De Uitspraak: Hoeveel bezwaarprocedures mag een burger beginnen tegen de gemeente?

Mag een burger eindeloos bezwaarprocedures aanspannen uit protest met het doel de overheid te schaden? Met commentaar van NJB redacteur, advocaat en Leids hoogleraar staats- en bestuursrecht Tom Barkhuysen

De Zaak. Een pandjesbaas die ruzie heeft met de gemeente Dordrecht besluit zoveel mogelijk bezwaarschriften en brieven in te dienen.

De gemeente sloot een aantal van zijn panden wegens illegale kamerverhuur en veilde er twee om niet betaalde dwangsommen te incasseren. De man bezit 42 panden. Hij spande in een jaar 2247 procedures aan, over van alles en nog wat.

De gemeente eist dat de man om zich gedurende twee jaar nietvaker dan tien keer per maand met brieven, faxen of e mails tot de gemeente richt. Behalve als het gaat om zijn eigen zaken met de gemeente – dan blijft hij vrij in zijn correspondentie.

Waarom doet de man dat? Op de zitting herhaalt hij wat hij in het Algemeen Dagblad zei. Hij doet het ‘gewoon om te zieken’ en de gemeente op kosten te jagen. Verder wil hij de gemeente dwingen om het verscherpte beleid tegen illegale kamerverhuur op te geven. In correspondentie met de gemeente schrijft hij de gemeente zo te dwingen om de opbrengst uit zijn geveilde panden weer uit te geven aan juristen. Ook wil hij de gemeente zoveel procedures aandoen dat hij met een beroep op de ‘Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen’ automatisch vergoedingen zal ontvangen. En dus via een omweg schadeloos wordt gesteld voor het verlies van zijn panden.

Wat is het belang van de gemeente? De gemeente begroot de kosten van de procedures op vier ton per jaar. „Dit terwijl de gemeente moet bezuinigen op voorzieningen als zwembaden en bibliotheken”. Behalve een verbod vordert de gemeente ook een dwangsom van 300 euro per overtreding.

Wat is de rechtsvraag? Kan een burger in juridische zin misbruik maken van de bevoegdheid om in bezwaar te gaan bij de overheid? De rechter oordeelt dat er alleen een misbruikbepaling bestaat in het vermogensrecht (goederen en verbintenissen). Dit conflict speelt tussen een burger en een overheid: bestuursrecht dus. Tot nu toe namen rechters driemaal eerder aan dat het toch kan: een burger die misbruik maakt van een bevoegdheid jegens de overheid. Maar dan moet de burger het wel heel bont maken voordat de rechter dat mag aannemen. Immers, de overheid heeft zeer verstrekkende bevoegdheden. De burger „moet de nodige ruimte worden geboden om tegen de overheid te kunnen opkomen in een gerezen conflict met die overheid. Deze ruimte is echter niet onbegrensd.”

Wat is het oordeel? De pandjesbaas heeft de grens overschreden. Hij wil vooral de gemeente schaden. De aandacht die hij van de gemeente vraagt is disproportioneel. Ook als wordt meegewogen dat de man 42 panden bezit, waardoor hij dus meer contact heeft met de overheid dan een ander. Ook is het aanspannen van zoveel procedures als politiek drukmiddel niet gerechtvaardigd. „Een gemeente beschikt nu eenmaal over gelimiteerde middelen”. Actie voeren door de gemeente te dwingen geld uit te geven is niet legitiem. De pandjesbaas moet zich beperken tot tien brieven of emails per maand.

 

De uitspraak (LJ BZ 4905) is hier te vinden.

Reageren? Volledige naamsvermelding verplicht.