De vraag is: welk businessmodel gaat winnen?

PSV veinst gezondheid met een gronddeal met Eindhoven Ajax en Feyenoord verkopen hun jeugd Vitesse is een huurlingenteam met een steenrijke eigenaar

Redacteur Voetbal

De jaarcijfers van PSV die de club vorig najaar presenteerde, lijken gezond. De Eindhovenaren maakten bijna 28 miljoen euro winst en hebben een eigen vermogen van ruim 23 miljoen. Bovendien vertegenwoordigt de spelersselectie volgens de site transfermarkt.de een waarde van 100 miljoen euro.

Maar die optische gezondheid is te danken aan een grondtransactie met de gemeente Eindhoven. De grond onder het stadion en trainingscomplex De Herdgang werd twee jaar geleden voor 43,2 miljoen euro verkocht aan de gemeente. Zonder die transactie had PSV verlies gedraaid en was het eigen vermogen veel minder florissant geweest.

De Europese Commissie onderzoekt of er sprake is van ongeoorloofde staatssteun. Deze week bleek dat de gemeente Eindhoven ongerust is over de criteria die de Commissie hanteert: zo zou het een vereiste zijn dat de gemeente winst maakt op de deal. Dat is niet het geval.

Het Brusselse onderzoek vormt mogelijk een financieel probleem voor de club. Al is de clubleiding er zelf van overtuigd dat het meevalt; als PSV het geld moet terugbetalen, vervalt immers ook de huur die de club nu aan de gemeente moet betalen.

Het oude model

Het transferbeleid van PSV in de afgelopen jaren zou je het ‘oude model’ kunnen noemen – het model van vóór de financiële crisis. De Nederlandse topclubs kochten spelers die al enige naam hadden gemaakt voor enkele miljoenen, en verkochten ze voor meer geld door. Met dat beleid gokten ze op deelname aan de Champions League, waarvoor ze weer veel meer inkomsten kregen.

Maar dat kan ook misgaan. PSV plaatste zich vijf jaar geleden voor het laatst voor de Champions League. Het nadeel van een dure selectie is dat een club elk jaar veel geld moet afschrijven op de aankoopsommen van de spelers. Zo schrijft PSV dit jaar ruim 11 miljoen euro af op de selectie, tegen 8 miljoen voor Ajax, 2 miljoen voor Vitesse en 1,3 miljoen voor Feyenoord.

Een voorbeeld van een te dure speler van PSV is Orlando Engelaar. Die werd vier jaar geleden, vlak voor zijn dertigste verjaardag, voor 4 miljoen euro gehaald van FC Schalke 04 en kreeg een vorstelijk salaris, van meer dan 1 miljoen euro per jaar. Aanvankelijk speelde hij in de basis, maar in de afgelopen jaren komt hij nog maar sporadisch in actie. PSV wil al lang van hem af, maar kreeg hem niet verkocht. Komende zomer gaat hij gratis de deur uit. Hij heeft zijn club in vier jaar tijd ruim 8 miljoen euro gekost, veel meer dan zijn sportieve inbreng rechtvaardigde.

Zelf stelt PSV dat de club niettemin op weg is om financieel gezond te worden. De club maakt minder verlies dan drie jaar geleden. Over een jaar moeten de Eindhovenaren break-even draaien. Afgelopen zomer gaf PSV alleen veel geld uit aan Luciano Narsingh.

Het nieuwe model

Ook Ajax en Feyenoord geven nog maar weinig uit aan nieuwe spelers. Het grote verschil met PSV is dat er bij die twee clubs veel meer jeugdspelers doorbreken. Ajax en Feyenoord zijn erop gericht veel eigen jeugd op te leiden en die spelers duur te verkopen.

Dat lukt. Ajax maakte vorig jaar nog een klein verlies op de transfermarkt, maar loopt dit seizoen flink binnen met de transfers van de zelf opgeleide spelers Jan Vertonghen, Vurnon Anita en Gregory van der Wiel. Bij Feyenoord moet het grote geld nog binnenkomen, maar de clubs staan in de rij om spelers als Bruno Martins Indi, Stefan de Vrij en Jordy Clasie over te nemen. Bij PSV is de afstand tussen de jeugdteams en het eerste elftal daarentegen levensgroot.

Het extra geluk van Feyenoord en Ajax is dat bondscoach Louis van Gaal veel van hun zelf opgeleide spelers oproept voor Oranje. Daar worden die spelers beter van, doordat ze trainen en spelen op hoog niveau, maar het drijft ook de transferwaardes op.

Vitesse, de nummer vier van dit seizoen, heeft sinds de entree van de Georgische eigenaar Merab Jordania het imago van een koopclub. Maar uit de cijfers komt een ander beeld naar voren. Zo bevat de huidige selectie veel huurlingen, die de club geen transfergeld hebben gekost. Voor de overige spelers betaalde de club nog geen 8 miljoen euro. De selectie is ruim 40 miljoen euro waard. Hiermee lijkt Vitesse meer op Feyenoord dan op ‘koopclub’ PSV.