Zaak-Marianne Vaatstra gaat vandaag van start

Eind februari kwam Jasper S. voor het eerst voor de rechter in een pro-formazitting. Foto ANP / Aloys Oosterwijk

In de rechtbank in Leeuwarden start vandaag de inhoudelijke behandeling van de zaak over de moord op Marianne Vaatstra. Mogelijk houdt de officier van justitie vandaag al zijn requisitoir, waarin hij aangeeft welke straf hij voor de 45-jarige verdachte Jasper S. uit Oudwoude in gedachten heeft.

Justitie legt de 45-jarige S. moord en verkrachting ten laste. Op de eerste zittingsdag worden de feiten en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte besproken. Ook worden slachtofferverklaringen voorgelezen en deskundigen gehoord. Als er genoeg tijd is, houdt de officier van justitie vervolgens zijn requisitoir en de advocaat zijn pleidooi. Er is echter een mogelijkheid tot een uitloop naar morgen.

De rechtbank maakt zich op voor een van de drukst bezochte rechtszaken uit haar geschiedenis. Er zijn behalve de zittingszaal twee andere zalen beschikbaar gesteld voor publiek. Alle andere zittingen zijn verplaatst naar het nabijgelegen Paleis van Justitie. In beide zalen is plaats voor honderd mensen.

Stem Jasper S. zal niet te horen zijn

De rechtbank bepaalde vorige week vrijdag nog dat de rechtszaak tegen melkveehouder S. uit respect voor de in 1999 vermoorde Vaatstra uit Zwaagwesteinde niet in zijn geheel mag worden opgenomen en uitgezonden op radio en televisie. Omrop Fryslân wilde de hele zaak, inclusief verklaringen van de verdachte, live uitzenden, maar de rechtbank stak daar een stokje voor.

De rechtbank stelde dat Vaatstra “met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid” niet zou hebben gewild dat details over wat S. met haar heeft gedaan via audiovisuele media gedeeld zouden worden met een groot publiek. Bij de behandeling van de feiten zullen ook de intieme plaatsen van het lichaam van Marianne ter sprake komen, zegt de rechtbank:

“Er mag van worden uitgegaan dat meisjes van die leeftijd zich ten diepste generen wanneer zij feiten betreffende de voorgenoemde schending van hun lichamelijke integriteit, via audiovisuele middelen zouden moeten delen met een groot publiek.”

De rechtbank noemt audiovisuele media “vele malen indringender” dan berichtgeving door de schrijvende pers.

S. heeft bovendien aangegeven geen verklaring af te leggen als zijn stem wordt opgenomen. Als hij zwijgt wordt het “proces van de waarheidsvinding” verstoord, aldus de rechtbank, die van mening is dat de waarheidsbevinding zwaarder moet wegen dan het belang van de audiovisuele openbaarheid.

Alleen de opkomst van de rechters, het requisitoir van justitie en het betoog van de advocaat mogen nu worden gefilmd. De beelden worden met een vertraging van ongeveer een kwartier uitgezonden om incidenten en namen uit het beeld- en geluidsmateriaal te kunnen verwijderen.

Jasper S. werd in november opgepakt voor de moord

De zestienjarige Vaatstra werd 1 mei 1999 bij de Friese politie als vermist opgegeven. Diezelfde ochtend werd haar stoffelijk overschot gevonden in een weiland tussen Buitenpost en Veenklooster. Ze bleek verkracht en vermoord nadat ze in de nacht na Koninginnedag vanuit Kollum naar haar huis in Zwaagwesteinde was gefietst.

Jasper S. werd in november opgepakt voor de verkrachting en moord op het meisje. S. had meegedaan aan een groot dna-onderzoek onder duizenden mannen die ten tijde van de moord in de buurt van de vindplaats van het lichaam van het slachtoffer woonden. Zijn dna bleek te matchen met dat van het daderprofiel. S. woonde op slechts tweeënhalve kilometer afstand van de vindplaats van Vaatstra. Hij zou dertien jaar lang zijn mond hebben gehouden om zijn familie te beschermen, liet zijn advocaat eerder weten.

De melkveehouder zit sinds zijn arrestatie vast. Hij heeft bekend het meisje, dat hij niet kende, te hebben verkracht en vermoord.

Drie deskundigen die S. onderzochten, hebben geoordeeld dat S. volledig toerekeningsvatbaar is, zo maakte justitie in februari bekend op een zogenoemde pro-formazitting. Dat betekent dat de kans groot is dat justitie geen tbs zal eisen tegen de man. De vader van het vermoorde meisje, Bauke Vaatstra, zei na de pro-formazitting dat hij uit de mond van S. wil horen wat hij met zijn dochter heeft gedaan.