Dit is een topjaar voor haardhout

De lente is begonnen, maar daar is nog weinig van te merken. In de Keukenhof komen de tulpen nog niet op, in de tuincentra is het rustig. „Als het koud is, kun je niet planten.”

Leuk is anders. Maart was „zeer koud en droog” en sinds 1987 niet zo fris, zo meldt het KNMI. Pasen wordt koud. „We lopen een week achter op schema”, laat De Keukenhof in Lisse weten. „We zijn druk aan het sproeien. Dat helpt wel. En we hebben veel bakken met bloeiende tulpen neergezet, zodat het er toch nog kleurig uitziet.” De natuur laat zich niet dwingen, constateert de Hortus Botanicus in Amsterdam. April is tulpenmaand, maar van de veertig soorten tulpen zijn er straks slechts twee te zien. „Normaal gesproken liggen er rond deze tijd paarse tapijten onder de bomen. Nu niet. Het is allemaal wat later dan je zou verwachten.”

Tuincentra maken een „treurig” voorjaar door, meldt adjunct-directeur Brenda Horstra van Tuinbranche Nederland. Precieze cijfers zijn er nog niet, maar vorig jaar misten de tuincentra honderd miljoen op een totale omzet van 3,9 miljard euro door een koude april, een „cruciale maand” voor de branche. „De parkeerplaatsen bij de tuincentra staan aardig vol. De mensen komen in een lekker warme omgeving om bij ons het voorjaar op te snuiven, maar kopen doen ze niet. Nog niet. Als het koud is, kun je niet planten.”

De natuur ligt twee tot drie weken achter op het gemiddelde in de afgelopen twaalf jaar. „We liggen nu zelfs enkele dagen achter op het gemiddelde van veertig jaar geleden. Toen was het nog normaal dat de lente later begon”, zegt bioloog Arnold van Vliet, coördinator van de Natuurkalender, waarin jaarlijks terugkerende verschijnselen worden bestudeerd aan de hand van waarnemingen. De kou is tragisch voor soorten die door de klimaatverandering Nederland zijn binnengekomen. Ook sommige vlindersoorten zijn gedupeerd. Maar „gunstig” is volgens Van Vliet dat trekvogels die de afgelopen jaren te laat terugkeerden om van de vervroegde voedselpiek te profiteren, nu wél op tijd zijn. „Het gras groeit niet. Daardoor wordt er voorlopig niet gemaaid. Gunstig voor weidevogels.”

Het is de eer van strandtenthouders te na om te beweren dat ook zij slachtoffer zijn van de kou. „We zijn de laatste jaren minder afhankelijk geworden van het weer”, zegt voorzitter Paul Zonneveld van de Nederlandse Vereniging Strandexploitanten Noordzeestrand. Velen hebben een restaurant ingericht. Je kunt er vergaderen of trouwen. „Je moet zorgen voor een feestje.” Hij raadt iedereen aan om toch naar het strand te gaan. „Aan de kust is het altijd ander weer dan in het de rest van het land.”

Fijn is de kou eigenlijk alleen voor bepaalde ondernemers. Handelaren in haardhout beleven een „topjaar”, meldt bedrijfsleider Gert Sikkema van Haardhout.com uit Emmeloord, een van de grotere spelers in de branche. Zijn omzet is 30 tot 50 procent hoger dan vorig jaar. „Dat hadden we ook wel nodig, na al die warme winters.” Ook de supermarkten halen een hogere omzet. „Vanwege de kou buiten zoeken mensen de gezelligheid binnen met vrienden en familie”, stelt het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel.

In het Overijsselse Espelo is overwogen het traditionele paasvuur, vorig jaar het grootste ter wereld, af te gelasten wegens de droogte en de wind. Maar het evenement op Eerste Paasdag gaat toch door. Met een kleine brandstapel van maximaal vijfhonderd kuub, en onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat een inmiddels opgebouwde enorme brandstapel ernaast niet in brand vliegt.