Het regent lovende recensies over het Rijksmuseum - ‘het voelt gewoon goed’

Zaal over de Middeleeuwen in het vernieuwde Rijksmusuem.
Zaal over de Middeleeuwen in het vernieuwde Rijksmusuem. Foto NRC / Olivier Middendorp

De pers mocht gisteren als eerst het vernieuwde Rijksmuseum in na een verbouwing van tien jaar die naar schatting 375 miljoen euro kostte. Hoe is het museum in zijn nieuwe gedaante ontvangen? Lees het laaiend enthousiaste oordeel van recensenten.

NRC: het resultaat is grandioos

De NRC-recensenten liepen gisteren vol bewondering door het pand. Het gebouw is met vijf ballen beloond door Bernard Hulsman:

“Het was een gouden greep van de Rijksgebouwendienst om de Spaanse architecten Antonio Cruz en Antonio Ortiz de opdracht te geven voor het ontwerp voor de verbouwing. [...] Het resultaat van de tien jaar durende combinatie van restauratie en vernieuwing is grandioos. De grootste ingreep van Cruz en Ortiz, het leegmaken van de volgebouwde binnenhoven, heeft ervoor gezorgd dat het Rijksmuseum nu eindelijk een entree heeft die past bij het belangrijkste museum van Nederland. [...]

Ook de opzet van het Rijksmuseum is nu volkomen helder. De Aziatische kunst is ondergebracht in een afzonderlijk paviljoen van Cruz en Ortiz in de tuin van het museum. Het overzicht van de Europese en vooral Nederlandse kunst en vormgeving begint op de begane grond met de Middeleeuwen en met de twintigste eeuw op zolder. Het enige minpunt van het vernieuwde Rijksmuseum is dat de twee trappetjes naar de zolder moeilijk zijn te vinden. Slechts een kleine smet op een schitterend gebouw.”

Sandra Smallenburg schreef liefdevol over de collectie, en gaf deze ook vijf ballen:

“Nooit eerder zagen de werken van de Hollandse meesters er zo schitterend uit als hier, op hun nieuwe plek in de eregalerij. Fris steken ze af tegen de donkergrijze wanden, van boven gestreeld door het daglicht en bijgelicht door een gloednieuw led-verlichtingssysteem. Alsof er geen eeuwen verstreken zijn sinds ze gemaakt werden. Alsof het roomwit van Vermeers melkstraal zojuist uit een verftube werd geknepen, zo helder en zo zuiver zijn de kleuren. [...]

misschien wel de grootste verdienste van het nieuwe Rijksmuseum: het toont de schilderijen en voorwerpen uit de voorbije eeuwen op ongelofelijk frisse en actuele manier. “Alle goede kunst is hedendaags”, zei de Britse schilder David Hockney eens.

Kijk naar het schitterende portret dat Maarten van Heemskerck in 1529 maakte van een doodgewoon Hollands meisje. Zie haar mooie volle lippen, haar zwoele blik. Vergeet het spinnenwiel en het gekke kapje op haar hoofd. Dan zie je: ze is de Doutzen Kroes van de zestiende eeuw.”

VK: Hier zouden Het Louvre en MOMA een moord voor doen

De Volkskrant pakt vandaag uit met maar liefst 27 pagina’s over het Rijks. De architectuur krijgt vier sterren van Bob Witman, hij noemt het “een van de beste revitalisatieprojecten van de afgelopen twintig jaar”. Zijn conclusie:

“Als je op het binnenplein van het museum staat, zie je straks door de beglaasde boogramen van de tunnel de fietsers als schimmen voorbij schieten. Dat kon je vroeger niet zien. Hoe briljant is dat? Fietsers die dwars door een museum rijden.

Het Louvre en MoMA zouden een moord doen voor dat concept. Als de toerist straks met open mond op dat plein staat, weet hij onmiddellijk waar hij is. En dat is waar het om gaat in de hedendaagse mondiale architectuur: identiteit en lokale context.

Dit is een stad, denkt die toerist, waar je onder de Nachtwacht door kunt fietsen. Dit is Holland, waar een fietsroute net zo heilig is als een berg mooie schilderijen, waar de Fietsersbond net zo machtig is als de directeur van een prestigieus museum.”

Trouw: het voelt gewoon goed

Trouwrecensent Henny de Lange windt er geen doekjes om: na een uur ronddwalen door het nieuwe Rijksmuseum doemen steeds meer uitroeptekens op in het hoofd:

“Over de kleinste details is nagedacht in het nieuwe Rijksmuseum. Het prachtige interieur staat helemaal ten dienste van de topstukken die in alle zalen bijzonder goed uitkomen. Volmaakte harmonie. Het is een feest. [...]

De schoonheid van het nieuwe Rijksmuseum zit vooral in de volmaakte harmonie tussen kunst en gebouw. Op wonderbaarlijke wijze past het allemaal bij elkaar. En daarnaast heeft het ook zoiets vertrouwds om na tien jaar zoveel bekende kunstwerken terug te zien. Het nieuwe Rijksmuseum voelt gewoon goed. Het maakt je blij. [...]

Zijn er dan helemaal geen kritiekpunten? Natuurlijk zijn die er. Maar dat neemt niet weg dat het nieuwe Rijksmuseum absolute wereldtop is, om toch nog maar een superlatief uit de kast te halen. Maar misschien moeten we volstaan met wat minister Jet Bussemaker van cultuur gisteren constateerde: “Je wordt er stil van hoe mooi het Rijksmuseum is geworden.”

Gisteren verschenen er ook van buitenlandse titels verslagen over het nieuwe Rijks. Carol Vogel in The New York Times:

“Het museum heeft weer een groot deel van zijn 19de-eeuwse grandeur herwonnen in combinatie met 21ste-eeuwse technologie en verlichting.”

De Brits-Amerikaanse kunsthistoricus Simon Schama in FT:

“In een tijd van inwisselbare internationale kunstbeurzen, allemaal leurend met dezelfde hedendaagse kunst, heeft het iets diep ontroerends dat een grote kunstinstelling niet bang is om nog eens het eigene van haar nationale cultuur en geschiedenis te bevestigen, en om daaruit reden tot algemene vreugde in plaats van onbehaaglijke verlegenheid te putten. [...] De heropening van het Rijksmuseum is een gelegenheid geworden met volop mogelijkheden tot een milde maar onbeschroomde daad van nationale herbevestiging. En dit alles zonder een zweem van bekrompen chauvinisme.”