Goede koop:

De sensitive-variant van de Lidl babydoekjes is vrijwel geurloos, stevig en behoorlijk nat. Ook deze doekjes zijn zonder alcohol, parfum, parabenen of kleurstof, maar er zit wel phenoxy-ethanol in. In de doekjes zitten geen luxe extra’s als zinkzalf of zoete maltodextrine. Ze zijn niet significant beter dan de andere doekjes, maar ook niet slechter. Ze zijn wel de goedkoopste. En ze poetsen prima.

Heb je een bewering langs zien komen die je wilt laten checken of weet je een goed onderwerp voor next.shopt? Mail naar nextcheckt@nrc.nl