Meer zeer zware stormen

De kans dat Nederland door ‘zeer zware stormen’ en ‘orkanen’ wordt getroffen kan in de loop van deze eeuw flink stijgen. Aan het eind van de eeuw kan hij vijf keer zo groot zijn als nu. In de Golf van Biskaje wordt de kans op extreme wind mogelijk zelfs 25 keer zo groot. Bovendien zullen de zware stormen eerder in het seizoen arriveren. Niet vooral in de winter, maar al tussen augustus en oktober, als de bomen nog blad hebben.

Dat is de uitkomst van een modelberekening die een onderzoeksgroep van het KNMI binnenkort publiceert in Geophysical Research Letters. Eerste auteur is Rein Haarsma.

De berekening is een verkenning die nog verder getoetst moet worden. Maar het onderliggende mechanisme is simpel. De zware stormen-nieuwe-stijl die West-Europa kunnen treffen zijn restanten van tropische cyclonen die in de toekomst dichter bij Europa zullen ontstaan dan nu het geval is. Dat is het gevolg van de opwarming van de Atlantische oceaan, veroorzaakt door het broeikaseffect. Door de opwarming verschuift het huidige ontstaansgebied van tropische cyclonen (die zeewater van minstens 27 graden nodig hebben) zowel in noordelijke als in oostelijke richting. Daardoor belanden zij eerder in de altijd aanwezige westcirculatie dan nu en komen ze ook minder ‘versleten’ bij West-Europa aan. Er komt bij dat de cycloonresten volgens het gehanteerde model voor ze de Europese kust bereiken veel nieuwe energie kunnen verzamelen wanneer ze samensmelten met een gewone storm. Dit proces wordt verder onderzocht.

De gangbare grofmazige klimaatmodellen kunnen het ontstaan van van tropische cyclonen niet nabootsen. Daarom gebruikten Haarsma en collega’s een weermodel met een hoge resolutie. Daarin kwamen de cyclonen in een natuurlijk patroon tot ontwikkeling. Met het zelfde weermodel hebben anderen ook cycloon Sandy correct gesimuleerd voor ze werkelijk optrad.

Het lijkt er op dat de VS door de verschuiving van de warmwatergebieden in de toekomst juist minder door cyclonen zullen worden getroffen. Maar er is nog veel onzeker, benadrukt Rein Haarsma. “De opwarming van de oceaan kan anders uitpakken dan we aannemen en ons model brengt niet in rekening dat het zeewater onder invloed van de orkanen gaat mengen met koud water uit de diepte en dan afkoelt.”