Nee, hij hoort niet op die plek

De kritiek op het Europese werk van Dijsselbloem is niet mals. Melvyn Krauss wijst op blunders, het commentaar in The Financial Times juicht hem daarentegen toe.

Tijdens de onderhandelingen met Cyprus kregen we te horen dat Cyprus een geval apart was. Nu horen we van het hoofd van de eurogroep dat het model staat voor de rest van de eurozone. Bedankt voor de waarschuwing!

Een hoge EU-functionaris beschuldigt hem van machtsmisbruik: „Wie een Europese pet op heeft, hoort niet meer uit nationaal perspectief te spreken. Dat heeft hij nu juist wel gedaan”. De boodschap – dat de beleggers en niet de belastingbetalers de noodlijdende banken maar moeten redden – doet het misschien goed in Nederland, maar het hoofd van de eurogroep is aangesteld om de Europese visie te verwoorden, geen Nederlandse, moralistische principes. Het solo-optreden van Dijsselbloem zal het voor andere Nederlanders niet gemakkelijk maken een hoge post in de EU te bemachtigen.

Ik ken een baas van een centrale bank die over Dijsselbloem zei dat dat ervan komt „als je daar iemand neerzet die niets weet van de financiële markten en hoe deze werken”.

Heeft de Nederlandse minister van Financiën ook maar één moment bedacht welke invloed zijn uitspraak op de financiële markten zou hebben? Dat bijvoorbeeld kleine banken in Italië, Portugal en Spanje zwaarder onder druk kwamen te staan door een uittocht van gelden naar veiliger oorden? Dat grote spaarders in de hele eurozone nu een sterke prikkel zouden krijgen om zich uit de Europese banken en de euro terug te trekken en misschien beide daarmee wel te gronde te richten? De Europese banken zijn al wankel genoeg – het laatste waar ze op het ogenblik op zitten wachten is een Nederlandse moralist die zonder mandaat een reddingsbeleid voorschrijft.

Natuurlijk kan Dijsselbloem bij hoog en bij laag ontkennen dat hij die onbezonnen opmerkingen heeft gemaakt, maar de geest is uit de fles en grote spaarders zullen zich aanpassen aan wat ze als nieuw beleid in Europa zien. De waarheid is in dit soort gevallen minder van belang dan de perceptie daarvan.

Hoe kan iemand als Dijsselbloem, zonder kennis en ervaring op het gebied van de financiële markten, nu tot hoofd van de eurogroep van de Europese ministers van Financiën worden benoemd?

Het is de manier waarop in Europa zaken worden gedaan. Toen in december vorig jaar de Luxemburger Jean-Claude Juncker het glazen huis van de eurogroep verliet, wilden de Duitsers geen Fransman en de Fransen geen Duitser op zijn post. Dus kozen ze als compromis een Nederlander, want dat land is klein en heeft al heel lang geen hoge EU-post meer bekleed (en zal dit hierna nog langer niet doen).

Helaas voor de Europeanen leidt politieke koehandel zelden tot benoemingen op grond van prestaties en capaciteiten (in weerwil van de benoeming van Wim Duisenberg tot eerste ECB-president). Ook dit is een reden dat veel marktpartijen steeds sceptischer zijn over het vermogen van Europa om zijn angstaanjagende financiële problemen op te lossen.