Ivantsjoek: mataglap of grote schaker

Carlsen verloor gisteren bijna van Kramnik. Met enkele ijzersterke zetten maakte de Noor aan alle spanning een einde. Hij blijft de sterkste.

Even leek het gisteren of de strijd in het kandidatentoernooi in Londen weer helemaal open was. De favoriet Magnus Carlsen was de ronde begonnen met een half punt voorsprong op Levon Aronian en een punt op Vladimir Kramnik. Dat kwam doordat Aronian in de ronde daarvoor onverwacht had verloren van Boris Gelfand, terwijl Carlsen zich met moeite en sterk spel net had weten te redden tegen Kramnik. „Ik was een millimeter van de winst”, zei Kramnik een paar keer na afloop.

Gisteren won Aronian van Vasili Ivantsjoek en Kramnik van Alexander Grisjtsjoek. De verliezers van die partijen lijden aan een tijdnoodverslaving die aan zelfvernietigingsdrang doet denken. Tegen het eind hadden ze nog slechts seconden bedenktijd voor zetten die scherpe berekening vereisten. Dat ging niet goed.

Toen Aronian en Kramnik al gewonnen hadden, had Gelfand tegen Carlsen uit een benarde positie net een tegenaanval opgezet die er veelbelovend uitzag. Misschien zou hij remise kunnen houden, dan zouden Carlsen en Aronian gelijk komen en als die dan in de laatste vier ronden gelijke tred zouden houden, zou Aronian de tiebreak winnen en uitdager van wereldkampioen Anand worden.

Aan die voorbarige speculaties maakte Carlsen kordaat een einde met een paar ijzersterke zetten. Hij won en hield zijn voorsprong.

Het was een heel goede partij van hem geweest, maar het grootste spektakel was op het bord van Aronian en Ivantsjoek. Ivantsjoek, meester op alle wapenen als hij zijn dag heeft, speelde met zwart het Boedapester gambiet, een zeldzaam verschijnsel in het topschaak. Carlsen zei na de ronde dat hij beslist niet blij was geweest toen hij zag dat Ivantsjoek dat frivole speeltje had uitgepakt.

Toch ging het aanvankelijk goed. Ivantsjoek won de geofferde pion terug en stond toen misschien zelfs iets beter. Hij tartte vervolgens het lot door alle voorzichtigheid uit het oog te verliezen en de strijd te verscherpen op een moment dat hij nauwelijks tijd meer had.

Daarna moest hij met nog slechts twee minuten bedenktijd een paradoxale verdedigingszet vinden waar op dat moment geen mens aan dacht, alleen computers. Die zet miste Ivantsjoek natuurlijk en twee zetten later overschreed hij de tijd, elf zetten voor de tijdcontrole.

Het was de vierde keer dat hij in dit toernooi door tijdsoverschrijding verloor. Wat is er met hem aan de hand? Hij heeft het vaak bont gemaakt, maar nog nooit zo bont als nu. Hij moet nog tegen Carlsen en misschien inspireert die hem om weer te spelen als de grote schaker die hij ook kan zijn. Hij kan niet iedere dag mataglap zijn.

Levon Aronian-Vasili Ivantsjoek, tiende ronde

1. d4 Pf6 2. c4 e5 Het Boedapester gambiet, een zeldzame gast. 3. dxe5 Pg4 4. Pf3 Pc6 5. Lf4 Lb4+ 6. Pc3 Lxc3+ 7. bxc3 De7 8. Dd5 f6 9. exf6 Pxf6 10. Dd3 d6 11. g3 0-0 12. Lg2 Lg4 13. 0-0 Tae8 14. Tae1 Kh8 15. Pd4 Pe5 16. Lxe5 dxe5 17. Pf5 Lxf5 18. Dxf5 Pd7 Zwart heeft redelijke compensatie voor de geofferde pion. 19. De4 c6 20. Td1 Pb6 21. Td3 Dc5 22. Dh4 g6 23. Le4 Kg7 24. Kg2 Dxc4 25. Tfd1

Zwart kan tevreden zijn over zijn stelling, maar hij heeft nauwelijks tijd meer. 25...Dxa2 Op zichzelf een goede zet, maar het is spelen met vuur. 26. g4 Tf4 Beter was de terugkeer 26...Dc4. 27. Lf5 Ivantsjoek had nog 5 minuten voor 14 moeilijke zetten. 27...Pd5 28. Th3 Nog twee minuten voor zwart. 28...Th8 Misschien had wit na het heroïsche 28...h5 niet meer dan remise, maar dat viel niet te berekenen. 29. e3 gxf5 Objectief gezien was 29...Txf2+ nog een kleine remisekans, maar met de vlag op vallen deed het er niet meer toe. 30. exf4 Zwart overschreed de tijd.