Ambtseed of schaamlap

Een eerlijk strafproces begint met waarheidsgetrouwe weergave van het onderzoek in het dossier. Daarin geeft de politie haar bevindingen weer in processen-verbaal, eerlijk en foutloos. Precies zoals er is verklaard, vastgelegd of zoals de gebeurtenis zich voordeed. In zijn ambtseed verklaart de politieman dat hij zorgvuldig, onkreukbaar en betrouwbaar zal zijn, geen geschenken zal aannemen, ambtsgeheimen bewaart en zich als ‘goed ambtenaar’ zal gedragen.

In Nederland zijn we gewend te denken dat de politie inderdaad integer en oprecht is. Maar na de fundamentele kritiek vorige week van de rechtbank Alkmaar is er reden om te twijfelen. De strafkamer verklaarde een vervolging in een drugszaak ongeldig, omdat er geknoeid was in het dossier. Met maar liefst de helft van de weergave van afgetapte gesprekken was gerommeld. Woorden waren verdraaid, verzonnen of toegevoegd.

De verklaring van de officier van justitie dat het om een „vergissing” ging, stuitte bij de rechtbank op ongeloof. In zeer scherpe bewoordingen werd de staat terechtgewezen. Hier dreigde een manifest oneerlijk proces.

De reactie van het lokale Openbaar Ministerie was laconiek, waarmee het schandaal pas echt ernstig werd. De sanctie van de rechtbank was te streng geweest, hoger beroep zou uitkomst bieden. Gelukkig corrigeerde het OM zich gisteren zelf. Er werd een onderzoek aangekondigd en erkend dat deze zaak niet goed is afgehandeld. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald – maar de aangerichte schade is grotendeels onherstelbaar. Als de rechter niet meer op de integriteit van het strafdossier kan vertrouwen is eerlijke rechtspraak een illusie. Ook hier geldt: vertrouwen komt te voet en gaat te paard.

En waarom zweeg de splinternieuwe Nationale Politie? De korpsleiding had wél tijd om het politie-uniform uit het amusante tv-programma Dokter Tinus te laten weren vanwege „imagoschade”. Maar voor de zware beroepsfouten in de Alkmaarse drugszaak bleef men doof. Terwijl zich daar de echte ramp aan het uniform voltrok.

Of is de politie nog van mening dat er „per vergissing” nooit gehouden telefoongesprekken in het dossier zijn beland? Alsof vergissingen niet laakbaar kunnen zijn. Of was dit een ambtsmisdrijf?

Natuurlijk had er allang een diepgaand onderzoek aangekondigd moeten zijn. Het uitblijven van ingrijpen wekt de indruk dat de politieleiding het oordeel van de rechter niet respecteert. Dan wel de inhoud van de ambtseed niet serieus neemt. En niet in staat is om in eigen kring kwaliteit en discipline te handhaven. Dan zijn we pas echt ver van huis, in (voorheen) de Rechtsstaat Nederland.