Procureur-generaal OM: justitie is tekortgeschoten bij telefoontaps

Schotelpark in het Friese Burum dat onder andere wordt gebruikt voor afluisteren door de overheid. Foto ANP / Hoge Noorden

Het OM had “grondiger onderzoek moeten doen” in de strafzaak vorige week over drugshandel. De zaak eindigde in een blamage voor het opsporingsapparaat omdat geknoeid bleek met telefoontaps. “Justitie heeft het in deze zaak niet goed gedaan”, zegt Marc van Nimwegen, de procureur-generaal die belast is met de aanpak van de georganiseerde misdaad, vandaag in NRC.

Van Nimwegen zegt geschrokken te zijn over wat er in dit onderzoek is misgegaan. De rechtbank Alkmaar oordeelde vorige week dat in een onderzoek naar een 46-jarige verdachte van handel in harddrugs sprake geweest van “een ernstige schending van de beginselen van een behoorlijke procesorde”. De politie blijkt negen van achttien afgeluisterde telefoongesprekken onjuist te hebben beschreven in processen-verbaal. De verdachte, tegen wie het OM een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twaalf maanden had geëist, ging daarom vrijuit. De man had vier maanden in voorarrest gezeten. Van Nimwegen:

“In deze strafzaak kun je alleen maar concluderen dat het OM en de politie niet alert en scherp genoeg hebben gereageerd toen de advocaat van de verdachte aangaf dat de verbalen van afgeluisterde gesprekken niet klopten.”

Volgens de procureur-generaal, een van de vier magistraten die de leiding van het OM vormen, kun je niet zeggen dat deze strafzaak een voorbeeld is van het “afdekken van foutief handelen” door de politie van het OM.

“Toen er signalen kwamen dat er mogelijk iets mis was, heeft de behandelend officier van justitie de rechtbank aangeboden de rechercheurs op de zitting te horen en om een aanvullend proces-verbaal gevraagd. De politie heeft laten weten dat er sprake was van een vergissing. Maar dat was natuurlijk geen toereikende verklaring want het ging in deze zaak om meer missers.”

Nog onzeker of het OM in hoger beroep gaat

Het OM in Noord-Holland liet begin deze week weten in deze strafzaak in hoger beroep te gaan omdat ze het niet eens was met de sanctie van de rechtbank: een niet ontvankelijk verklaring van het OM. Van Nimwegen zegt nu dat “tot de bodem moet worden uitgezocht” wat er is misgegaan:

“Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek beslissen we of het appèl wel of niet wordt doorgezet. Het gaat om een buitengewoon serieus probleem en als wij als OM te weinig alert hebben gereageerd moet je niet verbaasd zijn dat de rechtbank tot niet-ontvankelijkheid komt. Het ambtsedig opgemaakt proces-verbaal is een heel belangrijk ankerpunt in de strafrechtspleging. Dat verplicht politie en OM tot het leveren van hoge kwaliteit.”

In de krant vanmiddag zeggen verscheidene advocaten dat er veel meer geknoeid wordt met het vastleggen van bewijs. Van Nimwegen noemt die kritiek “te algemeen” om op te kunnen reageren.

“Er zijn ook veel voorbeelden te noemen van incidenten waar we buitengewoon scherp op hebben gereageerd. We hebben bijvoorbeeld besloten geen sorteerproeven met honden meer te doen omdat er steeds meer reden was om te twijfelen aan de uitkomst van deze opsporingsmethode. Dus het algemene verwijt dat wij als officieren justitie te weinig kritisch zijn ten opzichte van het handelen door de politie is niet waar.”

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad het uitgebreide interview met Van Nimwegen. Abonnees kunnen het stuk ook lezen in de digitale editie.