Crisis: moeder van drie plundert de schooltuintjes

Nog meer crisisstukken in de opiniebladen. Elsevier ontleedt de lange arm van Qatar en Vrij Nederland spreekt de angry young man van de economie.

Het jongste nummer van Vrij Nederland heeft een sterke cover. Rood vrouwenkapsel met een dun streepje eronder; meer heeft de vormgever niet nodig om ‘de nieuwe nazivrouwen’ te schetsen. Het bijbehorende stuk stelt dat vrouwelijke nationalisten allang geen Deutsche Mütter en meeloopsters meer zijn. Beate Zschäpe is het extreemste voorbeeld. Ze was mede-dader van de zogenaamde Dönermoorden: tien moorden op migranten gepleegd in Duitsland in dertien jaar tijd. Ze verzorgde weliswaar vooral de logistiek – ze huurde de campers waarmee haar mannelijke kompanen hun roof- en moordtoeren maakten – maar het OM verwijt haar meer dan een bijrol. Het artikel leest als een misdaadroman. Maar het stoort dat er maar één deskundige aan het woord komt; die dan ook nog onderzoekster van een anti-fascistische stichting is.

De opiniebladen van deze week zijn vooral goed op dreef in stukken met economische thema’s. Want al koos Elsevier voor een vrolijk ‘extra dik Paasnummer’ met een haas als covermodel, de lichtere onderwerpen in het blad beklijven niet. Zangeres Caro Emerald mag nog maar weer eens vertellen hoe zij een ster werd: „Toen heb ik beseft dat het leven een bochtige weg is en dat geldt voor muziek ook”. En een op de cover aangeprezen stuk over de Heineken-dynastie blijkt niet meer dan pagina met wat foto’s uit een familiealbum. Gelukkig oogt Freddy’s onlangs tot de raad van beheer van de holding toegetreden kleinzoon Alexander daarop wel als de pendant van James Bond.

Elsevier maakt die luchtigheid ruimschoots goed in een dossier over Qatar, het oliestaatje dat niet alleen wereldwijd wolkenkrabbers wil bouwen en voetbalclubs opkopen, maar zich ook bemoeit met internationale politiek.

Het land doet zijn investeringen nooit zomaar. De emir van Qatar begon het Doha Center for Media Freedom om ‘wereldwijd persvrijheid te bevorderen’. En na het WK voetbal in 2022 zal Qatar het nieuwe op zonnecellen functionerende stadion cadeau doen aan een arm land in Afrika. „Dat is niet alleen liefdadigheid”, aldus Elsevier. „Qatar heeft een missie: de oude glorie van de Arabische wereld herstellen.” Door de economische crisis kloppen veel landen bij Qatar aan voor steun. En dus spreekt de emir ook met Groot-Brittannië over investeringen ter waarde van 10 miljard pond in de Britse infrastructuur.

De Groene Amsterdammer vat de crisis samen in een stuk over de nieuwe armoede. Het stipt de kloof aan tussen de hulpverleners die hun taak nog steeds vooral als een educatieve zien, en de nieuwe hulpbehoevenden: hoogopgeleiden uit de middenklasse met problematische schulden. Sascha Meijer (47), die Nederlands studeerde en jarenlang werkte in de publieksbladen, moet na haar ontslag als alleenstaande moeder van drie rondkomen van een bijstandsuitkering. Dankzij steun van haar ouders kan ze nog in haar koophuis blijven wonen, maar ze is inmiddels wel zo vindingrijk geworden dat ze uien of peterselie uit de schooltuintjes rooft.

Erger is ene Linda (46) er aan toe, die na de breuk met haar ex zonder woonruimte kwam te zitten. Inmiddels bivakkeert ze in een Mongoolse tent, een ger, op een camping. De buurman kwam een koelkast brengen en de kinderen willen er niet meer weg. Het stuk sluit af met de moraal, want Linda heeft geleerd dat het leven niet draait om materieel bezit. Maar schrijnend blijft het.

Ook in Vrij Nederland is er onrust over de crisis. In de serie ‘De beste in zijn vak’ is het blad aangekomen bij de economie. Hoogleraar Bas Jacobs (39), de angry young man van de Nederlandse economie, werd door zijn collega’s het vaakst genoemd. Jacobs raakte zo gebiologeerd door de euro dat hij van zijn vriendin er niet meer over mocht spreken. „Onze relatie heeft de eurocrisis tot nu toe overleefd. Maar mijn ongerustheid is niet weggenomen.”

In het interview steekt hij de hand in eigen boezem: hij zag, net als veel andere economen, de crisis niet aankomen „door een gebrek aan historisch besef.” Hij pleit dan ook voor bestudering van de Grote Depressie, om lessen uit te trekken.