Ontmaskerd! Hij is een valse profeet

Jan Kees de Jager was er als minister van Financiën maar wat trots op. Afreizen naar Brussel en op een eurotop lekker ongezouten je mening geven. En eisen stellen aan schuldenlanden als Griekenland. En dat gretig de media vertellen.

H-O-L-L-A-N-D, Holland spreekt een woordje mee.

Raakten buitenlandse collega’s geïrriteerd? Pech voor hen. Tegen onze krant: „Ik zeg altijd: I am Dutch, so I can be blunt. Ik veroorloof me dan ook veel meer dan anderen.”

Nu is zijn opvolger Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de eurogroep van ministers van Financiën in een vergelijkbare situatie beland. Hij werd afgelopen week in de hoek gezet. Geïsoleerd. Anonieme euro-ambtenaren, politici en een bestuurslid van de Europese Centrale Bank waren geïrriteerd. Mediahonden roken bloed. Dijsselbloem durfde te suggereren dat bij volgende reddingsacties na Cyprus spaarders moeten meebetalen.

Waarom zijn Nederlandse ministers, die thuis gepokt en gemazeld zijn in het streven naar consensus, in Brussel representanten van de confrontatiepolitiek?

Vergelijk het met de omzichtige manier waarop minister-president Mark Rutte (VVD) werkgevers en vakbonden tegemoetkomt die hun sociaal akkoord weken hebben uitgesteld. Neemt u de tijd. Ondertussen stelt het kabinet nieuwe wetgeving uit en lopen bezuinigingsdoelen averij op.

Nee, dan de bonje in Brussel.

Is het hun partij? Nee. De Jager is CDA, Dijsselbloem PvdA.

Is het hun onbekendheid met de consensus die Nederland wereldberoemd én welvarend heeft gemaakt: draagvlak, arbeidsrust, productiviteit en stabiliteit? Ja, De Jager was ondernemer in de informatietechnologie waarin het soms wat wildwest is, maar Dijsselbloem is landbouweconoom. Landbouw heeft de polder uitgevonden.

Is het dan overcompensatie voor de tanende macht van een klein land? Mogelijk. Nederland speelde internationaal bijvoorbeeld een toonaangevende rol dankzij onze financiële wereldspelers. Maar ABN Amro is gedecimeerd en genationaliseerd en ING moet na de kapitaalinjectie door de staat krimpen en wordt straks in een aparte bank en verzekeraar opgebroken.

Maar wat is het echt?

Ze miskennen de essentie van Brussel. Dat lijkt een regeringscentrum, maar is een geloofsgemeenschap. In Brussel is men ‘in’ Europa en ‘in’ de euro. De Jager en Dijsselbloem komen daaraan tegemoet door zich op te stellen als zendeling: doe zoals wij, wees spaarzaam, reduceer schulden, liberaliseer markten. Zij stellen zich op als de klassieke vaderlandse dominee, maar zij worden door de anderen in Brussel juist verstaan als de Hollandse koopman. De koopman die er een slaatje uit wil slaan, zoals uit Griekse steunverlening. De rijke koopman die ‘kleine’ spaarders wil onteigenen, zodat hún eigen belastingbetalers buiten schot blijven. De koopman die profijt wil trekken van andermans zwakte in plaats van zijn overvloedige welvaart te delen, zoals de ware gelovigen in Brussel dat gewend zijn.

Dijsselbloem is, net als De Jager, een nieuwlichter die het ware geloof tart. Een valse profeet. Zij zijn ketters die met de conventies spotten. Op de brandstapel daarmee!

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.