Kan het geen warm water regenen?

Op 1 april gaat het kreeftseizoen van start. Ondanks de lage temperatuur bracht visser Gerrie van den Hoek donderdag de eerste kreeft naar de veiling. „De Spaanse ambassadeur noemt zijn kreeft Pepe en overhandigt hem aan Erica Terpstra.”

Zaterdag 23 maart

Al vroeg achter de computer om het weerbericht te bekijken. Het is niet best: kou en noord- of oostenwind. Dat is niet goed voor de watertemperatuur – nu rond de 3,5 graden – en dus voor de visvangst. We moeten er eigenlijk nog 3 graden bij hebben, de kreeft houdt niet van kou. Hij laat zich dan minder makkelijk vangen. Pas als het warmer wordt, krijgt hij honger en gaat hij op zoek naar voedsel. Tot die tijd houdt hij zich schuil. Niet alleen aan de wal verlangen we naar de zon!

In de ochtend doe ik thuis herstelwerk aan de netten. Netten boeten is nog ouderwets handwerk waarbij regels gelden voor de maaswijdte en vorm. Als kind hielp ik mijn vader al met dat klusje.

Mijn vrouw Vera en mijn zoon Robin van 11 gaan ’s morgens naar de voetbalclub. Onze dochters Hanna (5) en Sophie (8) zijn bij mij. Als het straks drukker wordt met het vissen en we lange dagen maken, zie ik mijn gezin veel minder.

Zondag

Ik laat eerst onze drie honden uit en om 10.00 uur gaan we naar de kerk. Daarna met z’n allen op bezoek bij mijn schoonouders.

Op de terugweg rijden we over de Zeelandbrug. We zien op de Oosterschelde al vrij veel boeien en vlaggen drijven waar de kreeftenkorven en visfuiken staan. Eigenlijk is hier geen ruimte voor nog meer vistuigen. Er zijn nu 32 actieve kreeftenvissers. Dan zijn er nog twintig zogeheten ‘slapende vergunningen’. We moeten er niet aan denken dat die benut gaan worden. Met de groeiende vraag naar Zeeuwse kreeft en de goede prijs die handel en consument betalen, bestaat die kans wel. Voor de vissers valt er dan minder te verdienen en de kreeftenstand lijdt eronder.

Maandag

Om 6.00 uur op. Visaas uit de vriezer halen. Kreeften zijn alleseters en deinzen er als kannibalen niet voor terug hun soortgenoten aan te vallen. Moeder Natuur heeft daar wat op gevonden: verliest een kreeft een poot in een gevecht, dan groeit gewoon weer een nieuwe aan. Maar waarom zou je als kreeft moeilijk doen, als je ook kunt genieten van die aas die de vissers uitzetten.

Rond 10.00 uur gaan mijn vismaat en ik aan de slag en lichten we de ruim honderd kooien. Voorzichtig inspecteren we de inhoud en zetten alle kleine kreeften, krabben en andere zeedieren weer terug. Ook de zogenaamde zaadkreeften worden teruggezet. Dit zijn zwangere vrouwtjes en met zwangere vrouwen ga je altijd voorzichtig om! In totaal halen we slechts elf kreeften uit de fuiken, dat valt een beetje tegen. Maar het is genoeg voor de opening van het kreeftseizoen. De eerste kreeft op de veiling levert straks tussen de 25 en 40 euro per kilo op. Als de kreeft naar het restaurant gaat, gaat die prijs zo’n drie, vier keer over de kop.

Donderdag mogen we de fuiken weer lichten en dan gaat de vangst naar de visafslag om verkocht te worden. Kan het geen warm water gaan regenen?

Dinsdag

Een straffe noordoostenwind met temperaturen rond het vriespunt. Normaal zijn we al vanaf half maart – in de aanloop naar het kreeftseizoen – aan het vissen op tong. Maar met dit weer laat tong zich nog niet voor de kust zien. Omdat er op het water nu niet veel te doen is, doen we onderhoud aan netten en boten. ’s Avonds maak ik de leefbakken voor de kreeft in orde. Een deel van de kreeft verkopen we rechtstreeks vanuit huis. We merken dat steeds meer restaurants en consumenten graag bij de visserman kopen. Ze vinden het leuk ons verhaal te horen; over hoe en waar we vissen. Het heeft wat extra’s. Mijn vrouw Vera regelt de winkel. Eens per week brengen we kreeft naar de visafslag in Colijnsplaat.

De helft van de kreeften die in Nederland worden gevangen, gaat naar België. De Belgen genieten echt van kreeft eten. We zien ook echt een verschil in onze winkel. De Belgen genieten al van het kopen an sich, ze komen een mooie kreeft uitzoeken en zullen niet vragen naar de prijs. Hun belangrijkste missie: de allermooiste kreeft. Nederlandse klanten vragen eerst naar de prijs en stemmen daar hun keuze op af.

Woensdag

Mijn maat Jacco is er om 7.00 uur. Eerst nog een paar kreeftenlijnen klaarmaken die we vrijdag in het water gaan zetten.

Vandaag kreeg Vera verschillende telefonische bestellingen voor Pasen, onder andere van een restaurant uit Ouddorp. In Zeeland is een aantal restaurants aangesloten bij de Kring van de Oosterscheldekreeft. Ze bieden in het seizoen heerlijke kreeftmenu’s aan, en serveren die met een speciale wijn; dit jaar is dat een Spaanse Treixadura 2011, van Bodega Terrado Castelo.

Wij hebben ook klanten die zelf thuis de kreeft koken. Zo moeilijk is dat niet. Eigenlijk niet lastiger dan het bakken van een stukje vlees, met het verschil dat het vlees van een dier komt dat al dood is, en de kreeft nog leeft als je ‘m gaat bereiden. Wij eten met Pasen thuis ook kreeft. Onze kinderen zijn er gek op. Meestal laat ik eten koken aan mijn vrouw over, maar niet als het gaat om kreeft. Alleen wat zout in het water en vijf minuten koken. Gewoon puur en een beetje mayonaise erbij. Als je zo’n levende kreeft in het kokende water gooit, gilt hij niet van de pijn. Dat is een fabeltje. Wat je hoort is een soort gesis; dat is de lucht die ontsnapt van tussen de scharen. De kreeft kent geen pijn; de hersenactiviteit is anders. Vergelijk het met een vlieg of mug.

Na het eten met Jacco naar Schouwen Duiveland om de palingfuiken te inspecteren. Nu houden we het nog samen bij, maar zodra het kreeftseizoen begint, doet mijn vader de paling en fuiken. Hij is 67, maar werkt nog volledig mee.

Donderdag

Vandaag de officiële opening van het kreeftenseizoen. Gasten zijn onder meer Erica Terpstra, diverse ambassadeurs en journalisten uit Nederland, België en Duitsland. Om 6.30 met Jacco en Marco naar Zierikzee, waar we de lijn met kooien overboord zetten. Met kreeft erin, zodat ze straks zeker beet hebben… Met dit weer neem ik liever het zekere voor het onzekere.

De officiële opening begint met toespraken van Erica Terpstra en de commissaris van de koningin, Han Polman. Wij krijgen een mooi gezelschap aan boord: verslaggevers van Omroep Zeeland en SBS6; prominenten, onder wie verschillende ambassadeurs, die assisteren bij het omhalen van de kreeftenkooien. Wat een verrassing, er zitten er een paar in! De Spaanse ambassadeur noemt zijn kreeft Pepe en overhandigt hem aan Erica Terpstra. Dan weer richting Zierikzee, waar ik samen met mijn vrouw een kreeft kook voor de camera van SBS6. Ondertussen wordt de eerste Oosterscheldekreeft met een helikopter naar de visveiling in Colijnsplaat gevlogen. De opbrengst van 19.850 euro wordt geschonken aan een goed doel: het Liliane Fonds, waarvan Erica Terpstra ambassadeur is.

Zelf sluit ik de dag af met een biertje met mijn maten in het café aan de haven. Ik word rond 18.00 uur opgepikt door mijn vrouw. Vanavond nog een paasviering van onze twee dochters in de kerk.