Kunstenaar kan geld lenen als opstap

Naast subsidie gaat het Amsterdams Fonds voor de Kunst nu ook leningen verstrekken. „Het is belangrijk dat er een mix van financiering komt.”

Modeontwerper Naomi Spieker heeft een investeerder nodig om haar kleding buiten Amsterdam aan de man te brengen. Het Amsterdams cultureel centrum Castrum Peregrini zoekt geld om te verbouwen. En muzikantencollectief Splendor, dat in de herfst een eigen muziekhuis opent nabij het Waterlooplein, wil een doorlopend krediet voor onvoorziene kosten. Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) gaat deze culturele ondernemers helpen. Niet met subsidie, maar voor het eerst met een lening.

Het fonds heeft 5 ton beschikbaar, subsidiegeld dat niet opgemaakt werd. Dat zal nu uitgeleend worden aan kunstenaars die duurzame investeringen willen doen in hun beroepspraktijk. „Denk aan het kopen van instrumenten, apparatuur, camera’s, software of presentatiemateriaal”, zegt Clayde Menso, adjunct-directeur van het AFK. De kunstenaars moeten de lening in drie jaar terugbetalen, tegen 3 procent rente.

Nu de overheid en fondsen minder geld hebben voor subsidies, moeten kunstenaars ondernemender worden. Het AFK wil daaraan een bijdrage leveren. „Het blijkt dat deze groep moeizaam geld kan lenen bij banken. Ook hebben de meeste banken niet de kennis in huis om hun plannen op waarde te schatten”, zegt Menso. „Het is belangrijk dat er een mix van financieringsvormen beschikbaar is. De ene keer is subsidie het beste instrument, de andere keer crowdfunding of een lening.”

Twee instanties gaan kunstenaars die bij het Amsterdams kunstfonds geld lenen begeleiden: de stichting Cultuur-Ondernemen, die zich heeft gespecialiseerd in het begeleiden van kunstenaars op zakelijk gebied, en de Triodos Bank. Cultuur-Ondernemen beoordeelt de aanvragen tot 10.000 euro en biedt een training aan over zakendoen.

Triodos begeleidt de grotere aanvragen, waarbij het businessplan nog wat strenger wordt bekeken.

Deze twee organisaties hebben ervaring met het uitlenen van geld aan kunstenaars. Zo leende Cultuur-Ondernemen eind 2011 6.000 euro uit aan zanger Steffen Morrison, zodat hij zijn tournee kon afmaken.

Hoewel de cultuurlening pas vanaf 2 april aangevraagd kan worden, hebben kunstenaars en culturele instellingen al interesse laten blijken. Castrum Peregrini bijvoorbeeld wil geld lenen voor de verbouwing van het grachtenpand waarin het is gevestigd. Dat kan dan gebruikt worden als een culturele sociëteit. „We hopen dat de cultuurlening ons op weg kan helpen”, zegt directeur Michael Defuster. „Die is voor ons ook een keurmerk, het geeft aan dat er vertrouwen is in onze plannen.”

Naomi Spieker, ontwerper van kledinglabel Nomi by Naomi, wil een lening om naar buitenlandse modebeurzen te gaan. „Ik wil mijn collectie internationaal tonen en heb een opstap nodig voor productie en promotie.”

Het AFK zal van tevoren toetsen of leningaanvragers in staat zijn het geld terug te betalen. „Uit onderzoek van Triodos, die ook leningen verstrekt aan kunstenaars, blijkt dat 95 procent wordt terugbetaald”, zegt Menso. En wat gebeurt er met de overige 5 procent? „Tja, daar moet je dan toch een incassobureau op zetten.” Want het geld moet hoe dan ook terugbetaald worden. Het AFK wil het geld daarna opnieuw uitlenen, aan andere culturele ondernemers.